T.C. BURSA BAM ... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:.
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
..... HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :.
KARAR NO :.
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
.
İNCELENEN KARAR : Bursa ..Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ :.
NUMARASI : .
DAVACI : .
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ : .
KARAR YAZIM TARİHİ : .
İstinaf Öncesi Sürecin Özeti:
Davacı dava dilekçesinde, davalı bankadan ticari kredi ve bireysel kredi kullandığını, ticari kredi sözleşmesinin teminatı olarak davacıya bir kambiyo senedi imzalatıldığını, imza anında evrakın kambiyo senedi olduğunu bilmediğini, kredi taksitlerini ödeyememesi üzerine her iki kredinin de muaccel hale geldiğini, davalı bankanın davacı aleyhine iki ayrı icra takibi başlattığını, taşıt kredisinin teminatı olan rehinli aracın satılarak borçların kapatıldığını buna rağmen davalı bankanın kambiyo takibine devam ettiğini ileri sürerek davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı tarafın kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı banka davanın reddini istemiş, senedin hile ile imzalatılması iddiasının bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiğini, senedin teminat senedi olarak verildiği iddiasını kabul etmediklerini, takip konusu senetlerin sonradan doldurulduğuna ilişkin iddialarının asılsız olduğunu, davacı tarafından imzaya itiraz edilmediğini, kötü niyetli olarak dava açıldığından davalı lehine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiştir. Gerekçede banka kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda rehinli araç satışı ile davacının davalı bankaya kredi borcu kalmadığının anlaşıldığı, banka vekilinin “borç yoktur” yazısı verdiği, banka vekilinin beyanında riskin devam ettiğini ileri sürmesine rağmen hali hazırda ortada bir borç olmadığı , olası riskler için bono takibi yapılmasının mümkün olmayacağı ifade edilmiştir.
İstinaf Sebepleri ve Değerlendirilmesi:
Karara karşı davalı banka istinaf yoluna başvurmuştur. Başvuru dilekçesinde, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, kredilerin süresinde ödenmemesi üzerine, ödeme aracı olarak alınan kambiyo senedinin takibe konulduğu, bu bononun teminat bonosu olmadığı, yerel mahkemenin olası riskler için bono takibi yapılamayacağına dair değerlendirmesinin somut olaya uygun düşmediği, bononun vadesinde riskin mevcut olduğu ve ticari kredi riskinin devam ettiği, bankanın alacağının ödenmediği iddia edilmiştir.
Davacı taraf davalının istinaf talebinin reddini, haksız takip tazminatına ilişkin red kararının kaldırılmasını ve lehlerine tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Dairemizce yapılan değerlendirmede her iki tarafın istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacı tarafın istinaf sebebi haksızdır. Esasen kambiyo takibine başlandığı aşamada davacının bankaya borçlu olduğu hususunda tereddüt yoktur. Davacı bankanın tahsilde tekerrür teşkil etmemek kaydıyla aynı anda hem kambiyo takibi hem de ilamsız takip yapmasına engel yoktur. Takiplerden biri sonunda borç tahsil edilirse diğer takip de kendiliğinden konusuz kalacaktır. Dolayısıyla davalının takipte kötü niyetli olduğu söylenemez. Bu konuda ciddi bir delil de olmadığından mahkemenin davacı lehine haksız takip tazminatına hükmetmemesi normaldir.
Davalının istinaf sebebi de haksızdır. Genel uygulama ve kambiyo hukukuna dair temel kurallar nazara alındığında bir bononun teminat için verildiği ancak yazılı veya kesin delille ispatlanabilir. Nitekim ilk derece mahkemesi de bononun teminat bonosu olmadığını kabul etmiş olmalı ki, gerekçesinde “bono ifa uğruna edim amacıyla verilmiş olduğundan” ifadesine yer verilmiştir. Yani mahkemenin kabulüne göre bono borca karşılık verilmiş ancak ortada borç kalmadığından bono da karşılıksız kalmıştır. Dolayısıyla dava kabul edilmiştir.
Ancak ifade etmek isteriz ki, bankacılık kurallarına göre bir bankanın kambiyo senedi ile kredi vermesi faaliyet yasağı kapsamında kalır. Bankacılık sözleşmeleri temelde bir cari hesap sözleşmesine dayanır. Kredi ilişkileri de cari hesap gibi işler. Bu nedenle bankalar doğrudan takip yapamazlar. Önce hesabı kat etmeleri, karşı tarafa ihtar göndererek ödeme süresi vermeleri gerekir. Bu külfetin yanında bazı avantajlar da söz konusudur, örneğin kredi sözleşmesi çerçevesinde avans veya reeskont faizini aşan oranda faiz isteyebilirler. Dolayısıyla bir banka, kambiyo senedi karşılığında kredi kullandıramaz. Eğer borca karşılık bono aldıysa bu kez de akdi faiz isteyemez. Maalesef bankalar bu kuralları hiçe sayan uygulamalara devam etmektedir. Somut olay da bu kapsamdadır.
Esasen davacının iddiası haklıdır. Banka ya kredi sözleşmesi sebebiyle alacaklıdır ya da kambiyo senedi sebebiyle! Ortada tek borç varsa kambiyo senedi neden alınmıştır?
Biliyoruz ki bankalar ilamsız takip yapmak yerine kambiyo takibi yapabilmek için kredi müşterilerinden bono alabilmektedir. Bir kredi ilişkisinin henüz başında ileride mudiin ne kadar ödeme yapıp ne kadar borçlu kalacağı bilinemez. Kredi çerçeve sözleşmesinde gösterilen limit kadar bono alınıp, duruma göre kısmi takip yapılabilmektedir. Bu da aslında bononun düzenlendiği anda kayıtsız şartsız borç ikrarı içermediği, ileride muhtemel alacağa göre geçerlilik kazanacağı anlamına gelir. Bu da bir çeşit teminattır.
Her ne olursa olsun, banka bono karşılığı kredi kullandıramaz. Yaptığı işlem hukuka aykırıdır. Bankanın gerçek alacağı bono üzerinde yazan veya takibe konan miktar değil, hesap kat ihtarı ile belli olacak miktardır. Bu alacak da ancak ilamsız takiple istenebilir zira hesap kat edilmeden alacak muaccel olmaz.
Somut olayda davalı bankanın bakiye alacağı varsa ancak hesabı kat edip ilamsız takip yapabilir. Kambiyo takibi yapamaz veya başlamış takibe devam edemez.
İlk derece mahkemesi dava konusu takip dosyasını doğru olarak istemişse de icra dairesince hatalı dosya gönderilmiştir. İlk derece mahkemesi ne tekrar doğru dosyayı istemiş ne de hatalı dosyayı iade etmiştir. Dosyanın doğru incelenebilmesi için daha dikkatli davranılması gerekir. Ancak bu eksikliğin sonuca tesir etmediği gözetilerek eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddî olay ve hukukî değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, taraf vekillerinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Taraf vekillerinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-)492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL istinaf karar ve ilâm harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
3-)492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.190,06 TL istinaf karar ve ilâm harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 547,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.642,54 TL harcın davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
4-)İstinaf eden taraflarca tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-)İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-)6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olmaması nedeniyle Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 361/1 hükmü uyarınca Dairemiz kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi. 30/12/2025
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...