T.C.
İSTANBUL
19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/109 Esas
KARAR NO : 2024/610
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/02/2023
KARAR TARİHİ : 09/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 09/04/2019 fatura tarihli satış sözleşmesi uyarınca; 1 adet, 13.783,05 TL tutarlı, ... , 1 adet de 200 TL tutarlı, ... Kablolu Kumanda ürünü satın aldığını, müvekkilinin klima ve kumanda için KDV dahil 16.500,00 TL fatura bedelini ... Ltd. Şti.'ye ödediğini, müvekkilinin binanın ısıtma ve soğutma için anlaşmaya vardığı klima satışı gerçekleştikten ve kurulumu da yapıldıktan bir süre sonra arıza vermeye başladığını, ... Mühendislik'in klimanın kurulumunu iş yeri binasının çatı katına korunaksız bir biçimde, zarar görmesine karşı hiçbir korunağı bulunmayacak şekilde montaj yapılmadan kurduğunu, buna ilişkin olarak ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... D.iş sayılı dosyasında bu durumu tespit ettirildiğini, ... ... Anonim Şirketi'nin yetkili servisi ... Mühendislik, klimanın dış ünetisinin montajını yapmadığını, ilgili formun açıklama kısmında cihazın montajının yapıldığını ve bu şekilde teslim edildiği belirtilse de montajın yapılmadığını, ancak gelinen noktada karşı tarafın ihmal ve sorumsuzluğu sebebiyle klimanın hasara uğradığını, düzenlenen formda ise, "Yetkili Servis/ Montajcı" olarak bulunan ... 'ın forma imza atmadığını, klimanın uğradığı hasara karşı, müvekkili tarafından karşı tarafa bildirimde bulunulduğunu, karşı taraflarca bu hasarların giderilmediğini, zararın giderilmesine ilişkin olarak ... Mühendislik firmasına ... Noter ... yemiye numaralı 28 Temmuz 2022 tarihli ihtarname gönderildiğini, ... ... Anonim Şirketi ile 2022/... sayılı arabuluculuk dosyası kapsamında görüşmeler yapılmış ancak anlaşma sağlanamadığını, ... Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi ile 2022/... sayılı arabuluculuk dosyası kapsamında yapılacak olan görüşmelere katılmadığını beyanla, dava konusu klimanın, ayıpsız misliyle değiştirilmesini, bunun mümkün olmaması durumunda; ayıp oranında indirim yapılarak bedel iadesi yapılmasını, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... ... SAN. VE TİC. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... klima ile ... Kablolu Kumanda ürünleri Müvekkil Şirket'in yetkili satıcısından satın alındığını ve montajının diğer davalı olan yetkili servis tarafından yapıldığını, yetkili servisin montaj için cihazın bulunduğu mahale gittiğini, dış ünite cihazının monte edileceği yerin açık teras olduğu ve davacının, bina dış cephesinin izolasyonu için kullanılan malzemenin montaj sebebiyle zarar görebileceğini ileri sürerek yere sabitlenmesini kabul etmediğini, pek çok cihazın aynı sebeple bu şekilde yerde serbest bırakılabildiğini, bu durumun hizmetin ayıplı verildiği anlamına gelmediğini, davacı tarafından dosyaya sunulan 10/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda, keşif ve inceleme yapılan mahalde çekilen fotoğraflara bakıldığında da yalnızca müvekkili şirket tarafından satışı yapılan ... markalı cihazın değil, farklı markalara ait cihazların da duvara monte edilmediği, düz zemin üzerinde bırakıldığı, bu durumun hatalı bir uygulamadan ziyade bir yöntem olarak benimsendiği, müşterinin talebi ve seçimine bağlı olarak cihazların bu şekilde bırakılabildiğinin açıkça anlaşıldığını, yetkili servis tarafından yapılmış hatalı bir uygulama bulunmadığını, cihazda oluşan hasarda müvekkili şirketin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığından davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... LTD. ŞTİ.'ye usulüne uygun tebligat çıkartılmış olmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLER:
E-Arşiv Fatura örneği, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... D.iş sayılı dosya örneği, ... LTD. ŞTİ.'nin yetkili servis olduğunu gösterir ... firması internet sitesi ekran görüntüsü, ... Noterliğinin ... yemiye numaralı 28 Temmuz 2022 tarihli ihtarname örneği, 2022/... sayılı arabuluculuk dosyası son tutanak örneği ve 2022/... sayılı arabuluculuk dosyası son tutanak örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin 21/02/2023 tarihli dilekçesi ekinde 09/04/2023 tarih 16.500,00-TL bedelli faturanın fotokopisini sunduğu görüldü.
