TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 1-
VEKİLİ : Av.
DAVALI : 2-
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/06/2024
KARAR TARİHİ : 21/05/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası niteliği gereği ve ileride eksik harcı tamamlanması üzere fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı 100 TL değer kaybı ve şimdilik 100 TL araç mahrumiyet kaybı bedelinin / kazanç kaybı bedelinin, 100 TL zararın davacıya ait ticari araca orijinal parça takılmaması ve raporda eksik ve hatalı parçalar / tutarlar KDV'siz iskontolu tutarlar belirtilmesi nedeniyle oluşan maddi zararın, 100 TL'nin herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle oluşan munzam zararın davalı sigorta şirketi yönünden poliçe teminatı ve poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydı ile kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe teminatı ve poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydı ile) müşterek ve müteselsilen tahsili ile vekiledene ödenmesi, vekalet ücretine hükmedilmesi ile davanın kabulünü talep ve dava etmiştir. Davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği gibi delilde bildirmemiştir.
Davalı Sigorta şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olan ... ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, huzurdaki davanın yetkili mahkemede açılmadığı, sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığı, karayolları Trafik Kanunu’nun 109/1. Maddesine göre sorumluluk sigortası sözleşmelerinden doğan her türlü tazminat davası hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlülüğünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl sonra zamanaşımına uğramakdığı, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyalarından alınan raporlar hukuk hakimi açısından bağlayıcı olmadığı, ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunu esas alarak hüküm kurulmaması aksi halde eksik inceleme olacağı, kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınmasını talep etmekle, belirtilen ödemeye ek olarak karşı yan aracında meydana gelen “araç hasarı tazminatı” için kasko poliçesi kapsamında herhangi bir ödeme alınıp alınmadığının sorulması talep edildiği, davacı somut maddi zararını ifade eden, kendileri tarafından bakiye maddi hasar ödemesi yapıldığını gösteren bir fatura dosyaya sunmadığı, Kaza tarihine göre model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen motorlu araçlarda ise hasar gören parça, onarımı mümkün değilse öncelikle orijinali ile değiştirileceği, orijinal parçanın bulunmaması durumunda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değiştirileceği, sigortacı yedek parça tedarik iskonto uygulaması olarak en az %32 oranında, aksi halde genel sektör uygulaması olarak en az %20 iskonto uygulanması talep edilmekle, dosya kapsamında yansıtma faturası bulunmadığı, müvekkil şirket aleyhine hasar tazminatına hükmedilmesi durumunda hesaplanan tutardan kdv hariç tutulması talep edilmiş olup araç mahrumiyeti tazminatından davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığı anlaşılmakla, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılması ile davanın reddini talep etmiştir.07/08/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; Dosyaya sunulan 28/03/2025 tarihli kusur raporunda ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü ...’un: Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden % 0 (yüzde sıfır) oranında kusursuz olduğu ,şeklinde belirtilen kanaat çerçevesinde;Değiştirilen parçaların üzerinden zaman geçmesi, bu tarz parçalar üzerinde seri numarası yazılmaması ve aracın görülememesi sebebiyle orjinal parça takılıp takılmadığının doğrulaması fiziksel olarak değerlendirilememiştir. Bununla beraber eksper raporunun KDV hariç onarım maliyeti ile kendi hesapladığım orjinal parça ile onarımı arasında serbest piyasada oluşan dalgalanmaya uygun bir fark olması sebebiyle hesabın orjinal parça ile yapıldığı kanaatine ulaşılmıştır. Buna göre iskontosuz ve orjinal parça ile yapılan hesaplamada kaza tarihi itibarıyla KDV hariç onarım tutarı farkı 61.939,71- 58.736,9*= 3.202,81 TL olduğu, KDV dahil onarım tutarı farkı 74.327,65- 70.484,28**= 3.843,37 TL olarak hesaplanmıştır.Eksper onarım raporu iskontosuz, eksper ücretsiz ve KDV'siz tutar Eksper onarım raporu iskontosuz, eksper ücretsiz ve KDV' li tutar Değer kaybı kaza tarihi itibarıyla 25.187,30 TL olarak hesaplanmıştır. Araç Mahrumiyet Tazminatı 27.419,70 TL' olarak hesaplanmıştır.Kazanç kaybı hesabı uzmanlık alanı olmadığı hesaplanamamıştır. 