T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/764 Esas - 2025/773
T.C.
...
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/764
KARAR NO : 2025/773
BAŞKAN : ....
ÜYE : ....
ÜYE : .....
KATİP : ....
DAVACI : ....
VEKİLİ : Av......
DAVALI : 1- ... ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ....
VEKİLİ : Av....
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/01/2021
KARAR TARİHİ : 06/11/2025
G. KARARIN YAZIM TARİHİ: 28/11/2025
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
1.İDDİA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasında, "...-Sen Genel Merkez Binasının Alüminyum Cephe İşlerinin" yapımı konusunda. 1.999.510,15.-Euro+ KDV sözleşme bedeli üzerinden 08/09/2017 tarihinde sözleşme imzalandığını ve aynı gün davalı ... ... tarafından yer teslimi yapıldığını, müvekkili şirketin sözleşmeye konu işi, sözleşmede işin bitiş tarihi olarak yer alan 15/06/2018 tarihinde, tam ve eksiksiz olarak tamamladığını ve teslim edildiğini, davalı ... Sendikaları Konfederasyonunda 01.02.2019 tarihinde söz konusu binaya taşındığı ve binayı kullandığını, müvekkil şirketin yaşadığı tüm maddi zorluklara rağmen işlerini aksatmadığını iyi niyetli bir şekilde sürdürdüğünü, müvekkil şirketin karşı tarafça sürekli hakediş yapılacağı ve ücret ödeneceği bahanesiyle oyalandığını, davacı şirketin karşı taraftan alacaklarını tahsil edememesi nedeniyle Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne müracaat ederek konkordato talebinde bulunmak zorunda kaldığını, davalılarca müvekkil şirkete alacağının tam olarak ödenmediğini, ayrıca davalı ... ... ile yapılan sözleşme kapsamında verilen 30309 nolu 06.09.2017 tarihli 500.000.00 TL bedelli ... T.A.Ş.'ye ait kesin teminat mektubu ve 002218 nolu 07.09.2017 tarihli ... ... Bankası A.Ş.'ye ait avans teminat mektubuna istinaden 170.752.68 Euro kadarının haksız şekilde paraya çevrildiğini, uzun süredir davalılar ile yapılan görüşmeler, yazışmalar ve 09.09.2020 tarihinde gönderilen ihtarnamesi ile kesin hakedişlerin ödenmesi talebinde bulunulmasına rağmen bir sonuç elde edilemediğini belirterek, fazlaya ilişkin talepleri saklı kalmak kaydıyla şimdilik, haksız şekilde tazmin edilen teminat mektubu bedeli olan 170.752,68 Euro ve 500.000-TL ile 08.09.2017 tarihli Yapım Sözleşmesi gereğince yapılan işlerin tespiti ve yapılan işlerin bedeli olarak eksik ödenen 10.000-TL.'nin ticari faiziyle davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsile karar verilmesini talep etmiştir.
2.SAVUNMA :
a)Davalı Memursen vekili savunmasında özetle; Davacının, 25.08.2014 tarihinde mülkiyeti kendilerine ait arsa üzerine “Genel Merkez Hizmet Binası İnşaatı İşini” anahtar teslimi şeklinde yapmayı taahhüt eden sözleşmeyi diğer davalı ile imzalandığını, akabinde 29.09.2014 tarihinde tutanak ile yer teslimi yaptıklarını, ... ruhsatı alındıktan sonra diğer davalı ... Yapının, söz konusu inşaatın yönetim, organizasyon sahibi olarak, inşaatın tamamlanması için üçüncü kişilerle işveren sıfatıyla (devralan) sözleşmeler imzaladığını, müvekkilinin üçüncü kişilerle yapılan sözleşmelerde taraf olmadığını, müvekkilinin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirerek, sabit kâr ve maliyet ile anahtar teslim inşaatı yapmayı taahhüt eden diğer davalının hazırladığı hakedişlerin karşılığını davalı şirkete ödendiğini, davanın husumetten reddi gerektiğini belirtmiştir.