... Sulh Hukuk Mahkemesi 2022 / ... D.İş sayılı tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunda sonuç ve özet olarak;
"Mecurda yerinde yapılan tespitte işyerinde ... kapasiteli ... marka inverter kaset tipi cihazın takılı olduğu,
... kapasiteli klima cihazının 09.04.2019 tarihinde ... fatura numarası ile ... klima bayi ... Ltd. Şti. den KDV Dahil 16.500 TL. bedel karşılığı alınmış olduğu ve 05.04.2019 tarihinde ... servis formu numarası ile ... klima servisi ... Mühendislik firması tarafından montajının yapılmış olduğu,
Klima cihazının 3 yıllık garanti sürecinin devam etmiş olduğu,
Klima cihazının dış ünitesinin Klima Dış Ünite Montaj kurallarına ve kaidelerine göre montajının yapılmamış olduğu,
Klima Dış Ünitesinin bırakılmış olduğu alanın korunaksız, ünitenin sabitlenmediği, tehlike arz edeceği" yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Mahkememizin 27/09/2023 tarihli celsesinin 6 nolu ara kararı gereğince dosya üzerinde Makine Mühendisi bilirkişi tarafından inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 04/10/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;
"09.04.2019 tarihli, ... numaralı satış faturasından, davaya konu ürünlerin;
1 adet, 13.783,05 TL+KDV tutarlı, ...
1 adet de 200 TL+KDV tutarlı, ... Kablolu Kumanda ürünü olduğu KDV dahil toplam ürün bedelinin 16.500,00 TL olduğu,
Kurulumu yapan davalı yetkili servisin klima dış ünitesini tekniğin gerektirdiği, güvenlik gereksinimlerine göre, zeminden gelebilecek yağmur, kar vb. Dış etkenlere karşı zeminden en az 10 cm yükselti oluşturacak sabitleme ayaklarını kullanmadan, klima dış ünitesinin montajının yapıldığı çatı/teras bölgesinde rüzgarın vb. etkileri dikkate alarak devrilerek zarar görmesini veya devrilerek aşağıda bulunanlara zarar vermesini engellemek için montaj ayakları ile zemine sabitlemesini yapmayarak kurulum yapmış olmasından dolayı zararın oluşmasına neden olduğu,
Davalıların olan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları,
Davacı tarafın dava tarihi itibarıyla, kurulum hatasından dolayı zarar gören klima dış ünitesinin yenisinin bedelinden, zarar gören klima dış ünitesinin hurda bedeli düştükten sonra kalan 31.200,00 TL'yi davalılardan talep edebileceği,
Davacı tarafın, yeni klima dış ünitesinin kurulum-montaj bedeli olarak davalılardan dava tarihi itibarıyla 1.500,00 TL işçilik ücreti talep edebileceği" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
Mahkememizin 26/10/2023 tarihli ara kararı ile taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi tarafından 27/10/2023 tarihinde, itirazların kök raporda değişikliğe gidecek mahiyette olmadığına ilişkin ek rapor tanzim edildiği görülmüştür.
