Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2023/48 E. , 2025/911 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/48
Karar No : 2025/911
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Ticaret ve Gümrükleme Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına... Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına 2020 yılında tescilli 7 adet muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannameleri muhteviyatı eşya için gözetim kıymeti üzerinden ödenen gümrük ve katma değer vergilerinin eşyaya ait faturada gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iadesi istemiyle yapılan başvuru reddedildiğinden, aynı taleple yapılan ikinci geri verme başvurusuna ait dilekçenin değerlendirmeye alınmadığı yönünde tesis edilen işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın tecil faiziyle birlikte iadesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı düzenlemesine yer verildiği, anılan kanun hükmü ile üç yıl içerisinde gümrük idaresine müracat şartının getirildiği, yapılacak başvuru sayısına dair sınırlayıcı mahiyette kanuni bir düzenleme bulunmadığından, ikinci kez yapılan başvuru üzerine idarece işin esasının incelenmesi suretiyle işlem tesis edilmesinin gerektiği; olayda, davacı tarafından ithal edilen eşyanın beyan edilen kıymetinin, İthalatta Gözetim ve Korunma Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de öngörülen kıymetin altında olması sebebiyle, gözetim belgesi ibrazı zorunluluğunun getirildiği, Tebliğ'de belirtilen birim kıymet, eşyanın, Gümrük Kanunu hükümlerine göre belirlenmiş gerçek satış bedeli olmadığından, gözetim önlemleri nedeniyle artırılan değer üzerinden ödenen vergilerinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; fazladan ödenen tutarın 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 216. maddesi uyarınca 6183 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile fazladan ödenen tutarın başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamelerine ilişkin fazladan ödendiği iddia olunan vergilerin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemin davacıya 08/08/2020 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, dava konusu edilmeksizin kesinleştiği, aynı taleple ikinci kez yapılan geri verme başvurusunun reddi yolunda tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle iş bu dava açılmış ise de; 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nda geri vermeye ilişkin olarak tayin edilen 3 yıllık sürenin iade başvurularına yönelik azami süreyi düzenlediği, idarelerce tesis edilen işlemlere karşı açılacak davalardaki süreler de 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda açık olarak belirlendiğinden, mükerrer olarak yapılan ve yeni dava açma hakkı verme olanağı bulunmayan başvurunun reddine dair işleme karşı açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasından sonra, davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi kapsamında fazladan alınan vergilerin iadesi için 3 yıllık süre içinde her zaman geri verme başvurusunun yapılabileceği, Bölge Müdürlüğüne daha önce yapılan itiraz karara bağlanarak tebliğ edildiğinden, itirazın değerlendirmeye alınamadığı yönünde tesis edilen dava konusu işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu, anılan madde kapsamında 3 yıl içerisinde yapılacak her başvurunun yeni bir dava açma hakkı doğuracağı, daha önceden yapılan başvuruların dava açma hakkını ortadan kaldırmayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde iade istemlerine ilişkin üç yıllık süre sınırı getirilmiş olmakla birlikte, idareye başvuru sayısı ile ilgili bir kısıtlamanın getirilmediği, bu durumda işin esasının incelenerek yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3. ...TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 03/03/2025 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesinde, kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük vergilerinin, söz konusu vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verileceği, kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen gümrük vergilerinin kaldırılacağı hükmüne yer verilmiştir.
Sözü edilen maddede, kanunen ödenmemesi gereken vergilerin yükümlüye tebliğ edilmesi ve 3 yıl içinde gümrük müdürlüğüne müracatta bulunulması koşulu dışında, idareye başvuru sayısı ile ilgili bir kısıtlama getirilmemiştir. Bu bakımdan, geri verme başvurusunun 3 yıllık süre içerisinde olsa bile yeni bir dava hakkı vermeyeceğinin kabulü suretiyle verilen karar, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesiyle güvence altına alınmış olan "hak arama özgürlüğü", "mahkemeye erişim hakkı" ilkelerine aykırılık taşıyacağından, uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.