b)Davalı ... ... vekili savunmasında özetle; Müvekkili ile davacı şirket arasında 08.09.2017 tarihinde ...-Sen Merkez Binası Cephe İşleri Sözleşmesi imzalandığını, Sözleşmenin "İşin Süresi" başlıklı 7. maddesi ile işin bitirme süresinin, sözleşmenin taraflarca imzalandığı tarihten başlayarak 281 takvim günü ve her halükarda en geç 15.06.2018 olarak kararlaştırıldığını, ancak mutabık kalınan süreye rağmen davacı firmanın süresinde işi tamamlayamadığını, iş programını 15.09.2018 tarihinde tamamlayacağını müvekkili firmaya bildirdiğini, bunun üzerine ... 30.Noterliği'nden 02.08.2020 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı firmanın iş programına uygun sürede işi bitirmesinin ihtar edildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmede belirlenen iş bitim süresinden 40 gün sonra, 04.08.2018 tarihinde, davacı firma çalışanlarından ... ... cephe asansöründen düşerek vefat ettiğini, davacı firmanın ihmalleri ile sebebiyet verdiği kaza neticesinde işlerin durduğunu, şantiyenin 45 gün gün mühürlendiğini, müvekkilinin zarara uğradığını, davacı şirketin, işi sürecinde tamamlayamayacağının tespiti üzerine yine ... 47. Noterliğinden 09.08.2018 tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildilerek, müvekkili şirket tarafından yapılmış olan nakit avans ödemelerine karşılık olarak verilmiş olan 07.09.2017 tarihli ve .... numaralı Vakıfbank ... Bankasının avans teminat mektubu ve sözleşme gereği işçilik ve diğer teminatlar karşılığı olarak da 06.09.2017 tarihli ve A-... numaralı ... A.Ş'nin kesin teminat mektuplarının vade ve geçerlilik tarihlerinin en az 4 ay uzatıldığına dair banka yazılarının müvekkili şirket yetkililerine ulaştırılması, aksi takdirde her iki mektubun da bankalara müracaatla paraya çevrileceğinin davacı şirkete ihtar edildiğini, 07.01.2020 tarihine gelindiğinde davacı şirketin halen üstlenmiş olduğu işi tamamlayamadığını, sürüncemede bıraktığını, bu kapsamda ... 30. Noterliği'nden keşide edilen 07.01.2020 tarih .... yevmiye numaralı ihtarname ile "müvekkil şirket ile akdedilen sözleşme kapsamında, sözleşmeye aykırılıkların giderilmediği ve geçen süreye rağmen iş tamamlanmamış olduğundan işin tamamlatılmasının başka bir yükleniciye yaptırılacağının" davacıya ihtar edildiğini, davacının konkordato sürecine girmesiyle yüklenmiş olduğu iş ile ilgili hiçbir sorumluluğunu yerine getirmediğini, işin müvekkili şirket tarafından tamamlattırıldığını, bu sırada davacı şirket tarafından cam siparişlerinin yanlış verildiğinin tespit edildiğini, hatalı camlar için yeniden sipariş verildiğini, müvekkilinin 2019 yılı Şubat ayında dış cephe iskelelerini söktüğünü, yapılan bu söküm işleminden 3 ay sonra binanın dış cephe eksiklikleri olsa da, en azından kullanılabilir hale müvekkili tarafından getirildiğini, davacının müvekkili şirketten hiçbir alacağının bulunmadığını, aksine taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinde müvekkilinin alacağının bulunduğunu, ...-Sen Sendikaları Konfederasyonu tarafından binanın kullanılıyor olmasının, geçici ve akabinde kesin kabule ilişkin bir karine oluşturmayacağını, sözleşmenin 36.1. maddesi ile yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve sonuçlarının düzenlendiğini, müvekkilinin, davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi sonucu sözleşme ile kendisine tanınan hakları kullandığını, davacı firmanın, yaşanan ölümlü iş kazasının ardından iş ile hiçbir bağlantısı kalmadığını, tüm işlerin müvekkili tarafından yaptırıldığını, ölümlü iş kazasına binaen açılan davanın sonuçlanmasının ardından, müvekkilin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, kazadan sonra ki şantiyenin tekrar faaliyete başladığı gün esas alınarak fesih kesin hakedişi düzenleneceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
