T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ:12/05/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:20/12/2022
DAVANIN KONUSU:Genel Kurul Kararının İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:12/05/2026
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, 20/08/2022 tarihli genel kurul toplantısında müvekkilinin kooperatif nezdindeki 91,92,93 nolu ile ilgili olarak kooperatif yönetim kurulunca alınan 21/04/2022 tarih ve ... sayılı haksız kararın, gündemin 8.maddesi olarak genel kurula sunulduğunu ve oy çokluğu ile kabul edildiğini, yönetim kurulu kararının onaylandığını, iş bu davada iptalini talep ettikleri 8 nolu genel kurul kararı ve buna esas yönetim kurulu kararı ile ilgili olarak ortaklık pay devirlerinin yargı kararı haricinde herhangi bir şekilde devrinin engellenemeyeceğini, bu sebeple maddenin Kooperatifler Kanunu'na aykırı olduğunu, Bakanlık temsilcileri tarafından ikaz edilmiş olmasına rağmen oylama yapılarak karar alındığını, Bakanlık temsilcilerinin bu hususta şerh düştüğünü, mülkiyeti davalı kooperatife ait tapunun Antalya İli ... İlçesi ... Mah ... ada 8, 10,12 parseller (tevhid ile 13 parsel nolu almıştır) üzerinde inşaat yapmak üzere davalı kooperatif ile müvekkili şirket arasında inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin davalı tarafından kötü niyetli ve haksız olarak feshedildiğini, müvekkili şirketin aynı zamanda davalı kooperatif nezdinde bedelini ödeyerek en başka 22 adet üyelik iktisap ettiğini, kooperatif üyesi olduğunu, bu üyeliklerin devirler neticesinde 3 adete düştüğünü, müvekkilinin 91 nolu, 93 nolu ve 94 nolu üyeliği bulunduğunu, üyeliklerin bedelini ödediğini, borcunun olmadığını, iptalini talep ettikleri genel kurul kararında onaylanan 21/04/2022 tarih ve 51 sayılı önetim kurulu kararının yönetimin taraflar arasındaki feshedilmiş eser sözleşmesinden kaynaklı gerçek dışı borç uydurarak tamamen farklı bir statüye ve 1163 sayılı Kooperatifler kanunu'na tabi müvekkile ait 3 adet kooperatif üyeliğinin müvekkili tarafından devrinin önlenmesine dair haksız ve hukuksuz bir karar olduğunu, davalı kooperatifin müvekkilinin eser sözleşmesinden kaynaklı alacaklarını ödemediği gibi keyfi olarak eser sözleşmesine dayalı borç uydurarak müvekkile ait üyelikler yönünden daha önce de haksız kararlar alındığını, alınan kararlar aleyhine dava açtıklarını, Antalya 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E , ... K sayılı ilamı ile kararların mutlak butlan olduğunun tespitine karar verildiğini, müvekkili şirketin tacir olduğunu, dava konusu karara esas üyeliklerinin konut edinmek amacıyla değil alıp - satarak para kazanmak yani ticari gayeyle bedelini ödeyerek iktisap ettiğini, müvekkilinin ne yüklenici sıfatıyla ne de üye sıfatıyla davalı kooperatife borcu olmadığını, müvekkilinin davalı kooperatiften kararda geçen damga vergisinden çok daha fazla alacağı bulunduğunu, neticeten fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla ... Arsa ve Konut Yapı Kooperatifinin 20/08/2022 tarihli genel kurul toplantısında alınan, müvekkili şirketin davalı kooperatif nezdindeki 91 nolu (EB/3), 93 nolu (EB/5) ve 94 nolu (EB/6) toplam 3 adet üyeliğinin devrinin önlenmesine dair toplantı tutanağının 8 nolu kararının uygulanmasının yargılama sonuna karar geri bırakılması ve durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı erilmesini, müvekkile ait üyeliklerin devrinin önlenmesine dair genel kurul 8 nolu kararının mutlak butlan olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, Kooperatife ... Nolu ihbarname ile kesilen 1.286.142,03-TL damga vergisi ve aynı oranda vergi ziyaı cezası için dava açıldığı, ilk derece mahkemesinin davayı kabul ettiği fakat istinaf mahkemesince karar bozularak verginin, vergi ziayı cezaının ve gecikme tazminatının ödemek zorunda kalınacağı, bu bedelin Dİ-KA şirketine rücu edilmesi gerektiği, temyiz süresince rücu ilişkisinin muhatabı Dİ-KA nın üyeliklerinin devrinin durdurulması şeklindedir." İş bu kararın iptaline ilişkin yargılamanın halen Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosya ile devam ettiğini, davacının iptalini talep ettiği genel kurul kararına karşı oy kullanması usule aykırı olup iş bu dava usule aykırı açıldığını, dava konusu genel kurul kararının; davacının, kooperatif ile imzaladığı eser sözleşmesinin damga vergisine ilişkin maddelerinden doğan uyuşmazlığa ilişkin olduğunu, bahse konu kararın davacının kooperatif ile şahsi bir işine ve davasına ilişkin olduğunu, bu nedenle davacının oy kullanmasının mümkün olmadığını, genel kurul kararına karşı dava açılabilmesi için o karar ile ilgili oylamaya katılıp karara karşı olumsuz oy kullanılması ve aykırı oy kullanıldığının tutanağa yazdırılması gerektiğini, davacının dava konusu karar ile ilgili herhangi bir şekilde oy kullanma hakkı bulunmadığını, bu nedenle iş bu davanın açılmasının usule aykırı olduğunu, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı kararının henüz kesinleşmemiş olup dava yönetim kurulu kararının iptaline ilişkin olduğunu, o davanın iş bu davaya emsal kabul edilmesinin söz konusu olamayacağını, davacının imzasını inkar etmediği 30.01.2016 tarihli inşaat sözleşmesinde damga vergisinden sorumlu olduğunun açıkça yer aldığını, mevcut olayda; sözleşme ile açık bir şekilde kararlaştırılmış bir hususun davacı tarafça yerine getirilmemesi üzerine uğranılan zararın, davacının müvekkildeki haklarına mahsup edildiğini, davacının edimini yerine getirmemesi nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 07.04.2022 tarihli ... nolu ihbarname düzenlendiğini, ihbarname ile 1.286.142,03-TL ödenmemiş damga vergisi, 1.286.142,03-TL vergi ziyaı cezası, 1.503.500,03-TL gecikme faizi olmak üzere toplam 4.075.784,09-TL ödeme yapılması talep edildiğini, bu ödemenin davacı tarafça kasten verilen bir zarar olduğunu, bu nedenle davacının müvekkilin kötü niyetli olduğuna ilişkin iddialarının dinlenemeyeceğini, ve sair gerekçelerle açıkça dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... Davaya konu genel kurulu kararı ile davacı kooperatif üyesinin 91-93 ve 94 nolu üyeliklerinin devrinin engellenmesine karar verilmiştir. Kooperatifler Kanunu 10.maddesinin ilk cümlesinde " Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır." hükmü, 14/3. Maddesinin ilk cümlesinde de "Ortaklık devredilebilir." hükmü düzenlenmiştir. Bu halde somut olayda, davacının kanundan kaynaklanan ve vazgeçilemez nitelikte olan ortaklığı devretme hakkının alınan genel kurul kararı ile sınırlandırıldığı ( nitekim genel kurul toplantısında görev alan Bakanlık temsilcisinin pay devirlerinin yargı kararı haricinde her hangi bir şekilde engellenemeyeceği, bu sebeple maddenin Kooperatifler Kanununa aykırı olduğu yönünde tutanağa şerh düştüğü görülmektedir ), bu nedenle kararın TTM 447/1-a maddesi uyarınca batıl olduğu anlaşılmış ve davanın kabulüne ..." şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının iptalini talep ettiği genel kurul kararının 21.04.2022 tarihli ve 51 sayılı yönetim kurulu kararına dayandığını, bu kararın ise kooperatife kesilen damga vergisi ve vergi ziyaı cezası nedeniyle Dİ-KA şirketinin üyelik devirlerinin durdurulmasına ilişkin olduğunu, davacının oy kullanmasının Kooperatifler Kanunu'nun 50/2 maddesi ve ana sözleşmenin 24/6 maddesi uyarınca mümkün olmadığını, zira dava konusu kararın davacının kooperatifle olan şahsi bir işine veya davasına ilişkin olduğunu, dolayısıyla davanın usule aykırı açıldığını, davacının alacaklı olduğuna ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, dayanak gösterdiği bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığını, Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında bilirkişi raporunun hükme elverişli görülmeyerek dosyanın İstanbul Teknik Üniversitesi'ne gönderildiğini, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı kararının henüz kesinleşmediğini ve huzurdaki davaya emsal teşkil edemeyeceğini, bu kararın hapis hakkı ve muaccel alacak kavramlarına ilişkin olduğunu, oysa dava konusu yönetim kurulu kararının likit ve icra edilebilir bir alacağa ilişkin olduğunu, davacının imzasını inkar etmediği 30.01.2016 tarihli inşaat sözleşmesinde damga vergisinden sorumlu olduğunun açıkça belirtildiğini, ancak davacı tarafından damga vergisinin yatırılmaması sebebiyle müvekkilinin zarara uğratıldığını, bu zararın davacının müvekkilinin haklarına mahsup edildiğini, dolayısıyla alınan yönetim kurulu kararının takastan kaynaklı bir irade beyanı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, genel kurul kararının butlanı istemine ilişkindir .
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı ve davalı vekilince istinaf aşamasında verilen 16/10/2024 tarihli dilekçe ile, davalı kooperatifin 08.09.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan 4 nolu kararla dava konusu 20/08/2022 tarihli genel kurul toplantısında alınan 8 nolu karar kaldırıldığından ; davanın konusuz kaldığını, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı yönünde hüküm kurulmasını, karşılıklı yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığından bu yönde taraflara yükümlülük yükletilmemesini, talep etmişlerdir.
Bu dilekçelere ve dilekçe ekinde sunulan davalı kooperatifin 08.09.2024 tarihli genel kurul toplantı tutanağına göre davalı kooperatifin 08.09.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan 4 nolu kararla dava konusu 20/08/2022 tarihli genel kurul toplantısında alınan 8 nolu karar kaldırıldığından dava konusuz kalmıştır. Davalının istinaf başvurusunun bu sebeplerle re'sen kabulü ile kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisine;konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve talep gereği yargılama gideri ile vekalet ücretinin taraflar üzerinde bırakılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 20/12/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Konusuz kalan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 651,30 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,
4-Davacılar tarafından yapılan 71,00 TL yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Tarafların vekalet ücreti talepleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince ilk derece mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgiliye İADESİNE,
7-İstinaf incelemesi yönünden;
a-Davalının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 179,90 TL maktu istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya İADESİNE,
b-Davalı tarafından istinaf incelemesi için yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
8-Kararın Dairemizce taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince aynı Kanun'un 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
...