Mahkememizin 17/01/2024 tarihli celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince davacı vekilinin rapora itirazları doğrultusunda, davaya konu klimanın satın alındığı yer ve satış koşulları dikkate alınmak suretiyle ikinci kez ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 24/01/2024 tarihli ikinci ek raporunda sonuç ve özet olarak;
"Sadece yetkili satıcılar üzerinden yapılan araştırmaya göre, cihazın set olarak satışının yapılması ile birlikte yedek parça veya stok durumuna göre dış ünitenin ayrı olarak satışının mümkün olması ile birlikte, dava konusu cihazın eski model olmasından dolayı set olarak veya dış ünite ayrı olarak temin edilmesinin zor olduğu, dış ünitenin internet ortamından temin edilebileceği tespit edilmiş,
Seçenekli olarak;
Mahkeme tarafından, internet ortamından veya yetkili satıcıların stok durumuna göre dış ünite temin edilerek zararın giderilmesi gerektiği yönünde kanaat oluşması durumunda davacının zarar miktarı, dava tarihi itibarıyla kök raporda hesaplandığı gibi (31.200,00TL +1.500,00 TL ) = 32.700,00 TL olacağı,
Mahkeme tarafından, set olarak satışı yapılan cihazın dış ünitesinin ayrı olarak temin edilmesinin zor olduğu, davacının zararının karşılanabilmesi için set olarak satılan cihazın, yine set olarak temin edilerek zararın karşılanması gerektiği yönünde ise; davacının zararının dava tarihi itibarıyla 73.808,00 TL olacağı,
Cihazın eski model olmasından dolayı dış ünitenin yetkili serviste temin edilmesinin çok düşük bir ihtimal olduğu, internet ortamından temin edilebilecek cihazın, garanti ve güvenirliği şüpheli olacağından dolayı, zarar tespitinde iç ve dış ünitenin set olarak değerlendirilmesi, toplam zarar miktarının 73.808,00 TL olması gerektiği" yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.
GEREKÇE:
Dava; davacı tarafından satın alınan klimanın ayıpsız misli ile değiştirilmesi aksi halde ayıplı olduğu iddia edilen klimanın ayıp oranında indirim yapılarak bedelinin iadesi talebine ilişkindir.
Davacı vekilince 23/05/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile 100,00 TL üzerinden açılan davanın değerinin 73.808,00 TL olarak ıslah edildiği, eksik harcın yatırıldığı, ıslah dilekçesinin bir örneğinin karşı taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu ürünlerin 1 adet, 13.783,05 TL+KDV tutarlı, ... model klima ve 1 adet 200 TL+KDV tutarlı, ... model kumanda olup KDV dahil toplam ürün bedelinin 16.500,00 TL olduğu, kurulumu yapan davalı yetkili servisin klima dış ünitesini tekniğin gerektirdiği güvenlik gereksinimlerine göre, zeminden gelebilecek yağmur, kar vb. dış etkenlere karşı zeminden en az 10 cm yükselti oluşturacak sabitleme ayaklarını kullanmadan, klima dış ünitesinin montajının yapıldığı çatı/teras bölgesinde rüzgarın vb. etkileri dikkate alarak devrilerek zarar görmesini veya devrilerek aşağıda bulunanlara zarar vermesini engellemek için montaj ayakları ile zemine sabitlemesini yapmayarak kurulum yapmış olmasından dolayı zararın oluşmasına neden olduğu hususunun ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2022 / ... D.İş sayılı dosyasından yapılan tespit ve mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu ile sabit olduğu, davalıların meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, zararın garanti süresi içinde meydana geldiği, davalı yetkili servisin müşteri isteği ile dahi olsa ürünün zarar görmesinin dışında, sabitlenmemesinden dolayı çatıdan aşağıya düşerek insanlara zarar verebileceği ihtimaline karşı sabitleme yapmadan kurulum yapmaması gerektiği gibi; müşterinin çatı kaplamasının zarar göreceğinden dolayı sabitleme yapılmadan montaj yapılması isteği durumunda, teknik bilgiye sahip olmayan müşterisine güvenlik riskleri konusunda bilgilendirme yapması, bilgilendirmeye rağmen sorumluluğu üstüne alarak sabitleme yapılmadan montajda ısrarlı olan müşterinin onayını alması gerektiği, ancak servis formunda dış ünite montajı ile alakalı birilendirme yapılmadığı anlaşılmış olup, davaya konu klimanın satışının piyasada halen mevcut olduğu, yetkili satıcılar üzerinden yapılan araştırmaya göre, cihazın set olarak satışının yapıldığı, yedek parça veya stok durumuna göre dış ünitenin ayrı olarak satışının mümkün olması ile birlikte cihazın eski model olmasından dolayı dış ünitenin yetkili serviste temin edilmesinin çok düşük bir ihtimal olduğu, internet ortamından temin edilebilecek cihazın, garanti ve güvenirliği şüpheli olacağından dolayı zarar tespitinde iç ve dış ünitenin set olarak değerlendirilmesi gerektiği kabul edilerek; set olarak satılan cihazın, yine set olarak temin edilerek zararın karşılanması gerektiği kanaatine varıldığından, davanın kabulü ile davacı tarafça satın alınan ve davalı yetkili servis tarafından montajı yapılan davaya konu ... KLİMANIN ayıpsız misli ile değiştirilmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2022/... sayılı dosyasının taraflarının davacı ile davalı ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, işbu dosya nedeniyle arabulucuya 3.120,00-TL tarife bedeli üzerinden kesilen 27/09/2024 tarih ve 142 sıra nolu serbest meslek makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek davalı tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek; davalı ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine arabuluculuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği,
HUAK 18/A-11. fıkrası ;"Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez." ve (14). Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince davacı ile diğer davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. arasında yapılan arabuluculuk görüşmeleri nedeniyle arabuluculuk gideri olarak sistem üzerinden yapılan inceleme neticesinde sarf kararı düzenlenmediğinden ödeme yapılmadığı, ancak ileride sarf kararı düzenlenmesi halinde 2023 yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca arabulucuya ödenecek olan 3.120,00 TL arabuluculuk ücret bedelinin davanın kabulüne karar verildiği de gözetilerek davalı ... Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;
DAVANIN KABULÜ İLE,
1- Davacı tarafça satın alınan ve davalı yetkili servis tarafından montajı yapılan davaya konu ... MODEL KLİMANIN ayıpsız misli ile değiştirilmesine,
2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.041,82-TL karar ve ilam harcından, peşin harç ve tamamlama harcının toplam olan 1.439,90-TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 3.601,92-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından bu dava ve ... Sulh Hukuk Mahkemesi 2022 /... D.İş tespit dosyası sebebi ile aşağıda dökümü yapılan 6.506,80 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı ... ... Anonim Şirketi tarafından bu dava sebebi ile yapılan giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
7-Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No:2022/... sayılı dosyası nedeniyle devletçe karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Davacı ile davalı ... . Ltd. Şti. arasındaki 2022/ ... numaralı arabuluculuk dosyasında; Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığı ancak sarf kararı düzenlenmediği görülmekle; Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 2023 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı ... Limited Şirketi'nden tahsili ile hazineye irat kaydına,
Sarf kararı düzenlendiğinde; arabuluculuk ücretinin tespit edilenden eksik/fazla olması durumunda bakiye miktarın iadesine ya da tahsiline ilişkin talep halinde işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/10/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza
YARGILAMA GİDERLERİ HARÇ BEYANI
179,90 TL BAŞVURMA HARCI 179,90 TL PEŞİN HARÇ
179,90 TL PEŞİN HARÇ 1.260,00 TL ISLAH HARCI
25,60 TL VEKALET HARCI +3.601,92 TL EKSİK HARÇ
3.000,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 5.041,82 TL KARAR VE İLAM
811,00 TL TEBLİGAT ÜCRETİ
38,40 TL VEKALET HARCI
+1.260,00 TL TAMAMLAMA HARCI
5.494,80 TL TOPLAM
YARGILAMA GİDERLERİ(DEĞİŞİK İŞ DOSYASI)
37,00 TL BAŞVURMA HARCI
133,00 TL PEŞİN HARÇ
11,50 TL VEKALET HARCI
700,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ
+130,50 TL TEBLİGAT GİDERİ
1.012,00 TL TOPLAM