TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 24/12/2024
KARAR TARİHİ : 07/07/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/08/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davaya konu ... 4.Genel İcra Dairesi 2024/... Esas sayılı icra takibi başlatıldığı, Davalı tarafından icra takibine vakıf olması üzerine borcu ödememek için davacı taraf adına fatura düzenlendiği, kötü niyetli olarak düzenlenen faturaya karşı yasal süresi içerisinde itirazda bulunularak ... 14.Noterliğinin 19.11.2024 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi ile iptal edilmek üzere faturanın davalı tarafa iade edildiği, Davalının haksız itirazı nedeni ile itirazın iptali istemi ile ... Arabuluculuk Bürosu 2024/ Büro ve 2024/ Arabuluculuk dosya numaralı zorunlu dava şartı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamaması üzerine 02.12.2024 tarihli Son Oturum Tutanağı düzenlendiği anlaşılmakla, davalı hakkında alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi, vekalet ücretine hükmedilmesi ile davanın kabulünü talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı taraf kendi kusurlu fiili nedeniyle sebep olduğu UIT kodu cezasına katlanmakla mükelleftir. Bu sebeple tarafınıza düzenlenen 18.11.2024 tarihli fatura numaralı 6.029,05 Euro tutarındaki faturaya itiraz ve iade talebi haksız ve mesnetsiz olduğu, ... 4.Genel İcra Dairesi'nin 2024/... Esas numaralı ilamsız takip dosyasında 5900 Euro tutarındaki cari hesap alacağınız olduğunuzu iddia ettiği, davalı firma fatura numaralı 6.029,05 Euro tutarındaki fatura nedeniyle davacı firmadan alacağı bulunduğu, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesiyle davanın reddini talep etmiştir.Bilirkişi raporundan öztele; Davacı ve davalı Ticari Defterlerinin 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununa göre, usulüne uygun tutulmuştur.Davacı şirketin 2023 yılı Ticari Defterleri, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225. maddeleri ile ve 6102 Sayılı T.T. Kanunun 64. Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiki zorunlu Yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı, Davacı şirketin 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği 2024 yılı Ticari Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3. Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde ... Başkanlığı sistemine yüklediği,Davalı şirketin 1 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği 2023-2024 yılı Ticari Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı. 2 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3. Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde ... Başkanlığı sistemine yüklemiştir.Davacının incelenen defter kayıtlarına göre; 2024 yılı içerisinde davacının davalıya 4 adet fatura düzenlediği toplam tutarının 26.500,00-EURO karşılığı 1.004.152,56-TL olduğu ve davalıya Borç kayıt ettiği, davacının davalıdan 3 adet havale yoluyla tahsilat yaptığı toplam tutarının 20.650,00-EURO karşılığı 774.688,00-TL olduğu ve davalıya Alacak kayıt ettiği, davacının dönem sonlarında kur değerleme kayıtları girdiği (VUK-217-280 ve diğer maddeleri gereği), 2024 yılı sonunda davacının davalıdan 5.900,00-EURO karşılığı 216.783,11-TL Alacaklı görünmüştür.Davacının VUK-217-280 ve diğer maddeleri gereği dönem sonlarında ve geçici vergi dönemlerinde bakiye alacaklarını ...'nın açıkladığı değerleme kuru üzerinden değerlemeye tabi tutmuştur.Davalının incelenen defter kayıtlarına göre; 2024 yılı içerisinde davalının davacıdan 4 adet fatura aldığı toplam tutarının 26.500,00-EURO karşılığı 1.004.152,56-TL olduğu ve davacıya Alacak kayıt ettiği, davalının davacıya 3 adet havale yoluyla ödeme yaptığı toplam tutarının 20.650,00-EURO karşılığı 774.688,00-TL olduğu ve davacıya Borç kayıt ettiği, davalının davacıya 1 adet fatura düzenlediği toplam tutarının 6.029,05-EURO karşılığı 218.713,44-TL olduğu ve davacıya Borç kayıt ettiği (ancak bu faturanın davacı tarafından yasal süresinde itiraz