28/03/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Davalı ...'nın: Karayolları Trafik Kanunu'nun (56/c) ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin (107) ve (157/a—4) maddeleri ile, aynı kanunun “ Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller" başlıklı (84/d) "Arkadan Çarpma" maddesini ihlal ettiğinden *4 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır. ... Plaka Sayılı Kamyon: Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeli (yüzde sıfır) oranında kusursuz olduğu anlaşılmıştır.Sürücüsü ...'un: Karayolları Trafik in herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden %0 Yönündeki değerlendirmelerimiz, uyuşmazlığın asli ve nihai hukuki takdiri ile nitelendirmeleri 6100 sayılı HMK mad. 266/c.2 ve mad. 279/4 hükmü ile 6754 sayılı Kanun mad. 3/3 hükmü icabı tamamen ve münhasıran Mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.Bilirkişi ek raporundan özetle; Dosyaya sunulan 28/03/2025 tarihli kusur raporunda ... Plaka Sayılı Kamyonet Sürücüsü ...’un: Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden % 0 (yüzde sıfır) oranında kusursuz olduğu ,şeklinde belirtilen kanaat çerçevesinde Değiştirilen parçaların üzerinden zaman geçmesi, bu tarz parçalar üzerinde seri numarası yazılmaması ve aracın görülememesi sebebiyle orjinal parça takılıp takılmadığının doğrulaması fiziksel olarak değerlendirilememiştir. Bununla beraber eksper raporunun KDV hariç onarım maliyeti ile kendi hesapladığım orjinal parça ile onarımı arasında serbest piyasada oluşan dalgalanmaya uygun bir fark olması sebebiyle hesabın orjinal parça ile yapıldığı kanaatine ulaşılmıştır. Buna göre iskontosuz ve orjinal parça ile yapılan hesaplamada kaza tarihi itibarıyla KDV hariç onarım tutarı farkı 61.939,71- 58.736,9*= 3.202,81 TL KDV dahil onarım tutarı farkı 74.327,65- 70.484,28**= 3.843,37 TL olarak hesaplanmıştır.Eksper onarım raporu iskontosuz, eksper ücretsiz ve KDV'siz tutarEksper onarım raporu iskontosuz, eksper ücretsiz ve KDV' li tutarDeğer kaybı kaza tarihi itibarıyla 25.187,30 TL olarak hesaplanmıştır. Araç Mahrumiyet Tazminatı 27.419,70 TL' olarak hesaplanmıştır
Kazanç kaybı hesabı uzmanlık alanım olmadığı hesaplanamamıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporları, bilirkişi ek raporları, müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı olarak araç mahrumiyet tazminatı, araç değer kaybı tazminatı, araç onarımda orjinal parça kullanılmamasından kaynaklı zararlar ile munzam zarara ilişkindir. Trafik kazaları haksız fiilin bir görünümü olup, somut bir olayda haksız fiilden söz edilebilmesi için hukuka aykırı eylem, kusur, zarar ve hukuka aykırı eylem ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekmektedir. Somut olayda bu durumların tespiti amacı ile dosya bilirkişiye tevdi edilmiş olup, düzenlenen kök ve ek raporlarda özetle özetle gerçekleşen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ...'nın tam ve asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün atfı kabil kusuru olmadığı, davacıya ait araçta 25.187,30 TL değer kaybı olduğu, araç mahrumiyet bedelinin 27.419,70 TL olduğu, orjinal parça kullanılmamasından kaynaklı zararın ise 3.843,37 TL olduğu rapor edilmiştir. Kusura yönelik değerlendirme yapılırken, ölümlü/yaralamalı trafik kaza tespit tutanağı ve kolluktaki sürücü beyanlarının değerlendirildiği, kaza sonrası araç konumlarını gösterir fotoğrafın da rapor kapsamına alınarak değerlendirildiği, tarafların hangi eylemi ile hangi yasa maddesine aykırı hareket ettiklerinin raporda gerekçeli ve denetime elverişli olacak şekilde yer aldığı anlaşılmakla kusura yönelik değerlendirmeye itibar etmek gerekmiştir. Zarar değerlendirilmesinde ise, dava konusu trafik kazasında davacıya ait araçta hangi parçaların değiştirildiği, hangi parçaların onarıldığı ve işçiliklerin nelerden ibaret olduğunun belirtilerek, aracın önceki kazalarının incelendiği, hasarlı araç görselleri rapora eklenerek raporun denetime elverişli hale getirildiği, araç mahrumiyet süresinini araçta yapılacak işlemlerin tek tek sayılarak kaç gün sürecinin belirtildiği ve bu suretle toplam araç mahrumiyet süresinin bulunduğu, emsal araçların kiralama fiyatlarının denetime elverişli şekilde raporda yer aldığı, aracın orjinal parça ile onarımı hususunda bilirkişi tarafından fiyat dalgalanması sebebi ile fark olabileceği bu sebeple orjinal parça kullanıldığı belirtilerek onarım farkı tutarı rapor edilmiş, her ne kadar bilirkişi tarafından varsayıma dayalı olarak onarımın orjinal parça ile yapıldığı belirtilmiş ise de, onarım bedeli ile bilirkişi tarafından hesaplanan onarım bedeli arasında fark çıkması, onarımın bir kısım parçalar yönünden orjinal parça ile yapılmadığına işaret etmekte olup, aradaki fark da zaten orjinal parça kullanılmamasından kaynaklı fark olarak değerlendirilebilecek olup, zarara yönelik değerlendirmeye de belirtilen sebeplerle itibar etmek gerekmiştir.Bilirkişi raporu ve davacı tarafça sunulan talep artırım dilekçesi doğrultusunda davanın değer kaybı, araç mahrumiyet zararı ve orjinal parça kullanılmasından kaynaklı talepler yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş, munzam zarar yönünden dosyada hesap edilebilen bir munzam zarar bulunmadığından, bu hususunda davacı tarafça ispat edilememiş olması sebebi ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.(Arabuluculuk giderinden tarafların sorumluluğu yönünden ise ... 4. Hukuk Dairesinin 2022/ E, 2024/ K sayılı ilamında ''...Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir. Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir. Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir...'' şekli ile belirtildiği üzere trafik kazalarından doğan tazminat davalarında zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanmayacağı, bu sebeple dava kabul edilmiş olsa dahi bu bedelden davalının sorumluluğu olmayacağı gerekçesi ile arabuluculuk ücretinden davacının sorumlu tutulmasıan karar vermek gerekmiştir.)
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
a)Davanın değer kaybı talebi yönünden kabulü ile 25.187,30 TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden 17/04/2024 tarihinden (sigortaya başvuru tebliğ tarihi olan 28/03/2024 tarihinden 8 iş günü sonrası, 2024 yılı ... tatili de değerlendirilerek, -temerrüt tarihi) diğer davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 28/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olması kaydı ile)b)Davanın bakiye hasar onarım bedeli yönünden kabulü ile 3.843,37 TL'nin davalı ...'dan kaza tarihi olan 28/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,c)Davanın araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden kabulü ile 27.419,70 TL'nin davalı ...'dan kaza tarihi olan 28/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,d)Davacının dava dilekçesinde talep etmiş olduğu munzam zarar bedeli yönünden davanın reddine, (Reddedilen dava değeri: 100,00 TL)
2-Davacının bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 8.628,40 TL'nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplandığında 8.542,11 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 3.856,12 TL karar harcından peşin alınan 427,60 TL ve 958,92 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.469,60 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Peşin harç 427,60 TL ve tamamlama harcı 958,92 TL ve 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.814,12 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan taraftan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketine verilmesine,
7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.800,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiye kısmının karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK'nun 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 21/05/2026
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır