T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/769 Esas - 2025/645
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
... GEREKÇELİ KARAR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/769
KARAR NO : 2025/645
BAŞKAN : ...
ÜYE : ....
ÜYE : ...
KATİP :...
DAVACI : ..
VEKİLLERİ : Av. ....
Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 1- ... .......
: 2- ... ... ..
3- ... ... ..
4- ... ... .
VEKİLLERİ : Av. ...
: Av....
DAVA : Tazminat (Şirket Yöneticilerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/11/2024
KARAR TARİHİ : 25/09/2025
G.K.YAZILDIĞI TARİH : 22/10/2025
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.İDDİA :
Davacı vekili iddiasında özetle; ... 5. Sulh Ceza Hakimliği'nin 26.10.2015 tarih ve 2015/4104 D.İş sayılı kararı ile davacı şirket dâhil olmak üzere Koza ... Holding A.Ş. bünyesindeki grup şirketlerin tamamına kayyım atanmasına karar verildiği, şirketlerin yönetim organlarının yetkililerinin tümü kayyım heyetine devredildiğini, devamında ise ... 4. Sulh Ceza Hâkimliği'nin 06.09.2016 tarih ve 2016/4628 D. İş Sayılı Kararı ile Koza ... Holding A.Ş. Bünyesindeki şirketlerde görev yapan kayyımların yetkilerinin TMSF'ye devrine karar verildiğini, ... 24. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/44 E. Sayılı dosyası ile yürütülen ceza yargılaması neticesinde yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay tarafından verilen karar ile ... .... A.Ş.'nin müsaderesine kesin olarak karar verildiği, davacı şirketin Hazine ve Maliye Bakanlığı adına tescil edildiğini, akabinde davacı şirketin Hazine'ye ait olan hisseleri, 20.08.2024 tarih ve 32638 sayı numaralı Resmi Gazete'de yayımlanan 8857 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Türkiye Varlık Fonu Anonim Şirketi'ne devredildiğini, davacı şirket hakkında yapılan inceleme sonucunda, Sermaye Piyasası Kurulu Karar Organı'nın 11.11.2016 tarih, 31/1092 sayılı kararı ve 25.10.2016 tarih, 29/1013 sayılı kararı ile İdari Para Cezaları'nın uygulanmasına karar verildiğini, 11.11.2016 tarih, 31/1092 sayılı karara istinaden; müvekkil şirket tarafından, SPK'nın Mülga Seri : S6 sayılı "Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Tebliğin 5 ve 6. maddeleri ile IL-I7.1 sayılı "Kurumsal Yönetim Tebliği'nin 5 ve 8. maddeleri uyarınca ve SPK'nın 01.02.2013 tarih, 4/88 sayılı kararı çerçevesinde; hazırlanması gereken Kurumsal Yönetim İlkerine Uyum Raporu'nun ... Doğal Enerji Kaynakları Araştırma ve Üretim A.Ş.'nin 2013 yılına ilişkin faaliyet raporunda yer almaması nedeniyle davacı aleyhine 269.500,00 TL idari para cezası uygulandığını, 25.10.2016 tarih, 29/1013 sayılı karara istinaden ise; yapılan bağış ve yardımlara ilişkin özel durum açıklamalarının Seri: VII, No: 54 Özel Durumlar Tebliği'nin ekinde yer alan, daha sonra 11-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği'nin 27. maddesine dayanılarak tekrar düzenlenen ve Kurul Kararı hükmünde olan özel durumlara ilişkin Rehber'in 5.8. maddesine 6 kere aykırılık teşkil etmesi nedeniyle davacı aleyhine 925.224,00 TL idari para cezası uygulandığını, 25.10.2016 tarih, 29/1013 sayılı karara istinaden ayrıca; esas sözleşmede 20.05.2013 tarihinde yapılan değişiklik öncesinde bağışta bulunulabilmesine ilişkin esas sözleşme hükmü bulunmadığı halde, 19.12.2011 tarihinde 2.000.000,00 TL tutarında bağış yapılmasının SPK'nın mülga seri: IV No: 27 Temettü Tebliği'nin 7. maddesi ve söz konusu tebliği yürürlükten kaldıran 11-19.1 sayılı Kar Payı Tebliği'nin 6. maddesine aykırılık teşkil etmesi nedeniyle davacı şirket aleyhine 123.278,00 TL idari para cezası uygulandığını, akabinde ilgili tutarlar İdari Para Cezası Bildirim Tutanakları ile davacıya tebliğ edildiğini, İdari Para Cezası Bildirim Tutanakları'na göre 60 gün içerisinde idari para cezasının dörtte üçü ödenmek suretiyle indirimli ödeme hakkı bulunan davacı şirketin, 11.11.2016 tarih, 31/1092 sayılı karara istinaden 28.12.2016 tarihinde, 25.10.2016 tarih, 29/1013 sayılı karara istinaden ise 06.12.2016 tarihinde ödeme yaptığını, SPK kararlarında yer alan eylemler nedeniyle davacıların davalıların verdiği zarara istinaden işbu davanın açılması zorunluluğunun hasıl olduğunu belirterek, 988.501,50 TL'nin ödeme günlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili talep etmiştir.
2.SAVUNMA :
Davalılar vekili iddiasında özetle; Dava konusu istemin zamanaşımına uğradığını, davanın konusunun; bir kısım davalıların yönetim kurulu üyesi olduğu döneme ilişkin yapılmış olan iş ve işlemler nedeni ile sorumluluklarına ilişkin olduğunu, TTK'nin 560. maddesi hükmü uyarınca sorumluluk sebebiyle tazminat isteme hakkının, davacının zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki ve her hâlde zararı doğuran fiilin meydana geldiği günden itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağını, kabul anlamına gelmemekle birlikte; Ekte sunulan İdari Para Cezası Bildirim Tutanağın da eylem tarihi 2013, 2011-2015 yılı olarak karar tarihi 11.11.2016, 25.10.2016 olarak yer aldığını, davacının ödeme yaptığını iddia ettiği tarih 06.12.2016 ve 28.12.2016 tarihleri olduğunu, söz konusu ödeme tarihleri itibari ile gerek 2 gerekse 5 yıllık zamanaşımı süresi dolduğunu, dava konusu istemin zamanaşımına uğradığını, şirket yönetim kurulları hakkında sadece genel kurula katılmış olan şirket hissedarların dava açma hakkı olduğu, bu dava açma hakları için yasal süre genel kurulun ticaret sicil gazetesinde yayınlanmasından sonra TTK 558/2 maddesi uyarınca 6 ay geçmesiyle düştüğünü, bu süre aşımından sonra ibra olmuş şirket yöneticilerine şirket hissedarları da dahil olmak üzere dava açamayacağını, tam ibranın geri alınamayacağını, bu yönü ile de TTK 408/2-b maddesi gereğince davanın hukuken zamanaşımına uğradığını, ispat külfetinin davacıda olduğunu, davacının hukuki ilişkinin değeri itibarıyla iddiasını ancak yazılı delil ispat edebileceğini, SPK tarafından hazırlanan rapor delil niteliğinde olmadığını, davacı şirkete kesilen 269.500 TL idari para cezalarının hukuka aykırı olduğunu, kesilen cezanın konusunun 2013 faaliyet raporlarının sunulmadığı iddiası olduğunu, ancak gerçeği yansıtmadığını, 20 Mart 2014 tarih, 8532 Sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanan ..... A.Ş'nin Olağan Genel Kurul Toplantı Gündeminin 2.maddesinde açıkça 2013 Faaliyet Raporunun Okunması, Görüşülmesi ve Onaylanması yer aldığını, ... Doğal Enerji Kaynakları Araştırma Ve Üretim A.Ş tarafından Kamu Aydınlatma Platformun (KAP)'a 11.11.2013 tarih, saat 17:35:45 de; "01/01/2013 - 30/09/2013 dönemine ait faaliyet raporumuz ilişikte pdf dosya olarak verilmektedir." şeklinde bildirimde bulunulduğunu, her iki şirketin de SPK tarafından belirtilen Kurumsal Yönetim İlkelerine uyumlu şekilde faaliyet raporlarını düzenlediğini ve yayınladığını, bu nedenle de kesilen cezaların hukuka aykırı olduğunu, şirket ana sözleşmesinde bağış ile ilgili hükmün bulunmadığını, kesinleşen cezanın hukuka aykırı olduğunu, iddia edilen bağış tarihinin 2011 yılı olduğunu, mülga 2499 sayılı SPK Kanununda halka açık şirketlerde bağış yapılması ile ilgili bir hüküm bulunmadığını, davacı şirkete kesilen 123.278 TL idari para cezasının hukuka aykırı olduğunu, Ceza Tutanağında görüleceği üzere kesilen cezanın konusunun "esas sözleşme hükmü bulunmadığı halde 19.12.2011 tarihinde 2.000.000,00 TL tutarında bağış yapılması" iddiası olduğunu, ancak söz konusu iddia gerçeği yansıtmadığını, ..... Üretim A.Ş'nin Ana Sözleşmesi'nin Amaç ve Konu başlıklı 3. Maddesinin K bendinde yardım ve bağış da bulunma ile ilgili hükümler yer aldığını, bu nedenle kesilen cezanın hukuka aykırı olduğunu, Mülga 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa bakıldığında, halka açık şirketlerin bağış yapmalarına ilişkin sınırlandırıcı hüküm içermediğini, halka açık şirketlerin bağış yapması hususuna ilişkin düzenlemenin 31.12.2012 tarihinden itibaren yürürlükte olan 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ile düzenlendiğini, yapılan bağışlarla ilgili olarak şirket tarafından genel kurula bilgi verildiği gibi yapılan bağışların Kamu Aydınlatma Platformunda açıklandığını, davacı şirkete kesilen 925.224 TL idari para cezasının da hukuka aykırı olduğunu, cezanın konusunun "... Üniversitesi'ne (eski unvanı: Altın Koza Üniversitesi) yapılan bağış ve yardımlarda özel durum açıklamasında bulunulmaması" iddiası olduğunu, ancak gerçeği yansıtmadığını, yukarıda açıklandığı üzere şirket ana sözleşmesinde ve tadil durumlarında yapılan bağışlarla ilgili hükümler yer aldığını, Kamu Aydınlatma Platformun (KAP)'a 27.12.2013 tarih, saat 18:08:02 de ve 13.05.2015 tarih, saat 18:07:48 de açıklandığını, Şirket tarafından yapılan bağışlar ve ile ilgili gerekli bildirimler yapılmış olup SPK Kanunu'na aykırı herhangi bir durum söz konusu olmadığını, “suçun kanuniliği” ilkesine uygun olarak suçun belirtilen tarih aralıkları itibariyle kanunen suç ( idari ceza) teşkil edip etmediğine bakılması gerekeceğini, Mülga 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa bakıldığında, halka açık şirketlerin bağış yapmalarına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, bu yönde herhangi bir sınırlandırıcı hüküm içermediğini, yapılan bağışlara bakıldığında; ilk bağışın 19.12.2011 tarihinde yapıldığı ve yapılan bu bağışların 2011 yılı olağan genel kurulunun bilgisine sunulduğu, şirketin genel kurulu tarafından yapılan bu bağışların onandığı, bu yönde alınan genel kurul kararlarına karşı Türk Ticaret Kanunu'nda belirlenen 3 aylık yasal süre içerisinde herhangi bir iptal davasının açılmadığını, Şirketlerin en yetkili organı olan genel kurulları tarafından bir sonraki yıl için yapılacak bağışlar konusunda üst sınır belirlenmek suretiyle yönetim kuruluna yetki ve görev verildiğini, yapılan bağışların Genel Kurul tarafından verilen yetki ve limitlere uygun olarak yapıldığını, 6362 sayılı Kanun'un 103. maddesinde, her kişiye veya olaya özgü ceza tutarlarının belirlenmesinin mümkün olmaması nedeniyle cezaların bireyselleştirilmesi için kanun koyucu tarafından cezanın alt ve üst sınırları gösterilmekte, ancak bu iki sınır arasında bir ceza belirleme konusunda da idareye takdir yetkisi verildiğini, alt ve üst sınır arasında idareye bırakılan takdir yetkisinin makül ve ölçülü olmayan şekilde kullanılması eşitsizliğe, haksızlığa ve keyfiliğe yol açabileceğini, 6362 sayılı Kanun'un 103. maddesinde belirtilen idari para cezası yaptırımı konusunda idarenin takdir yetkisini kullanırken Kabahatler Kanunu'nun 17. maddesi ve ilke kararında belirtildiği üzere; kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumunu birlikte göz önünde bulundurması ve idari para cezası tesis edilirken hangi nedenle alt sınırdan uzaklaşıldığının yargısal denetime imkân verecek şekilde somut olarak ortaya konulması gerektiğini, Somut olayda; İdare tarafından idari para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya konulamadığını, bu nedenle kesilen ceza ve miktarı hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın öncelikle zamanaşımı nedeni ile reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3.GEREKÇE :
Tarafların iddia ve savunması ile dosyaya sunulan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, TTK.'nin 553. Maddesi uyarınca yönetim kurulu başkan ve üyelerine yönelik, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından uygulanan idari para cezası sebebi ile sorumluluk davasıdır.
Davacı vekili iddiasında; Müvekkili şirket hakkında yapılan inceleme sonucunda, SPK Karar Organı'nın idari para cezalarının uygulanmasına karar verildiğini, indirimli ödeme hakkı bulunan davacı şirketin ödeme yaptığını, davalıların SPK kararlarında yer alan eylemler nedeniyle müvekkili şirkete davalıların verdiği zarara istinaden ödenen bedelin, ödeme günlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş,
Davalılar ... ..., ... ... ... ve ... ... vekili savunmasında; TTK.'nin 560. maddesindeki zamanaşımı süresi dolduktan sonra davanın açıldığını, davacı şirkete uygulanan idari para cezalarının hukuka aykırı olduğunu, iddianın gerçeği yansıtmadığını, şirket ana sözleşmesin de bağış ile ilgili hüküm bulunmadığını, kesinlen cezanın hukuka aykırı olduğunu, iddia edilen bağış tarihinde yürürlükte yer alan kanunda halka açık şirketlerde bağış yapılması ile ilgili bir hüküm bulunmadığını, yapılan bağışlarla ilgili olarak şirket tarafından genel kurula bilgi verildiği gibi, Kamu Aydınlatma Platformunda (KAP) açıklandığını, bağışların mevzuata uygun olduğunu, müvekkillerinin sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını belirterek, öncelikle davanın zamanaşımı nedeni ile reddine, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini istemiş,
Davalı ... ... vekili savunmasında; Diğer davalıların savunmasını tekrarla, ilaveten müvekkilinin davacı şirkette herhangi bir görevinin olmadığını, sadece 30.05.2015 tarihinde yapılan 2012 yılı Olağan Genel Kurul toplantısında davacı ...... Üretim A.Ş'nin Yönetim Kurulu Üyesi olan Koza ... Holding A.Ş adına temsilci olarak bildirildiğini, karar alma yetkisi bulunmadığını belirterek, davanın husumetten ve zamanaşımı nedeni ile reddine, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Buna göre; Davacı şirketin ödediği, Sermaye Piyasası Kurulu Karar Organı'nın 11.11.2016 tarih, 31/1092 sayılı kararı ve 25.10.2016 tarih, 29/1013 sayılı kararı ile tahakkuk eden idari para cezalarından dolayı, davacı şirketin yönetim kurulu başkanı veya yönetim kurulu üyesi olan davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davacı şirketin isteyebileceği tazminatın miktarı, tazminat talebi konusunda zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı konusunda taraflar arasında yargılamaya esas ihtilaf olduğu anlaşılmıştır.
Dava Konusu Sermaye Piyasası Kurulu Kararları incelendiğinde;
1)11.11.2016 tarih, 31/1092 sayılı karara istinaden; müvekkil şirket tarafından, SPK'nın Mülga Seri: IV, No: 56 sayılı "Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Tebliğin 5 ve 6. maddeleri ile II-17.1 sayılı "Kurumsal Yönetim Tebliği'nin 5. ve 8. maddeleri uyarınca ve SPK'nın 01.02.2013 tarih, 4/88 sayılı kararı çerçevesinde; hazırlanması gereken Kurumsal Yönetim İlkerine Uyum Raporu'nun ... Doğal Enerji Kaynakları Araştırma ve Üretim A.Ş.'nin 2013 yılına ilişkin faaliyet raporunda yer almaması nedeniyle davacı şirket aleyhine idari para cezası uygulandığı, davacı şirket tarafından 28.12.2016 tarihinde 202.125,00 TL ödeme yapıldığı,
2) 25.10.2016 tarih, 29/1013 sayılı karara istinaden ise; yapılan bağış ve yardımlara ilişkin özel durum açıklamalarının Seri: VIII, No: 54 Özel Durumlar Tebliği'nin ekinde yer alan, daha sonra II-15.1 sayılı Özel Durumlar Tebliği'nin 27. maddesine dayanılarak tekrar düzenlenen ve Kurul Kararı hükmünde olan özel durumlara ilişkin Rehber'in 5.8. maddesine 6 kere aykırılık teşkil etmesi nedeniyle davacı şirket aleyhine 925.224,00 TL idari para cezası uygulandığı, 25.10.2016 tarih, 29/1013 sayılı karara istinaden ayrıca; esas sözleşmede 20.05.2013 tarihinde yapılan değişiklik öncesinde bağışta bulunulabilmesine ilişkin esas sözleşme hükmü bulunmadığı halde 19.12.2011 tarihinde 2.000.000,00 TL tutarında bağış yapılmasının SPK'nın mülga seri: IV No: 27 Temettü Tebliği'nin 7. maddesi ve söz konusu tebliği yürürlükten kaldıran II-19.1 sayılı Kar Payı Tebliği'nin 6. maddesine aykırılık teşkil etmesi nedeniyle davacı şirket aleyhine idari para cezası uygulandığı, 06.12.2016 tarihinde 786.376,50 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı Şirket Yönetim Kurulu tarafından 27/09/2024 tarihli, 2024/10 nolu karar ile; “Sermaye Piyasası Kurulu’nun 11.11.2016 tarihli, 31/1092 sayılı kararı ve 25/10/2016 tarihli, 29/1013 sayılı kararı ile uygulanan idari para cezalarının, şirketimiz tarafından ödenmesi nedeniyle; ödenen tutarların eylemin gerçekleştiği dönem görevde bulunan yönetim kurulu üyeleri ... ... ..., ... ... ..., ... ... ve ... ...’na rücu edilmesi amacıyla dava açılmasına 26/09/2024 tarih 24-YO-228 Sayılı Yönetici Özeti’ne istinaden oybirliği ile karar verildiği" görülmüştür.
... 24. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2017/44 E. Sayılı Dosyasında verilen 09/01/2020 tarihli kararda; "Sanıkların, ... ...
..., ... ..., ... ..., ... ... ... olduğu, pek çok suçtan yargılandığı ve karar verildiği, eldeki davaya ilişkin Sanık ... ... ... Yönünden;
Sanığın Sermaye Piyasası Kanunu yollamasıyla üzerine atılı güveni kötüye kullanma suçu yönünden; 1-Sanığın güveni kötüye kullanma suçundan eylemine uyan 6362 sayılı Sermaye
Piyasası Kanunu' nun 110/1. maddesi yollamasıyla TCK' nın 155/2. maddesi uyarınca suçun işleniş biçimi, suç konusunun önem ve değeri, kastın yoğunluğu, meydana gelen tehlikenin ağırlığı nazara alınarak takdiren ve teşdiden 5 yıl hapis ve iki bin gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, 2-Sanığın eylemini değişik zamanlarda aynı kişiye karşı birden fazla kez işlediği anlaşılmakla TCK' nın 43/1. maddesi uyarınca takdiren 1/2 oranında arttırım yapılarak 7 yıl 6 ay hapis ve üç bin gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,
Sanık ... ... Yönünden; Sanığın Sermaye Piyasası Kanunu yollamasıyla üzerine atılı güveni kötüye kullanma suçu yönünden; 1-Sanığın güveni kötüye kullanma suçundan eylemine uyan 6362 sayılı Sermaye
Piyasası Kanunu' nun 110/1. maddesi yollamasıyla TCK.nun 155/2. maddesi uyarınca suçun işleniş biçimi, suç konusunun önem ve değeri, kastın yoğunluğu, meydana gelen tehlikenin ağırlığı nazara alınarak takdiren ve teşdiden 4 yıl hapis ve bin gün adli para cezası ile cezalandırılmasına, 2-Sanığın eylemini değişik zamanlarda aynı kişiye karşı birden fazla kez işlediği anlaşılmakla TCK' nın 43/1. Maddesi uyarınca takdiren 1/4 oranında arttırım yapılarak 5 yıl hapis ve bin ikiyüz elli gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,
Sanık ... ... Yönünden;
Eylemlerine uyan 5237 Sayılı TCK’nın 220/7. maddesi delaletiyle TCK' nın 314/2. maddesi gereğince suçun işleniş şekli, suçun işlenmesindeki özellikler, suç konusunun önem ve değeri,
meydana gelen tehlikenin ağırlığı, suçun işlendiği zaman ve yer, sanıkların amacı dikkate alınarak alt sınırdan uzaklaşmayı gerektirir bir durum bulunmadığından sanıkların takdiren ayrı ayrı 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmalarına, 2- Sanıkların cezasında TCK'nın 220/7-2. cümlesi gereğince yardımın niteliği de gözönünde bulundurularak taktiren 2/3 oranında indirim yapılarak ayrı ayrı 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına,
... ... ... yönünden davanın tefrik edildiği" anlaşılmıştır.
Finans Uzmanı ve Nitelikli Hesaplama Uzmanından oluşan bilirkişi heyetinin 30.07.2025 tarihli raporunda özetle; "
2013 öncesi dönemde, esas sözleşmede bağışa ilişkin hüküm bulunmamasına rağmen bağışta bulunulmasının, ilgili mevzuata ve özellikle dönemin SPK uygulamaları ile
Temettü Tebliği’nin 7. maddesine aykırı olduğu, 2013 sonrası dönemde, esas sözleşmeye bağış hükmü eklenmiş olsa da, %1 eşiğini aşan bağışlarda gereken özel durum açıklamalarının tamamının yapılmadığı ve bu suretle II-
15.1 sayılı Tebliğe aykırı hareket edildiğinin tespit edildiği, Genel Kurullarda bilgi verilmesi, bağış ve yardımın hukuki dayanağı olan özel durum açıklamaları ve esas sözleşme düzenlemesi eksikliklerini telafi etmediği, bu bağlamda, şirketin sermaye piyasası mevzuatı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmede eksikliklerinin bulunduğu, özellikle şeffaflık, kamunun aydınlatılması ve genel kurul yetkilendirmesi konularında mevzuata aykırı uygulamalara yer verildiğinin tespit edildiği, Kurumsal Yönetim Uyum Raporunun faaliyet raporunda yer almamasının, belirtilen mevzuata aykırılık teşkil ettiği, Sermaye Piyasası Kurulu’nun yaptırım uygulama yetkisini usulüne uygun kullandığı, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından verilen toplam 1.318.002 TL tutarındaki idari para cezalarının 988.501,50 TL’sinin şirket tarafından ödendiği, indirimli ödeme yapıldığı, cezaya konu eylemlerin, dönemin yönetim kurulu üyelerinin ihmal ve kusurundan kaynaklandığı, TTK., SPK. ve Türk Borçlar Kanunu gereği yöneticilerin şahsi sorumluluğun bulunduğu, bu kapsamda, davacı şirketin 988.501,50 TL tutarında tazminat talebinde bulunulmasında hukuka aykırılık görülmediği" belirtilmiştir.