3. MAHKEMEMİZİN İLK KARARI VE BAM KARARI:
a) Mahkememizin 2021/5 Esas-2022/297 Karar sayılı ve 21/04/2022 tarihli kararında; "Davalılardan .... Sendikası Konfederasyonu sözleşmenin tarafı değildir. Sözleşme diğer davalı ile davacı arasında düzenlenmiştir. Davacı, sözleşme dışında davalı Memurlar Sendikası Konfederasyonu sorumluluğunu doğuran sebeplere dayanmamıştır. Bu sebeple, davalı Memurlar Sendikası Konfederasyonu'na yönelik açılan davanın sıfat yokluğundan reddine, davacı yüklenici, yüklendiği işi eksiksiz ve zamanında teslim ettiğini ispatlayamadığından, sözleşmeden kaynaklanan alacağa yönelik talebi yönünden davanın reddine, davacı-yüklenicinin, Sözleşmenin 30.1.1. maddesi gereği teminat mektubunu 6 aylık dönemler halinde iş bitim süresine kadar uzatmakla mükellef olduğu, ancak davacının teminat mektuplarını davalı firmanın sözleşme doğrultusunda talep etmesine rağmen uzatamadığı, bu sebeple davalı şirketin sözleşmenin yukarıda belirtilen 30.1.1 maddesi gereğince işlem yaparak teminatları paraya çevirmesinin sözleşme hükümleri kapsamında olduğu anlaşılmakla da tazmin edilen teminat mektupları bedeline yönelik davanın reddine" karar verilmiştir.
B) ... BAM 27. Hukuk Dairesinin, 31/10/2024 tarihli, 2022/1081 Esas ve 2024/874 Karar sayılı ilâmı; Davacı vekilinin istinaf başvurucu sonucu; "Taraf beyanları ve dosya kapsamında davacı tarafça işin kendisi tarafından tamamlanıp teslim edildiği iddiasında bulunulmuş, davalı taraf ise davacının işi süresinde tamamlamadığını ve 04.08.2018 tarihli iş kazası ile iş sahasının mühürlendiğini ve sonrasında işin kendisi tarafından tamamlandığını savunmuş olmakla; iş tamamlanıp iş sahibine teslim edildiğine göre, taraflar arasındaki sözleşmenin tasfiyesi noktasında tarafların iddia, beyan ve delilleri değerlendirilmek suretiyle, taraflar arasında en son 31.05.2018 tarihinde hakediş düzenlenmiş olup, düzenlenen hakedişlere girmeyen imalat bulunup bulunmadığı ve bu tarihten sonra da davacı tarafça işi bıraktığı tespit edilen tarihe kadar yaptığı imalat bulunup bulunmadığı, gerek görüldüğünde davalılar arasında düzenlenen hakedişler ve belgeler ile yine kazazede işçi tarafından ... ve ...'e karşı açılan ... 19. İş Mahkemesinin 2019/12 E-2021/154 K. Sayılı dava dosyası da getirtilerek davacı ...'in işe devam ettiği tarihin tespiti hususunda beyanları da dikkate alınarak kesin hesabın çıkartılması ve dava konusu yapılan avans teminat mektubunun sözleşme gereğince verilen avansın teminatı niteliğinde olup, hakedişlerden teminatla güvence altına alınan avansın mahsup edilip edilmediği ile sözleşmedeki teminat mektuplarına ilişkin hükümler de değerlendirilerek, bu kapsamda tarafların bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazlarını karşılar nitelikte ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi, usul ve yasaya, dosya kapsamına uygun bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının HMK 353/1-a.6 madde gereğince kaldırılmasına" karar verilmiştir.
4.GEREKÇE :
Tarafların iddia, savunma ve dosyaya sunulan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, eser sözleşmesine dayalı olarak, bakiye hakediş alacağı ile tazmin edilen teminat mektupları bedelinin tahsili taleplidir.
