T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/640 Esas - 2024/382
T.C.
ANKARA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2023/640 Esas
KARAR NO : 2024/382
...
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/09/2023
KARAR TARİHİ : 24/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili 22/09/2023 tarihli dava dilekçesinde; Davacı
Kurumun güvenlik ve temizlik gibi bir takım hizmet işlerini dışarıdan hizmet satın alınması yoluyla yaptırdığını, bu amaçla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında hizmet alımı ihalelerinin yapıldığını,
Davacı Kurumun düzenlemiş olduğu ... ihale kayıt numaralı 15/08/2016 tarihli "01/09/2016 -
31/10/2016 tarihleri arasında özel güvenlik hizmet alımına ilişkin ihale” sonucunda ihale sözleşmesinin ... ile imzalandığını, iş bu davanın konusunun ihale sözleşmesi sebebiyle davacı kurumun davalılar yerine ödemek zorunda kaldığı damga vergisi ve gecikme faizinin tahsili talebinden ibaret olduğunu,
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 24.maddesinde “Vergiye tabi kağıtların Damga Vergisinin ödenmemesinden veya noksan ödenmesinden dolayı alınması lazım gelen vergi ve cezadan, mükelleflere rücu hakkı olmak üzere, kağıtları ibraz edenler sorumludur. Birden fazla kişi tarafından imza edilen kağıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludurlar. Bunun anlamı sözleşmelerden doğan damga vergisinin imza sahiplerinden biri tarafından ödenmiş olmasının Vergi İdaresi Yönünden yeterli olacağı; verginin ödenmemesi halinde Vergi İdaresinin, imza sahiplerinin birini veya tümünü takip edebileceği ve verginin imza sahiplerinden biri tarafından ödenmesi halinde diğer imza sahiplerine rücu hakkını kullanabileceğidir.” şeklinde yer aldığını,
Davalı şirketlerin, davacı kurumdan ihale yoluyla almış olduğu işlere ilişkin ihale kararına ait damga vergilerini ödemeyi kabul ettiklerini, davacı Kurumun, firma ile arasındaki ihtilaf konusu olaylarla ilgili ihale kararlarına ait damga vergilerinin 213 ve 488 sayılı Kanunlar uyarınca, firma ile yapılan şartnameler ve sözleşmeler gereği yasal süreleri içerisinde beyan edilip ödenmesini sağladığını, vergi kanunları uyarınca kendisine yüklenen sorumlulukları yerine getirdiğini,
Davalı şirketlerin, ihale nedeniyle tahakkuk eden ve davacı Kurum’a ödemeyi taahhüt ettikleri damga vergisi ve karar pulunu ... açılan dava sonucunda Mahkemenin ...
Karar sayılı kararıyla 66.819,94 TL tutarındaki damga vergisi ve gecikme faizinin tahsil tarihinden itibaren işleyecek gecikme faizi ile beraber Şirkete iadesine karar verildiğini, Bunun üzerine Mithatpaşa Vergi
Dairesi Müdürlüğünün ... sayılı ihbarnamesi ile davacı Kuruma 66.819,94 TL damga vergisi, 69.425,92 TL gecikme faizi ve 66.902,44 TL vergi ziyaı cezası tahakkuk ettirdiğini,
Tahakkuk eden damga vergisi gecikme faizi ve vergi ziayı cezasının iptali için davacı kurum tarafından...Karar sayılı karar ile gecikme faizi ve damga vergisi yönünden davanın reddine, vergi ziyaı cezası yönünden kabulüne karar verildiğin, davacı Kurumun damga vergisi ve gecikme faizini ödemek durumunda kaldığını,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uyarınca yapılan ihalelerde ilgili mevzuatı uyarınca hazırlanmış olan standart şartname ve sözleşmeler ile ihaleye çıkıldığını,
İhale dokümanının kapsamı idari şartname, teknik şartname, sözleşme tasarısı, hizmet işleri genel şartnamesi ve standart formlardan oluşmakta olduğunu, Kurum ile davalı şirketler arasında imzalanmış olan ve yukarıda anılan sözleşme ve eki sayılan şartnamelerde;
Sözleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7.1 Maddesi ile idari şartnamenin 25.1 maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta,
vergi, resim ve harç giderleri Yükleniciye aittir.”
İdari şartnamenin 11. Maddesinde “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar isteklilere aittir. İstekli, teklifini hazırlamak için yapmış olduğu hiçbir masrafı idareden isteyemez.”
İdari şartnamenin 45.6 maddesinde “Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir.”