Dava Konusuna ilişkin düzenlemeler;
Mülga Seri: IV No:27 Temettü Tebliği - Madde 7
"Yönetim kurulu üyeleri ile memur, müstahdem ve işçilere, katılma, kurucu ve adi intifa senedi sahiplerine, çeşitli amaçlarla kurulmuş olan vakıflara ve bu gibi kişi ve/veya kurumlara kâr payı dağıtılabilmesi ve çeşitli amaçlarla kurulmuş olan vakıflara ve bu gibi kişi ve/veya kurumlara bağışta bulunabilmesi için ortaklık esas sözleşmesinde hüküm bulunması gerekir.
Halka açık anonim ortaklıkların çeşitli amaçlarla kurulmuş olan vakıflara ve bu gibi kişi ve/veya kurumlara bağışta bulunmaları veya kârdan pay ayırmaları durumunda, 29/1/1989 tarihli ve 20064 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri: XI. No: 1 sayılı Sermaye Piyasasında
Mali Tablo ve Raporlara İlişkin İlke ve Kurallar Hakkında Tebliğde yer alan önemlilik kavramı dikkate alınarak:
a) Bu ödemelerin. Kanunun 15 inci maddesinin son fıkrası kapsamına girebilecek sonucu doğurmaması,
b) Yıl içinde yapılanlar dahil bağışlatın, genel kurulda ortakların bilgisine sunulması,
c) Seri: VIII, No:20 sayılı Özel Durumların Kamuya Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği çerçevesinde gerekli özel durum açıklamalarının yapılması ve Borsa Günlük Bülteninde ilan edilmesi zorunludur."
II-19.1 sayılı Kâr Payı Tebliği Madde 6: Bağışlar MADDE 6 –
"(1)) Ortaklıklar tarafından bağış yapılabilmesi için esas sözleşmede hüküm bulunması şarttır. Yapılacak bağışın sınırı, esas sözleşmede belirtilmeyen durumlarda genel kurulca belirlenir. Kurul, bağış tutarına üst sınır getirmeye yetkilidir. Ortaklıkların ilgili hesap dönemi içinde yapmış olduğu bağışlar dağıtılabilir kâr matrahına eklenir.
(2) Bu madde hükmü çerçevesinde yapılacak bağış ve ödemelerin, Kurulun özel durumların kamuya açıklanmasına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde kamuya duyurulması ve olağan genel kurulda ortakların bilgisine sunulması zorunludur.
(3) Kurulun örtülü kazanç aktarımı yasağına ilişkin düzenlemeleri ve uyulması zorunlu kurumsal yönetim ilkeleri saklıdır." şeklinde düzenlenmiştir.
2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (1970–2012) dönemi:
2499 sayılı Kanun döneminde bağış ve yardımlara ilişkin açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, Sermaye Piyasası Kurulu uygulamaları ve özellikle Mülga Seri: IV, No: 27 sayılı
Temettü Tebliği’nin 7. maddesi çerçevesinde, halka açık şirketlerin bağış ve yardımlar konusunda bazı yükümlülükleri doğmuştur.
Mülga Seri: IV, No: 27 Temettü Tebliği Madde 7 (Yürürlük: 2001 – 2011/2012):
“Ortaklıklar, kamuya yaptıkları bağış ve yardımların tutarını, dağıtılabilir karın tespitinde dikkate almak zorundadır. Yapılan bağış ve yardım tutarları kamuya açıklanmalı ve Genel
Kurul tarafından onaylanmalıdır.” Bu hüküm uyarınca, halka açık bir şirketin esas sözleşmesinde açık bir hüküm bulunmasa dahi, bağış ve yardım tutarları kamuya açıklanmalı ve genel kurulun onayına sunulmalıdır.
Bağış ve yardım işlemleri, esas sözleşmede düzenlenmese bile, kamuyu aydınlatma ve şeffaflık ilkeleri kapsamında ortakların bilgisine sunulmalıdır."
6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (2012 sonrası) ve alt düzenlemeler:
6362 sayılı SPK – Madde 19/5: “İhraççılar tarafından yapılacak bağışlara ilişkin esaslar esas sözleşmede belirtilir. Yapılacak bağışın üst sınırı genel kurulca belirlenir. Yapılan bağışlar, dağıtılabilir kar matrahına eklenir. Bağış ve yardımların Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenen esaslara aykırı olmaması esastır.”
II-19.1 sayılı Kâr Payı Tebliği – Madde 6 (Yürürlük: 23.01.2014):
“Ortaklıklar tarafından bağış yapılabilmesi için esas sözleşmede hüküm bulunması ve bağışların genel kurulda belirlenen sınırlar içinde kalması şarttır. Yapılan bağışlar,
dağıtılabilir kâr matrahına eklenir.”
6362 sayılı SPKn.’un paralelinde çıkarılan bu Tebliğ ile birlikte, bağışlar ancak esas sözleşmede açık hüküm bulunması ve genel kurul sınırı içinde kalmak koşuluyla mümkündür.
Şirket, bağışlara ilişkin bilgileri genel kurulda ortaklara sunmak ve KAP’ta açıklamak zorundadır.
Şirket Esas Sözleşmesindeki Düzenlemeler:
Şirket Kuruluşu 15.01.1968 tarih, 3644 sayılı ticaret sicil gazetesinde yayınlanmış, Ana kuruluş sözleşmesinde bağışlar ile ilgili madde bulunmamaktadır.
14 Haziran 2013 tarih, 8342 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan Esas Sözleşmenin Şirketin Amaç ve Konu Başlıklı 3.Maddesi K bendine bağış ve yardımlar ile ilgili madde eklenmiştir.
Şirket Esas Sözleşmesinin 3/K maddesinde; “Şirket yapılacak bağışların üst sınırının genel kurul tarafından belirlenmesi, bu sınırı aşan tutarda bağış yapılmaması, yapılan bağışların dağıtılabilir kar matrahına eklenmesi, bağışların Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuata aykırılık teşkil etmemesi, gerekli özel durum açıklamalarının yapılması ve yıl içinde yapılan bağışların genel kurulda ortakların bilgisine sunulması şartıyla, mer’i mevzuat hükümleri dairesinde genel bütçeye dahil dairelere,
katma bütçeli idarelere, İl Özel İdarelerine, Belediyelere ve Köylere, Bakanlık Kurulunca vergi muafiyeti tanınan Vakıflara, kamu menfaatlerine yararlı sayılan derneklere, bilimsel araştırma,
geliştirme faaliyetinde bulunan kurumlara ve kuruluşlara, üniversitelere, öğretim kurumlarına ve bu gibi kişi veya kurumlara yardım ve bağışta bulunabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre tüm deliller değerledirildiğinde; Halka açık şirketler tarafından yapılan bağış ve yardımların,
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)'nun yukarıda bahsedilen düzenlemeleri çerçevesinde belirli ilkelere uygun biçimde gerçekleştirilmesi zorunludur. Davacı Şirketin dava konusu 2011–2015 yılları arasındaki bağış ve yardım uygulamaları, bu çerçevede değerlendirildiğinde, Bilirkişi heyeti raporunda da tespit edildiği üzere, Şirket esas sözleşmesinde 14 Haziran 2013 tarihine kadar bağış ve yardım yapılmasına olanak tanıyan bir hüküm bulunmadığı halde, bu dönemde de bağış ve yardım faaliyetleri gerçekleştirildiği, 14 Haziran 2013 tarihinden itibaren, esas sözleşmede bağış ve yardım yapılabileceğine dair düzenleme yapıldığı, bu tarihten sonraki uygulamalar açısından bu eksiklik giderilmiş olmakla birlikte, geçmiş dönemlerdeki bağışların mevzuat açısından esas sözleşmeye aykırı biçimde yapıldığı, 2011 ve 2012 yıllarına ilişkin bağış ve yardımların genel kurulda pay sahiplerinin bilgisine sunulmuşsa da, bu sunumlarda bağış ve yardım yapılmasına dayanak teşkil edecek şekilde önceden yetkilendirme değil, sonradan bilgilendirme niteliğinde olduğu, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında bağış üst sınırlarının genel kurul onayına sunulduğu ve oy çokluğuyla kabul edildiği, SPK'nın II-15.1 sayılı Tebliği ve Özel Durumlar Rehberi uyarınca, bağış ve yardım tutarlarının şirketin bilanço aktif toplamının %1’ini aşması halinde özel durum açıklaması yapılmasının zorunlu olduğu, bu kapsamda 