Davacı-yüklenici, davalılardan ...-... ile yaptığı sözleşme kapsamında yüklendiği iş tamamlayıp teslim ettiğini, hakediş alacağının ödenmediğini, teminat mektuplarının haksız tazmin edildiğini belirterek, bakiye alacağının ve tazmin edilen teminat mektubu bedelinin tahsilini talep etmiş, davalı ...-Sen, davanın husumetten reddini, diğer davalı ise, davacının yüklendiği işleri tamamlamadığını, teminat mektuplarının haklı sebeple tazmin edildiğini, davacının alacağı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda verilen karar, yukarıda özetlenen ... BAM 27. Hukuk Dairesinin, 31/10/2024 tarihli, 2022/1081 Esas ve 2024/874 Karar sayılı ilâmı ile kaldırılması sonrasında yapılan yargılamada, BAM ilâmı taraf vekillerine tebliğ edilmiş, hukuki dinlenilme hakkı kapsamında beyanları alınmış, ... 19. İş Mahkemesinin 2019/12 Esas sayılı dava dosyası getirtilmiş, taraf vekillerine, "kesin hesap çalışmalarını hazırlayarak sunmaları, işle ilgili olarak yapmış oldukları imalatları belgeleyen, şantiye tutanakları, teknik içerikli yazışmalar ile işleri yaptıkları ve/veya yaptırdıklarına ilişkin fatura ve personel veya diğer giderler için yapmış oldukları ödeme belgelerini sunmaları" için kesin süre verilmiş, taraf vekillerinin yazılı beyanı sonrasında bilirkişi heyetinden BAM kararı uyarınca ek rapor aldırılmıştır.
İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesaplama Bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinin 14/07/2025 tarihli raporunda özetle; "Davacı taraf 06.02.2025 tarihli beyan dilekçesi ekinde sunduğu USB belleğin bu yönde belgeleri içerdiğini belirtmesine karşın söz konusu belleğin incelenmesi sonucunda;USB içerisinde, hakediş kapakları, davalı ile yapılan bazı elektronik posta çıktıları ile tek taraflı olarak hazırladığı ve tarafların imzalamış olduğu destekleyici belge ve dokümanı içermeyen kesin hesap kapak sayfası adında bir tablo ve ekinde buna ait excell dökümlerinin sunulduğu, bu belgeler içerisinde yer alan hakedişlerin zaten dosya kapsamında bulunan ve heyetce daha önce göz önünde bulundurulan hakedişler olduğunu, davacı tarafından 7 nolu son hakediş sonrasında yeni imalat yaptığına dair herhangi bir belge sunulmadığını,
davacının sunmuş olduğu ve tarafların imzasını taşımayan bu tablo ile yapmış olduğu toplam imalat tutarının KDV hariç 2.096.738,00 Euro olduğunu iddia etttiğini, oysaki; Sözleşme eki icmal metraj ve diğer belgelerin yer aldığı ve tarafların imzalarının bulunduğu belgelerde ise;
İşin toplam bedelinin KDV hariç 1.999.510,15 Euro olarak belirlendiği, toplam bedelin:1.999.510,15 Euro x1.18=2.359.421,98 Euro(KDV Dahil) olduğunu, dosya kapsamında yer alan ve tarafların tekrar sundukları belgelerde de aynı şekilde olduğunu, davacı tarafından 7 adet imalat hakedişi, 1 adette ihzarat hakkedişi olmak üzere toplam 8 adet hakediş düzenlendiğini, davalı tarafından 7'si imalat hakedişi, 1 tanesi de ihzarat hakedişi olmak üzere toplam 1.962.469,30 Euro tutarlı 8 adet hakkediş düzenlendiğini, hakedişlerden avans kesintisi ve stopaj kesintileri yapıldıktan sonra davacıya toplam 1.589.090,35 Euro hakediş tutarı ödenmesinin kararlaştırıldığını, ayrıca sözleşme gereği (%25) davacıya 499.877,54 Euro avans ödemesi yapıldığını, söz konusu avans ödemesinin 329.124,86 Euro'luk kısmının hakedişlerden kesildiğini, 170.752,68 Euro'luk kısmının ise kaldığını, bu durumda; Davalı tarafından davacıya ödenmiş olan toplam tutarın:1.589.090,35Euro+499.877,54Euro=2.088.967,89 Euro olarak bulunduğunu, taraflar arasında yapılmış olan Mayıs 2018 tarihli 7 nolu son hakedişe göre; Yapılan imalat tutarı toplam 1.316.499,39 x1.18=1.553.469,28 Euro hesaplandığını, buna 409.000,00 (KDV dahil) Euro tutarlı ihzarat hakedişi eklendiğinde ise:
Hakedilen tutarın KDV dahil: 1.962.469,28 Euro olarak bulunduğunu, stopaj kesintisi olarak yapılması gereken 44.254,09 Euro düşüldüğünde ise; 1.962.469,28Euro - 44.254,09 Euro = 1.918.215,19 Euro davacı hesabına girmesi gereken tutar olduğunu, ancak davacıya ödenen toplam tutarın;8 hakediş sonrası:1.589.090,35Euro, avans olarak da; 499.877,54 Euro girdiğinden toplam; 1.589.090,35+499.877,54= 2.088.967,89 Euro olarak bulunduğunu, görüleceği üzere davacı firmanın 8 hakediş karşılığında 1,918.215,19 Euro alması gerekirken, toplamda davalı tarafından ödenmiş tutarın 2.088.967,89 Euro olduğunu, aradaki fark olan 170.752,70 Euro’nun kalan avans iadesi miktarından kaynaklandığını,
davacı işin tümünün bitirildiğini ve dolayısı ile 2.359.421,98 Euro tutarlı işi tamamladığını ileri sürmekte ve iş için bugüne kadar ödenmiş olan 2.088.967,89 Euro göz önünde bulundurulduğunda davalıdan alacaklı olduğunu iddia etmişse de, gerek dosya kapsamındaki belgeler, hakedişler ve ara karar sonrası tarafların sunmuş oldukları belgeler incelendiğinde davacının iddiasının geçerliliğini kanıtlayacak verilerin olmadığı, son hakkedişten sonra yapmış olduğu herhangi bir imalata ilişkin bir belge sunamadığından, hesaplamaların mevcut imzalı hakedişlere göre yapılması uygun bulunduğunu, buna göre davacının bir alacağı olmayacağı gibi avans ödemesinden davalıya borçlu olacağı kanaatine varıldığını, sonuç olarak; Taraf ticari defterlerinin birbirini teyit etmediğini, dolayısıyla HMK. Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması Başlıklı 222/3 maddesi hükmü gereğince ticari defterlerin lehte delil olma vasfı bulunmadığını, ticari defterlere gören dava tarihi itibari ile davalının davacıdan alacaklı olduğunu,
dosya kapsamındaki belgeler, hakkedişler ve BAM kararı sonrası tarafların sunmuş oldukları belgeler incelendiğinde davacının iddiasının geçerliliğini kanıtlayacak verilerin olmadığını, son hakkedişten sonra yapmış olduğu herhangi bir imalata ilişkin bir belge sunulmadığı görüldüğünden mevcut imzalı hakkedişlere göre davacının alacaklı durumda olmadığı gibi davalıya borçlu durumda olduğunu,
Sözleşmenin 30.1.1. ve 36. maddeleri gereği davacının teminat mektubunun 6 aylık dönemler halinde iş bitim süresine kadar uzatmakla mükellef olduğunu, ancak teminat mektuplarını davalı firmanın sözleşme doğrultusunda talep etmesine rağmen davacının uzatmadığını, davalı firmanın teminatları nakde çevirmesinin sözleşme hükümleri kapsamına uygun olduğunu" belirtilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan iş bu davaya konu 08.09.2017 tarihli sözleşmenin “İşin süresi başlıklı” 7.maddesinde; İşin süresi sözleşmenin taraflarca imzalandığı tarihten başlayarak 281 takvim günü olacağı, işin bitim tarihinin en geç 15.06.2018 olacağı belirtilmiştir. Davacı, davalıya sunmuş olduğu 22.09.2017 tarihli iş programında işin bitim süresini 15.06.2018 tarihi olarak belirleyerek, davalı firmaya sunduğu, 04.08.2018 tarihinde, davacı firma çalışanlarından ... ...'