edilen fatura olması sebebiyle davacı muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır.) davalının dönem sonlarında kur değerleme kayıtları girmediği (VUK-217-280 ve diğer maddeleri gereği), 2024 yılı sonunda davalının davacıya 129,05-EURO karşılığı 10.751,13-TL Borçlu görünmüştür.Davalının VUK-217-280 ve diğer maddeleri gereği dönem sonlarında ve geçici vergi dönemlerinde bakiye alacaklarını ...'nın açıkladığı değerleme kuru üzerinden değerlemeye tabi tutmadığı, Aradaki farkın davalı tarafından düzenlenen 6.029,05-Euro tutarlı fatura kaydından kaynaklanmıştır.Davalı tarafından düzenlenen 18.11.2024 tarihli numaralı 6.029,05 EURO bedelli "UIT KOD CEZASI YANSITMA FATURASI" açıklamalı faturaya karşı davacının yasal süresi içerisinde ... 14.Noterliğinin 19.11.2024 tarih ve yevmiye sayılı ihtarnamesi ile itirazda bulunması sebebiyle Ticari Defter kayıtlarına almamıştır.İlgili faturanın e-Fatura sistemi üzerinden başarıyla iletilmiş olmasına rağmen, gerçekte bir mal veya hizmet alışı olmadığı halde düzenlendiği değerlendirilen faturaların, muhatabı tarafından kanuni defter kayıtlarına alınma zorunluluğu bulunmamakla birlikte, muhasebe kayıtlarına alınmış olduğunun tespiti durumunda muhasebe kayıt ve düzeltme kuralları dikkate alınarak ters kayıt ile muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi de mümkün bulunmaktadır. Söz konusu düzeltme kayıtlarının tevsik edici bilgi ve belgeleri olarak, muhatabı tarafından yapılan sistemsel veya harici itirazlara ilişkin bilgi ve belgelerin, ilgililere ibraz edilmek bakımından muhasebe kayıtları ile birlikte muhafaza ve istenildiğinde ibraz edilmesi icap etmektedir.
Buna göre; temel fatura kapsamında alıcıya düzenlenen söz konusu e-Faturaların bir mal iadesi kapsamında olmadan kabul edilmek istenmemesi halinde, alıcının muhasebe kayıtlarına almadan harici yollarla itiraz (noter aracılığıyla,taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik ... sistemi-) yöntemlerinden biri ile faturaya itiraz etmesi, göndericinin de önce muhasebe kayıtlarında gösterdiği bu faturaları, itiraz üzerine kayıtlarından çıkartması gerekmektedir.Davacının ... kodunun alınmamasında kusuru bulunmamıştır.... kodu almak ...'daki ithalatçı/ihracatçı firmaya ait bir yükümlülüktür. Davacının yalnızca alınan kodu ibraz etme sorumluluğu olmuştur.Bu nedenle ... kodu eksikliğinden doğan 6.029,05 EUR tutarındaki ceza davacıya yansıtılamamıştır.Davalı tarafından düzenlenen yansıtma faturasının haksız olmuştur.Davacının 5.900 EUR tutarındaki alacağını talep edebilmiştir.Bilirkişi ek raporundan özetle; ... alınması için gereken asgari bilgilerin (MRN ve CMR verileri) taşımayı organize eden davalı tarafın erişiminde olmuştur.Davacının bu bilgileri gizlediğine veya iletmediğine dair somut bir veri bulunmadığı, aksine araçların sınır kapısına varmış olmasının belgelerin mevcudiyetine karine teşkil etmiştir.... mevzuatı uyarınca kod alma yükümlülüğünün nakliyecide değil, ithalatçı firmada olmuştur.Bu nedenle davalının "bilgi iletilmediği" yönündeki itirazının yerinde olmadığı ve kök rapordaki "davacının kusuru bulunmadığı" yönündeki kanaatimizin devam ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
DELİLLER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, müzekkere cevapları, bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın, cari-açık hesap ilişkisinden kaynaklı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlığın taraflarının tacir olduğu ve uyuşmazlığın tarafların ticari işlerinden kaynaklandığı anlaşılmış olup, taraflara ticari defterlerini sunmak üzere süre verilmiştir. Sunulan ticari defter kayıtlarının incelenmesi için dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş olup, düzenlenen 16/03/2026 tarihli raporda, davacı tarafın ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 5.900,00 Euro alacaklı olduğu, davalı tarafın ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 129,05 Euro alacaklı olduğu, aradaki farkın davalı tarafından düzenlenen 6.029,05 Euro bedelli faturadan kaynaklı olduğu rapor edilmiştir.HMK 222/2 maddesinde ''Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.'' ve HMK 222/3 maddesinde ''...İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir....'' şeklinde ticari defterlerin delil olması hakkında düzenleme olup bu düzenleme uyarınca tarafların ticari defterlerindeki kayıtların birbirini doğrulaması, diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi veya ticari defterde bulunan bir kaydın aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispat edilmemiş olması halinde bu kayıtların delil olarak değerlendirileceği anlaşılmaktadır.Somut durumla, HMK 222/2 ve 222/3 maddeleri birlikte değerlendirildiğinde tarafların ticari defterlerinin usule uygun olarak tutulduğu, bu sebeple sahipleri lehine veya aleyhine delil olma özelliklerini taşıdığı, ticari defter kayıtlarının davalı tarafça düzenlenen 6.029,05 Euro bedelli fatura dışında birbirini doğruladığı anlaşılmıştır. Bu fatura incelendiğinde davacı tarafça taşıma esnasınca UIT kodu alınmaması sebebi ile davalıya kesilen cezanın yansıtmasına konu fatura olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda taşıma işleminde belirtilen ... kodu alınmasının hangi tarafın sorumluluğunda olduğunun saptanarak davalı tarafça düzenlenen faturanın usule ve yasaya uygun olup olmadığının değerlendirmesinin yapılması gerekmektedir. Bu hususta değerlendirme yapılması için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 12/09/2025 tarihli kök rapor ve sonrasında düzenlenen ek raporda özetle taşıma işleminde UIT kodu alınmasınındaki sorumluluğun davacıya ait olmadığı, davacının yükümlülüğünün taşıma belgelerinin ilgili makamlara teslimine ilişkin olduğu ve bu belgelerin de teslim edilerek incelendiği ve denetlendiği, dolayısı ile taşıma sırasında davacı tarafça hazır edildiği, somut uyuşmazlıkta davacının fiili taşıyıcı, davalının ise asıl taşıyıcı olduğu, sözleşmenin tarafının davalı olduğu ve bu sebeple davacıda olup davalıda olmayan bir belge bulunmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı rapor edilmiştir. Bilirkişi raporu gerekli teknik değerlendirmeleri içermiş olduğundan rapora itibar etmek gerekmiş, taşıma işlemine ilişkin teknik değerlendirme ve ticari defter incelemesi ulaşılan sonuç birlikte değerlendirildiğinde, davalı tarafından düzenlenen 6.029,05 Euro bedelli faturanın usule uygun olmadığı anlaşılmış, davacı tarafın ticari defter kayıtları doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, alacak her ne kadar likit ise de, meydana gelen olayda tarafların kusur durumunun yargılamayı gerektirmesi sebebi ile davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KABULÜ ile; davalının ... 4. Genel İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın asıl alacak miktarı olan 5.900,00 EURO yönünden iptaline, takibin 5.900,00 EURO asıl alacak üzerinden DEVAMINA, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunu'un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmasına,
2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Davacının bu dava sebebiyle yaptığı toplam yargılama gideri 12.146,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Alınması gereken 14.787,17 TL karar harcından peşin alınan 2.616,28 TL'nin mahsubu ile eksik bakiye 12.170,89TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Peşin harç 2.616,28 TL ve 427,60 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 3.043,88TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansından geriye kalan kısmın, 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 333. Maddesi ve 03/04/2012 tarih 28253 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 47. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip iadesine,
Dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak veya mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 07/07/2026
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır