Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2025/1089 E. , 2025/5208 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2025/1089
Karar No : 2025/5208
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Makine Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıya ait İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda bulunan binada ve komşu taşınmazda... tarih ve ... sıra sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imara aykırılıklar ile birlikte binanın tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca yıktırılmasına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 07/03/2023 tarih, E:2021/10301, 2023/2362 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozmaya uyulmayarak anılan İdare Dava Dairesinin ilk kararında (...tarih, E:..., K:... sayılı) ısrarına dair verilen ...tarih, E:..., K:...sayılı kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 10/06/2024 tarih, E:2023/2475, E:2024/1347 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozmaya uyularak mahkeme kararına yönelik davacının istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih, E:..., K:... sayılı kararı verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tamamının yıktırılması istenen binanın inşaatına 31.03.1982 tarihli yapı izin (ruhsatname) uyarınca süresinde başlanmış ise de, devam etmekte olan inşaata süresinde müracaata rağmen ruhsatının verilmemesinin idareden ve o döneme ilişkin mevzuat değişikliklerinden kaynaklandığı, davacının yasal ruhsatını (yapı izin belgesini) almasının akabinde Boğaziçi bölgesinde nazım imar planlarında uygulamaların değiştirildiği, mevcut inşaatların durdurulduğu ve 2960 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği, sonrasında yasal süre içerisindeki ruhsat taleplerinin idarece olumlu ya da olumsuz cevaplandırılmadığı, öngörünüm bölgesiyle ilgili yeni kararlar alınacağı gerekçesiyle bekletildiği, fiili durum itibariyle inşaatın süresi içerisinde tamamlandığı ve su ile elektrik de dahil olmak üzere tüm hizmetlerden istifade eden, meskun bir binanın varlığının değerlendirmeye alınmadığı, 2960 sayılı Yasanın yürürlüğünden önce alınan yapı ruhsatlarına istinaden başlanılan yapıların ruhsatlarının zamanla hükümsüz hale gelmesi ve yapıların mevcut haliyle yeniden ruhsata bağlanma olanağı kalmayan yapılara ilişkin olarak başlanmış inşaatlarda müktesep hakların saklı olduğu, işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.
" hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir.
" kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde, işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde, ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle, Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm veren mahkeme sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.
Uyuşmazlıkta, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih, E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 07/03/2023 tarih, E:2021/10301, 2023/2362 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozmaya uyulmayarak anılan İdare Dava Dairesinin ilk kararında ( ...tarih, E:..., K:... sayılı) ısrarına dair verilen... tarih, E:..., K:...sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 10/06/2024 tarih, E:2023/2475, E:2024/1347 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozmaya uyularak mahkeme kararına yönelik davacının istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/10/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.