Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2023/3046 E. , 2025/3166 K.
"İçtihat Metni" T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/3046
Karar No : 2025/3166
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Müdürlüğü/...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Demir Çelik Endüstri ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: .... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının 2017 yılı hesap ve işlemlerinin akreditif işlemler karşılığında elde edilen gelir ve karlar yönünden incelenmesi sonucunda, dış ticaret işlemlerinde Türkiye'deki yerleşik bankalar tarafından davacıya post finansman geliri olarak prim ödemesi ya da sonucunda kambiyo kazancı yaratan kambiyo işlemleri kullanılarak bu yolla yapılan ödemeler nedeniyle gelir elde ettiği halde fatura düzenlenmediği ve katma değer vergisi hesaplanmadığı tespitlerini içeren vergi inceleme raporuna istinaden aynı yılın Ocak ila Aralık dönemleri için ikmalen salınan katma değer vergisi, Ocak ila Kasım dönemleri için bir kat, Aralık dönemi için tekerrür hükümleri uyarınca artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 353. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası ve hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunun iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlığın, bankalar tarafından ithalat işlemlerinde kullanılmak üzere davacıya temin edilen dövizlere ilişkin kur üzerinden yapılan indirimlerin katma değer vergisinin konusuna girip girmediği ve bu indirimlere ilişkin olarak fatura düzenlenmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı, katma değer vergisinin konusu, emtianın teslimi yahut hizmetin ifası olduğu, bu nedenle uyuşmazlığa konu ikmalen salınan verginin, herhangi bir emtia veya hizmet karşılığında olup olmadığının irdelenmesi gerektiği, davacının banka hesapları tetkik edildiğinde, ithalat işlemlerinde banka hesabı kullanılmasının olağan hatta gereklilik olduğu, davacının yapacağı para transferleri ile davacıya yapılacak para transferlerinin bankalar üzerinden yapılmasının tek başına vergiyi doğuran olay olarak kabul edilemeyeceği, çalıştığı bankalarca davacıya yapılan ödemeler nedeniyle, davacı tarafından anılan bankalara yönlendirme hizmeti verdiğine yahut böyle bir taahhüt altına girdiğine dair herhangi bir sözleşmenin bulunmadığı gibi davacı şirkete indirimlerin neyin karşılığında yapıldığına dair de herhangi bir somut tespite dayanak raporda yer verilmediği, bankaların yüklü döviz alımlarında kur makası aralığında kısmen tasarruf etme imkânının var olduğu ancak bu minvalde bir incelemenin de yapılmadığı varsayıma dayalı olarak tarhiyat yapılamayacağı gibi bir hizmet ve bu hizmetin ifası ile bu ifa karşılığında yapılan ödemenin her türlü şüpheden uzak delillerle ortaya konulması gerektiğinden ikmalen salınan cezalı vergilerde hukuki isabet görülmediği, kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı, 2017 yılı işlemlerinin katma değer vergisi yönünden incelenmesi sonucunda düzenlenen ... tarih ve... sayılı Vergi İnceleme Raporunun kesin ve icrai bir işlem olmadığı dolayısıyla tek başına davacının hukuki durumunu etkileyerek sonuç doğurmayacağından değinilen raporun iptali isteminin incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle, cezalı vergi ve özel usulsüzlük cezası kaldırılmış, vergi inceleme raporunun iptaline ilişkin istem ise incelenmeksizin reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 26/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasında katma değer vergisinin konusuna giren ifalardan biri sayılan hizmet; teslim ve teslim sayılan haller ile mal ithalatı dışında kalan işlemler şeklinde dolaylı bir biçimde tanımlanmış akabinde bu işlemlerin bir şeyi yapmak, işlemek, meydana getirmek, imal etmek, onarmak, temizlemek, muhafaza etmek, hazırlamak, değerlendirmek ve bir şey yapmamayı taahhüt etmek gibi şekillerde gerçekleşebileceği belirtilmiştir. Böylelikle vergi uygulamasında teslim ve teslim sayılan haller ile ithalat kapsamına girmeyen işlemlerinin tümünün hizmet sayılmasıyla vergilendirmede yasal bir boşluk doldurulmuş, hizmet sayılan bazı işlemler örneklendirmek ayrıca ''gibi'' sözcüğü madde lafzında kullanmak suretiyle hizmet kapsamına girmemekle birlikte maddede sayılmayan işlemlerin de katma değer vergisinin konusuna girmesine imkan sağlanmıştır.
Bu bağlamda, şirketler tarafından sahibi olunan nakit, maddi ve gayrimaddi varlık gibi likit ve aktif değerlerin belirli bir karşılık alınmak suretiyle bir başkasının kullanımına sunulması yahut onun faydasına olacak şekilde kullanımından imtina edilmesi 3065 sayılı Kanun'un 4. maddesinde tanımlanan hizmet ifası kapsamında değerlendirilmesi gereken bir ticari faaliyettir. Dolayısıyla bir tacirin yapmaktan karşı taraf lehine imtina ettiği şeyler dolayısıyla karşı tarafın sağladığı menfaat dolayısıyla bir bedel ödemesi durumunda anılan Kanun kapsamında değerlendirilmesi gereken bir işlemin/ ifanın varlığının kabulü gerekmektedir.
Yukarıdaki açıklamalar uyarınca davacının dış ticaret işlemlerini ve fonlarını çalıştığı bankalara yönlendirmesi finansal nitelikte bir hizmet ifası olduğu, bu işlemlerde davacının da yararının bulunmasının yanında akreditif işlemlere dair bankacılık ve finans sektöründeki rekabet dikkate alındığında asıl menfaat elde edenin yahut fayda sağlayanın bankalar olması sebebiyle akreditif aracılık komisyonu almak yerine çeşitli adlar altında bir miktar ödemede bulunulmuş olması hizmet ifa edenin davacı olduğunu değiştirmeyeceğinden davacı adına ikmalen salınan cezalı vergide hukuka aykırılık bulunmadığı yazılı gerekçeyle tarhiyatı kaldıran Vergi Mahkemesine kararına yöneltilen istinaf istemini reddeden Vergi Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire Kararına bu yönden katılmıyorum.