Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2023/12715 E. , 2025/6515 K.
"İçtihat Metni"T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/12715
Karar No : 2025/6515
DAVACI : ...
DAVALI : ... Değişikliği
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN KONUSU : 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16. maddesinin 7. fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Kentsel dönüşüm nedeniyle 2022 yılının Ekim ayında oturduğu binanın yıkılması nedeniyle taşınmak zorunda kaldığı, bu nedenle kira yardımı ve binanın yeniden yapımı için faiz desteğine ihtiyaç duyduğu, CİMER kanalı ile konuyu davalı idareye sorması üzerine 5630 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16. maddesinin 7. fıkrası uyarınca, hem kira yardımı hem de faiz desteğinden yararlanmasının mümkün olmadığı şeklinde cevap verildiği, bu durumun ise mağduriyete sebebiyet verdiği iddia edilerek, 5630 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ekinde yer alan 4. maddesi ile çelişen 6306 sayılı Kanunun "Kira yardımı ve diğer yardımlar" başlıklı 16. maddesinin 7. fıkrasının iptali talep edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Öncelikle davanın ehliyet yokluğu ve süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği, öte yandan; 5630 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının kapsamında kentsel dönüşüme tabi yapılara malik, kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olmaksızın kullananlara aynı anda hem kira yardımı hem de faiz desteği yapılmasının hukuken mümkün olmadığı, iptali istenen Yönetmelik hükmünün Kanuna ve Cumhurbaşkanı Kararına aykırılık teşkil etmediği belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16.maddesinin 7.fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
5630 sayılı Cumhurbaşkanı kararı ekinde 6306 sayılı Kanun Kapsamında Riskli Yapıyı Malik, Kiracı Veya Sınırlı Ayni Hak Sahibi Olmaksızın Kullananlara Yardım Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında Karar'ın 4. Maddesinde; "Aynı Kararın 5. maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Kira yardımı yapılması ve/veya faiz desteği verilmesi
Madde 5-(1)Uygulamanın gerektirmesi halinde ,uygulama alanı içerisindeki yapılardan anlaşma ile tahliye edilen hak sahipleri ile gecekondu sahiplerine;6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16.maddesi uyarınca kira yardımı yapılabilir ve/veya bankalardan kullanacakları kredilere 8/10/2012 tarihli ve 2012/3803 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 6306 sayılı Kanun Kapsamında Hak Sahiplerice Bankalardan Kullanılacak Kredilere Sağlanacak Faiz Desteğine İlişkin Karara göre faiz desteği verilebilir." kuralı yer almıştır.
6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 6. maddesinin 7. fıkrasında; "Dönüşüm projeleri Özel Hesabından aynı kişiye hem kira yardımı ve hem de faiz desteği yapılamaz. Kira yardımından faydalananlar faiz desteğinden, faiz desteğinden faydalananlar ise kira yardımından faydalanamaz." hükmü getirilmiştir.
Davacı tarafından kira yardımı alırsa kullanacağı kredide faiz desteğinden yararlanmasını engelleyen Yönetmelik maddesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bakılmakta olan dava açılmıştır.
6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin amacı; 16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca, riskli yapılar ile riskli alan ve rezerv yapı alanlarının tespitine, riskli yapıların yıktırılmasına, yapılacak planlamaya, dönüştürmeye tabi tutulacak taşınmazların değerinin tespitine, hak sahibi olacaklarla yapılacak anlaşmaya ve yapılacak yardımlara, yeniden yapılacak yapılara ve 6306 sayılı Kanun kapsamındaki diğer uygulamalara ilişkin usûl ve esasları belirlemektir.
Bu Yönetmelik 6306 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Kanun koyucu kira yardımı ve diğer yardımları düzenlemek konusunda idareye takdir yetkisi vermiştir.