Şeklinde hükümlerin amir olduğu, Yine yüklenicilerden alman teklif mektuplarında "Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz." şeklindeki beyanının bulunduğu,
Söz konusu damga vergisinin davalı şirketlerin uhdesinde kalan ihale kararına ait damga vergisi olduğunu, Davalı firma tarafından bilerek ve herhangi bir yanılma olmaksızın davacı Kurum’a ödenmiş ve yukarıda izah edildiği üzere davacı Kurum tarafından da Mithatpaşa Vergi Dairesine ödendiğini, ancak anılan vergi mahkemesi kararlarıyla şirketlere iadesine karar verilen vergi, gecikme zammı ve vergi ziyaı cezalarıyla beraber davacı Kurum’dan ikinci kez tahsil edildiğini,
İhale aşamasında ve sözleşme sırasında doğacak olan damga vergilerini kimin ödeyeceği, Kamu İhale
Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde belirtildiğini, Davacı Kurumca yapılan ihalede; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti dahil işçilik giderinden oluştuğu, niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımı ve dolayısıyla personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olması nedeniyle,
Tebliğin 78.30 maddesinin (ç) bendinde; personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif veren firmaya ait olduğunun hüküm altına alındığını ve ilgili firma da teklifini damga vergilerini de kapsayacak şekilde işçilik maliyetinden %4 daha fazla olarak teklif etmiş olduğunu, bu kapsamda söz konusu damga vergilerinin sözleşme bedeli içerisinde davacı kurum tarafından firmaya ödendiğini, Davacı
Kurumun, davalı şirketlere “sözleşme bedeline dahil giderler” olarak ödemiş olduğunu , Davalının ise sözleşme bedeli dâhilinde davacı Kurumdan tahsil ettiği tutarı mükerrer olarak Vergi Dairesinden de tahsil edeceğini, ortada yükleniciler yönünden bir damga vergisi uyuşmazlığı değil, ihale makamı (Davacı
Kurum) ile yükleniciler arasında sözleşme ile kurulan özel hukuk ilişkisinin gereklerinden olan istihkak ödemesi taahhüdünün noksan yerine getirilmesinden kaynaklanan özel hukuk uyuşmazlığı olduğunu,
Türk Borçlar Kanununun Sözleşme Özgürlüğü başlıklı 26. Maddesinde “Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.” Hükmü gereğince, Davalı şirketler ile yapılan sözleşmede damga vergilerinin davalı tarafından ödeneceğinin açıkça belirtildiği ve davacı Kurumun söz konusu damga vergisinin ödenmesiyle ihaleye ilişkin yasal zorunluluğun vadesinde yerine getirilmesini sağladığı, Yüklenici firmaların Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca bahse konu damga vergilerini fiyat teklifine dahil ettiğinden davacı Kurumca yapılan hakkediş ödemeleri ile davalıya damga vergilerinin ödendiğini,
Tüm bu nedenlerle, davacı Kurum tarafından ödenen 136.245,86 TL’nin, ödeme tarihlerinden itibaren uygulanacak ticari avans faiziyle birlikte, sorumlulukları oranında davalı şirketlerden tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE; Dava " Davalı şirketlere ihale edilen sözleşme konusu iş nedeni ile tahakkuk eden ve davalıların açtıkları davalarda verilen kararlar sonrasında davacının yükümlülüğünde olmadığı halde davalı şirketler yerine davacı tarafından (damga vergisi ve gecikme faizi toplamı) vergi dairesine ödenmesi nedeni ile alacak istemine ilişkin olduğu, ödeme olgusu çekişmesiz olup uyuşmazlığın dava konusu ödemenin rücuen davalıdan talep edilip edilemeyeceği ve rücu konusu alacak miktarının tespiti " istemine ilişkindir.
Talep , cevap, ödeme belgeleri, Vergi Dairesi'nin yazı cevabı, İdare Mahkemesi kararları, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya ibraz edilen 20/03/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
20/03/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle;
...tarafından 66.819,94 TL tutarındaki damga vergisi ve
69.425,92 TL tutarındaki gecikme faizi olmak üzere genel toplam itibariyle 136.245,86 TL’nin 30.12.2021 tarihinde yukarıdaki Tahsil Fişi ile ...
Davacı kurumun Vergi Dairesine yapmış olduğu davaya konu ödemeleri davalı yüklenici ...
görüş ve kanaatinde bulunulmuştur.
Yukarıda içeriği açıklanan hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu sonucuna varılan 20/03/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporu dikkate alındığında; davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile toplam 66.819,94 TL damga vergisi ve 69.425,92 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 136.245,86 TL’nin ödeme tarihi olan 30/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 9.306,95 TL harçtan peşin alınan 2.326,74 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.980,21 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Bu dava kapsamında davacı tarafından yapılan 324,00-TL tebligat ve müzekkere gideri, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 2.326,74- TL Peşin Harç, 269,85-TL Başvuru harcı ve 38,40-TL Vekalet harcı olmak üzere toplam 6.920,59-TL yargılama giderini davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanıp takdir edilen 21.799,34 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. Maddesi uyarınca alınması gereken 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına
6-Kullanılmayan gider avansı var ise hükmün kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde .... Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/05/2024
....