ın cephe asansöründen düşerek vefat etmesi üzerine şantiyenin 45 gün mühürlendiği, davalı firma tarafından, davacı firmaya, işin süresinde tamamlayamayacağı belirtilerek, ... 47. Noterliğinden 09.08.2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamenin keşide edildiği ve firmaları tarafından yapılmış olan nakit avans ödemelerine karşılık olarak verilmiş olan 07.09.2017 tarihli ve .... numaralı Vakıfbank ... Bankasının Avans Teminat Mektubu ve sözleşme gereği işçilik ve diğer teminatlar karşılığı olarak da 06.09.2017 tarihli ve A-... numaralı ... A.Ş'nin kesin teminat mektuplarının vade ve geçerlilik tarihlerinin en az 4 ay uzatıldığına dair banka yazılarının şirketlerine ulaştırılmasının, aksi takdirde her iki teminat mektubunun da bankalara müracaatla paraya çevrileceğininin davacı şirkete ihtar edildiği, davacı şirketin içinde bulunduğu konkordato süreci sebebiyle teminat mektuplarının süresinin uzatılamadığı anlaşılmıştır.
Buna göre somut olayda tüm deliller değerlendirildiğinde; Davacı-yüklenici, eser sözleşmesine dayalı olarak davayı açmıştır. Davalılardan Memurlar Sendikası Konfederasyonu sözleşmenin tarafı değildir. Sözleşme diğer davalı ile davacı arasında düzenlenmiştir. Davacı, sözleşme dışında davalı Memurlar Sendikası Konfederasyonu sorumluluğunu doğuran sebeplere dayanmamıştır. Bu sebeple, davalı Memurlar Sendikası Konfederasyonu'na yönelik açılan davanın sıfat yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Davacı ile davalı ... ... arasındaki sözleşme, eser sözleşmesi niteliğindedir. Eser sözleşmeleri iki tarafa hak ve borç yükleyen sözleşmelerden olup, yüklenicinin eseri iş sahibinin amacına uygun ve fen ve teknik kurallar gözetilerek iş sahibine teslim yükümlülüğü bulunmaktadır. İş sahibi de kararlaştırılan iş bedelini ödemekle sorumludur. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 30/01/2017 Tarihli ve 2015/5841 Esas, 2017/343 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; eserin eksiksiz ve zamanında teslim edildiğini ispat külfeti yüklenici-davacı tarafa aittir.
Davacı yüklenici, yüklendiği işi eksiksiz ve zamanında teslim ettiğini ispatlayamamıştır. BAM kararı sonrası alınan bilirkişi raporunda da ayrıntılı olarak açıklandığı üzere davacı tarafından (7) nolu son hakediş sonrasında yeni imalat yaptığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır, sözleşme eki icmal metraj ve diğer belgelerin yer aldığı ve tarafların imzalarının bulunduğu belgelere göre yapılan işin (KDV dahil) 2.359.421,98 Euro olduğu, davacı tarafından 7 adet imalat hakedişi, 1 adette ihzarat hakkedişi olmak üzere toplam 8 adet hakediş düzenlendiğini, davalı tarafından 7'si imalat hakedişi, 1 tanesi de ihzarat hakedişi olmak üzere toplam 1.962.469,30 Euro tutarlı 8 adet hakkediş düzenlendiği, hakedişlerden avans kesintisi ve stopaj kesintileri yapıldıktan sonra davacıya toplam 1.589.090,35 Euro hakediş tutarı ödenmesinin kararlaştırıldığı, ayrıca sözleşme gereği (%25) davacıya 499.877,54 Euro avans ödemesi yapıldığı, söz konusu avans ödemesinin 329.124,86 Euro'luk kısmının hakedişlerden kesildiğini, 170.752,68 Euro'luk kısmının ise kaldığı, buna göre davalı tarafından davacıya ödenmiş olan toplam tutarın; 1.589.090,35Euro + 499.877,54Euro = 2.088.967,89 Euro