2011, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında yapılan bağış ve yardımların %1 sınırını aştığı, sadece 2013 (Koza Altın) ve 2015 (... Üniversitesi) yıllarına ait iki özel durum açıklamasına rastlandığı, 2011 ve 2014 yıllarında, %1 oranı aşılmış olmasına rağmen özel durum açıklaması yapılmadığı, bu durumun SPK mevzuatına aykırılık teşkil ettiği, bağış ve yardımların finansal tablolarda yer aldığı, genellikle “ilişkili taraf işlemleri” başlığı altında gösterildiği, teknik olarak ilgili kalemlerin finansal raporlara yansımasına rağmen, şeffaflık ve yatırımcı bilgilendirmesi açısından özel durum açıklaması yükümlülüğünün yerine getirilmediği, SPK düzenlemeleri kapsamında kurumsal yönetim ilkeleri ve kamunun aydınlatılması ilkeleri bağlamında, yapılan bağış ve yardımların zamanında, açık ve anlaşılır biçimde kamuya duyurulması ve genel kurul gündemlerinde açıkça belirtilmesi gerektiği, Şirket tarafından
2011–2015 döneminde bu ilkelere uygunlukta süreklilik arz eden eksiklikler olduğu, bazı yıllarda sadece genel kurul bilgilendirmesiyle yetinildiği, özel durum açıklamalarının ise eksik yapıldığı, Sermaye Piyasası Kurulunun 01.02.2013 tarih ve 4/88 sayılı kararı: Seri:IV, No:56 sayılı
“Kurumsal Yönetim İlkelerinin Belirlenmesine ve Uygulanmasına İlişkin Tebliğ” (Seri: IV,
No:56 sayılı Tebliğ) kapsamında, payları İMKB’de işlem gören ve Kurumsal Yönetim
İlkelerine Uyum Raporu hazırlamakla yükümlü şirketlerin esas alacakları format yeniden belirlendiği, 2013 yılında yayımlanacak 2012 yılına ilişkin faaliyet raporlarından başlamak üzere, faaliyet raporlarında yer verilecek Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporunun verilen formata uygun olarak hazırlanması zorunlu olduğu, Kurumsal Yönetim İlkelerine Uyum Raporunun, ... Enerji'nin 2013 yılına ait faaliyet raporunda yer almadığı, bu durumun hem mülga Seri: IV, No: 56 sayılı Tebliğ’in 5 ve 6.
maddelerine, hem de halihazırda yürürlükte bulunan II-17.1 sayılı Tebliğ’in 5 ve 8. maddelerine aykırılık teşkil ettiği, Sermaye Piyasası Kurulu’nun 01.02.2013 tarihli 4/88 sayılı kararı doğrultusunda Kurumsal Yönetim Uyum Raporunun faaliyet raporlarında yer almasının zorunlu olduğu, SPK tarafından yapılan işlemin, ilgili mevzuat ve düzenlemelere açık şekilde dayandırıldığı, belirtilen düzenlemelere aykırılık halinde İdari Para Cezası uygulanabileceği açıkça hüküm altına alındığı, uygulanan İdari Para Cezası tutarlarının, SPKn’nun 103. maddesi kapsamında belirlendiği, hem gerçek kişilere hem de tüzel kişilere uygulanan cezaların gerekçeleri uyumlu olduğu, Yönetim Kurulu Başkanı ve Üyesi olan davalıların İdari Para Cezaları dolayısıyla uğradığı zarardan sorumlu oldukları kanaatine varılmakla, açılan dava kabul edilerek;
988.501,50 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsil edilerek, davacıya ödenmesine, alacağın 786.376,50 TL'sine ödeme tarihi olan 06.12.2016, alacağın 202.125,00 TL'sine ödeme tarihi olan 28.12.2016 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmesi gerektiği kanaati ile aşağıdaki hüküm verilmiştir.
4.HÜKÜM : Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-Davanın KABULÜ ile;
988.501,50 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsil edilerek, davacıya ödenmesine, alacağın 786.376,50 TL'sine ödeme tarihi olan 06.12.2016, alacağın 202.125,00 TL'sine ödeme tarihi olan 28.12.2016 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,
2-Kabul edilen 988.501,50 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 67.524,54 TL karar ve ilam harcının davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının karşıladığı 860,00 TL tebligat gideri, 14.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.860,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca .... ... bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 988.501,50 TL üzerinden takdir edilen 150.390,21 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...
(E-imzalıdır)
Üye ...
(E-imzalıdır)
Üye ...
(E-imzalıdır)
Katip ...
(E-imzalıdır)