T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/444 Esas
KARAR NO : 2024/33
DAVA : Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/05/2023
KARAR TARİHİ : 16/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILMA TARİHİ : 16/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, haber yayını sebebiyle haksız rekabet kaynaklı tazminat ve haksız rekabetin tespiti davasıdır.
Davacı, dava dilekçesi ile özetle; davalının haber sitesinde, tesislerinin açık isim ve adresini belirterek deprem sonrası fiyatlarda fahiş artışa gidildiği yönünde haber yaptığını, bu haberin gerçekliğinin olmadığını, haber nedeniyle lince uğradıklarını ve ticari itibarlarının sarsıldığını, haberin TTK. Hükümleri kapsamında kötüleme suretiyle haksız rekabete vücut verdiğini iddia ederek, haksız rekabetin tespiti ve meni ile manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı, süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
Uyuşmazlık, davalının, davacının 2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında 40-TL bedel ile bisküvi sattığı iddiasıyla yayınladığı haberin gerçek dışı olup olmadığı, davalının bu haberi yayınlamasının haksız rekabet teşkil edip etmediği, davacının ticari itibarının haber nedeniyle zarar görüp görmediği ile haksız rekabetin tespiti, men’i ve manevi tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.
TTK.55.maddesinin "1.a Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek..." hükmü ile haksız rekabete vücut veren eylemler örnekleme yoluyla belirlenmiştir. TTK.58.maddesi ile ise haksız rekabetin basın, yayın ve bilişim işletmeleri ile gerçekleştirilmesi haline ilişkin düzenlemeler getirilmiştir. İlgili kanun hükümlerinin uygulanması için tarafların birbirlerinin ticari rakipleri olması gerekmez.
Basın Kanunu’nun 3. Maddesinde “Basın özgürdür. Bu özgürlük; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir. basın özgürlüğünün kullanılması ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak; başkalarının şöhret ve haklarının, toplum sağlığının ve ahlâkının, millî güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği ve toprak bütünlüğünün korunması, Devlet sırlarının açıklanmasının veya suç işlenmesinin önlenmesi, yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanması amacıyla sınırlanabilir.” hükmü yer almaktadır.
Basın özgürlüğünün kişilik haklarına üstün tutulabilmesi için haberin gerçeğe uygun olması, gerçeğe uygun yayının haber niteliği taşıması, gerçeğe uygun haberlerin verilmesinde nesnel (objektif) ölçütlere uyulması, haberin veriliş biçimi yönünden özle biçim arasında ölçülülük bulunması gerekir. Bir yayının hukuka uygun olduğunun kabul edilebilmesi ancak açıklanan bütün bu koşulların birlikte varlığı hâlinde mümkündür. Yapılan bir yayın bu temel ilkelerden herhangi birine ters düşüyorsa hukuka aykırılık unsuru gerçekleşmiş olacaktır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.04.2019 tarihli ve 2017/4-1414 E., 2019/464 K.; 10.12.2019 tarihli ve 2017/4-1833 E., 2019/1333 K. sayılı kararları).
Somut olayda; davalının internet haber sitesinde “,...... Tesisinde, 5 liralık bisküvi fiyatlarının 40 liraya çıkarıldığı görüldü.” yönünde haber yaptığı hususunda ihtilaf yoktur. Davalı haberin kötüleme içerdiğini, gerçekliğe uygun olmadığını ve ticari itibarlarının sarsıldığını iddia ederek, haksız rekabetin tespiti, refi ile tazminata hükmedilmesini talep etmiştir. Valilik müzekkere cevabı ile davacı işletmesine fahiş fiyat artışına ilişkin herhangi bir yaptırım uygulanmadığını, yaptırımın salt fiyat etiketi ile kasa fiyatı arasında fark olması nedeniyle verildiğini, tespit edilen fiyatlarda da herhangi bir fahiş artışın bulunmadığının tespit edilip tutanak altına alındığını bildirmiş olup; söz konusu haberin gerçek olmadığı tespit edilmiştir.
Basın özgürlüğü sınırsız bir özgürlük olmayıp, bu hakkın kullanılmasında yine Anayasa ile güvence altına alınan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması gerekir. Basın özgürlüğü ile kişilik haklarının çatışması durumunda daha üstün yarar korunacaktır. Üstün yararın belirlenmesinde asıl kriter kamu yararı olmakla birlikte yayının gerçek ve güncel olması, toplumu ilgilendirmesi, özle biçim arasındaki dengenin gözetilmesi ve objektif olması gibi kriterler dikkate alınmalıdır. Gerçeklik kriteri somut ve maddi gerçeği değil "görünür gerçeği " ifade etmektedir. Gazeteciler kamuya sundukları haberlerin gerçekliğini araştırma yükümlülüğü altındadırlar. Dava konusu haberin bir sosyal medya hesabında paylaşılan iddia sonrasında ortaya çıktığı görülmekle, Valilik açıklamasında ilgili tesisin ve tesise uygulanan cezai müeyyidenin niteliğinin açıkça belirtilmemiş olması dikkate alınarak, davalının makul nitelikte yeterli araştırmayı yapmadan ve cezai müeyyide ile cezanın uygulandığı tesisi tespite yarar şekilde Valilikten bilgi edinmeden, Valilik cevabi yazısı ile gerçekliği olmadığı tespit edilen ve açıkça davacı tesisinin ismini vererek kesin ve doğru bir bilgi olarak işbu haberi yayınladığı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, haberin davacının fiyat ve faaliyetlerini yanlış haberle kötülediği ve haksız rekabetin mevcut olduğu açık olmakla, davacı işletmesinin adı ve yeri belirtilerek deprem sonrası fahiş fiyat artışı yapıldığı yönünde kesin bir durum bildiren bu haberin ticari işletmenin itibarını sarstığı hususunda da tereddüt olmadığından, haksız rekabetin tespitine, bu eylemlerin durdurularak, haberin düzeltilmesine ve ticari itibarının sarsılması nedeniyle lehine davalı lehine belirlenen manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2-Davalıya ait ...... com.tr. sitesinde, davacının deprem nedeniyle fahiş fiyat uyguladığına dair "5 TL'lik bisküviyi 40 TL'ye satıyorlardı" başlığını içeren haberin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine,
3-Davalıya ait ..... com.tr. sitesinde, davacının deprem nedeniyle fahiş fiyat uyguladığı iddiasını içeren "5 TL'lik bisküviyi 40 TL'ye satıyorlardı" başlıklı haberin gerçeği yansıtmadığı, davacının fiyat politikasında depremden kaynaklı değişimin olmadığı ve bu hususun resmi kayıtlarla sabit olduğu hususunu belirtir şekilde düzeltme metni yayınlanması ile haksız rekabetin refine,
4-10.000,00-TL manevi tazminatın haber tarihi olan 13.02.2023’den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine,
5-İşbu karar kesinleştiğinde TTK. 59. Madde kapsamında hüküm özetinin tüm Türkiye’de yayınlanan trajı en yüksek 3 büyük gazeteden birinde masrafı davalıya ait olmak üzere 1 defaya mahsus ilanına,
6-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 683,10.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 341,55.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 341,55.-TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan 179,90.-TL başvurma harcı ile 341,55.-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan toplam 78,25.-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 39,12.-TL'sının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10- Manevi tazminat davası yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 10.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
11-Haksız rekabetin tespiti davası yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan maktu 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
12-Haksız rekabetin ref'i davası yönünden davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan maktu 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
11-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,
12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre hesaplanan 660,00.-TL'sının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye kısmın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.16/01/2024 12:45:20
Katip .....
¸e-imzalıdır
Hakim .......
¸e-imzalıdır