olduğu, taraflar arasında yapılmış olan Mayıs 2018 tarihli 7 nolu son hakedişe göre; yapılan imalat tutarı toplamının 1.316.499,39 x1.18=1.553.469,28 Euro'ya, 409.000,00 (KDV dahil) Euro tutarlı ihzarat hakedişi eklendiğinde hakedilen tutarın KDV dahil: 1.962.469,28 Euro olduğu, stopaj kesintisi olarak yapılması gereken 44.254,09 Euro düşüldüğünde, 1.918.215,19 Euro davacı hesabına girmesi gereken tutar olduğunu, ancak davacıya ödenen toplam tutarın; 8 hakediş sonrası:1.589.090,35Euro, avans olarak da; 499.877,54 Euro girdiğinden toplam; 1.589.090,35+499.877,54= 2.088.967,89 Euro olduğu, buna göre görüleceği üzere davacı firmanın 8 hakediş karşılığında 1,918.215,19 Euro alması gerekirken, toplamda davalı tarafından ödenmiş tutarın 2.088.967,89 Euro olduğunu, aradaki fark olan 170.752,70 Euro’nun kalan avans iadesi miktarından kaynaklandığını, gerek dosya kapsamındaki belgeler, hakedişler ve ara karar sonrası tarafların sunmuş oldukları belgelere göre son hakkedişten sonra yapmış olduğu herhangi bir imalata ilişkin bir belge sunamadığı, hesaplamaların mevcut imzalı hakedişlere göre yapılması uygun bulunduğunu, buna göre davacının bir alacağı olmadığı, avans ödemesinden davalıya borçlu olacağı kanaatine varıldığından, davacının sözleşmeden kaynaklanan alacağa yönelik talebi yönünden davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen Sözleşmenin 30.1.1. Maddesinde "....Kesin Kabul'ün Sözleşme’de tariflenen Kesin Kabul Dönemi içinde tamamlanamaması halinde,
yüklenici, kesin teminat mektubunu, Kesin Kabul yapılana kadar 6 (Altı) aylık dönemler halinde uzatacaktır. Kesin Teminat Mektubu'nun süresinin uzatılması gerektiği durumlarda, Yüklenici Kesin Teminat Mektubunun son geçerlilik tarihinden 15 (onbeş) gün öncesine kadar İşveren'e yeni teminat
Mektubunu teslim etmez ise mevcut Kesin Teminat Mektubu hiçbir ihbar ve ihtara ihtiyaç duyulmaksızın
İşveren'in ilk talebinde nakde çevrilerek cezai şart olarak irat kaydedilebilecektir." düzenlemesi yer almaktadır.
Dosya kapsamındaki bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davacı-yüklenicinin, Sözleşmenin 30.1.1. maddesi gereği teminat mektubunu 6 aylık dönemler halinde iş bitim süresine kadar uzatmakla mükellef olduğu, ancak davacının teminat mektuplarını davalı firmanın sözleşme doğrultusunda talep etmesine rağmen uzatamadığı, bu sebeple davalı şirketin sözleşmenin yukarıda belirtilen 30.1.1 maddesi gereğince işlem yaparak teminatları paraya çevirmesinin sözleşme hükümleri kapsamında olduğu anlaşılmakla da tazmin edilen teminat mektupları bedeline yönelik davanın reddine karar verilmiştir.
5.HÜKÜM: Açıklanan gerekçeye ve dosya kapsamına göre;
1-Davalı ... Sendikaları Konfederasyonu yönünden açılan DAVANIN SIFAT YOKLUĞUNDAN REDDİNE,
2-Davalı ... ... Ltd. Şti. yönünden açılan DAVANIN REDDİNE,
3-Alınması gereken 615,40 TL maktu harcın, 35.265,04 TL peşin harçtan düşümü ile artan 34.649,64 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
4-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 8.763.771,17 TL üzerinden takdir edilen 1.039.463,98 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılarap verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri'nde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...
E imzalıdır
Üye ...
E imzalıdır
Üye ...
E imzalıdır
Katip ....
E imzalıdır