Bu kapsamda Kira yardımından faydalananlar faiz desteğinden ,faiz desteğinden faydalananlar ise kira yardımından faydalanamaz düzenlemesi idarenin takdir yetkisi kapsamında hukuka uygun bir düzenlemedir.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, taşınmazının kentsel dönüşüme tabi birisinin hem kira yardımından hem de faiz desteğinden nasıl yararlanacağına ilişkin Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezine 10/11/2022 tarihinde başvurması sonucu, başvuruya istinaden 04/01/2023 tarihinde; 5630 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16. maddesinin 7. fıkrası uyarınca, hem kira yardımı hem de faiz desteğinden yararlanmasının mümkün olmadığı şeklinde cevap verilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
6306 sayılı Afet Riskli Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 1. maddesinde; bu Kanunun amacı; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemektir, hükmüne, 5. maddesinin 1. fıkrasında ise; riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır. Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı ve yapım için yardım yapılabilir. Yapım için yapılacak yardımın usul ve esasları Cumhurbaşkanınca belirlenir, hükmüne yer verilmiştir.
6306 sayılı Kanun Kapsamında Riskli Yapıyı Malik, Kiracı veya Sınırlı Ayni Hak Sahibi Olmaksızın Kullananlara Yardım Yapılmasına Dair Kararda Değişiklik Yapılması Hakkında 02/06/2022 tarihli, 5630 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının "Kira yardımı yapılması ve/veya faiz desteği verilmesi" başlıklı 5. maddesinde; uygulamanın gerektirmesi halinde, uygulama alanı içerisindeki yapılardan anlaşma ile tahliye edilen hak sahipleri ile gecekondu sahiplerine; 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16. maddesi uyarınca kira yardımı yapılabilir ve/veya bankalardan kullanacakları kredilere 8/10/2012 tarihli ve 2012/3803 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 6306 sayılı Kanun Kapsamında Hak Sahiplerice Bankalardan Kullanılacak Kredilere Sağlanacak Faiz Desteğine İlişkin Karara göre faiz desteği verilebilir, hükümleri yer almıştır.
Dava konusu edilen 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 16. maddesinin 7. fıkrasında; Dönüşüm Projeleri Özel Hesabından aynı kişiye hem kira yardımı ve hem de faiz desteği yapılamaz. Kira yardımından faydalananlar faiz desteğinden, faiz desteğinden faydalananlar ise kira yardımından faydalanamaz, hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Usul Yönünden;
Davalı idarenin, ehliyet ve süre aşımına ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
Esas Yönünden ise;
6306 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikler, başta depremler olmak üzere çeşitli afet riskleri nedeniyle meydana gelmesi muhtemel can ve mal kayıplarının önüne geçilmesi, riskli yapı ve alanlarda fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esaslar içermektedir.
Bu kapsamda, ekonomik ömrünü̈ tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı teknik raporlarla ortaya konulan yapıların dönüştürülmesinde ferdi teşebbüslerin artırılması amacıyla kira yardımı, faiz desteği, hibe, başka yere nakil, çeşitli harçlardan muafiyet gibi teşvikler öngörülmüştür. Bu öngörülen teşviklerin hangi şartlar altında bir ya da birkaçının kullanıldırılması ise idarenin takdirinde bir meseledir.
5630 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında; riskli yapı sahiplerine kira yardımı ve/veya faiz desteği yapılacağı öngörülmüş, bu düzenlemeye dayanılarak getirilen dava konusu Yönetmelik hükmünde ise; riskli yapı sahibi aynı kişiye hem kira yardımı ve hem de faiz desteği yapılamayacağı, kira yardımından faydalananların faiz desteğinden, faiz desteğinden faydalananlar ise kira yardımından faydalanamayacağı, hükmüne yer verilmiştir.
Bu durumda; dava konusu Yönetmelik hükmünün dayanağı Kanun maddesine ve normlara uygun olduğu, düzenleme yapılırken birden fazla seçenek arasında kullanılan takdir yetkisinin de kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırı olmadığı anlaşıldığından, dava konusu Yönetmelik hükmünde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra talebi halinde ilgilisine iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 09/12/2025 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.