T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/612 Esas - 2024/662
T.C.
...
14. ASLİYE TİCARET
MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/612 Esas
KARAR NO : 2024/662
DAVA : Alacak - Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/09/2022
KARAR TARİHİ : 10/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak - Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında imzalanan 04/02/2020 tarihli Fason Üretim Paketleme ve Mamul Alım Sözleşmesi kapsamında davalının müvekkiline salça üretimi yapacağını, davalı şirket tarafından üretilen mamulün paketlenmesinde kullanılmak üzere, 10.000 adet sıfır varil ve 3.000 adet ikinci el varil ve 23.000 adet aseptik torba alımı yapılması işinin de davalı tarafa ihale edildiğini, ihale gereğince davalı şirkete ödemelerin yapıldığını, üretilen ürünlerin istenilen teknik şartlara uymaması nedeniyle davalı ile çalışmalarının sona erdirildiğini, müvekkili tarafından teslim edilen varillerden kullanılmayan 4.624 adet varil ile 14.624 adet boş aseptik torbanın bulunmadığı tespit edildiğinden, ilgili torba ve varil bedellerinin davalı yana fatura edildiğini, davalı yanın da faturaları iade ile karşılık verdiğini belirterek davalı şirket tarafından eksik boş varil ve aseptik torbaların taraflarına aynen iadesi ile boş varil ve aseptik torbalarının güncel bedellerinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline, 45.626,88 EURO ve 47.627,20 USD alacağın temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak ticari işlerde uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline, boş varil ve aseptik torbaların güncel fiyatlarının döviz kuru bazında dahi alış tarihindeki fiyatlara kıyasla arttığından güncel piyasa değeri ile alış tarihindeki fatura arasında oluşan menfi zararın temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak ticari işlerde uygulanan en yüksek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 09/02/2024 tarihli tavzih dilekçesinde; davacı şirkete iade edilmeyen ve davalı şirket tarafından kullanılmayan 4.624 adet varilin 10,3 USD birim fiyat bedeli üzerinden karşlığı olan 47.627,20 USD tutarın, 14.624 adet aseptik torbanın 3,12 EURO birim fiyat bedeli üzerinden karşılığı 45.626,88 EURO tutarın, temerrüt tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan en yüksek faizi ile birlikte iadesi, yine eksik boş varil ve aseptik torbaların fatura tarihindeki fiyatları ile güncel fiyatları arasındaki farkı sebebiyle şimdilik 100,00 USD bedelin ödenmesinin talep edildiğini açıklamıştır.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili firma tarafından davacı için fason üretimi yapıldığı sırada davacı personelinin üretim alanında bulunduğunu, üretilen ürünlerin günlük rapor altına alınarak her hafta davacı personeli ile mutabık kalınarak stokların oluştuğunu, bir yıldan uzun bir süre önce üretimi yapılan salçaların aseptik dolum olarak depolanması sonrasında varil üst yüzeyinde yoğun olarak serum ayrışması ile birlikte bir miktar bx düşmesinin doğal olduğunu, ancak numunelerde okunan 23-24,1 gibi değerlerin olmasının mümkün bulunmadığını, müvekkilinin yokluğunda alınan numunelerin sonuçlarına dayanılarak sözleşmeye aykırı üretim yapıldığı iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, sözleşmenin sona ermesinden sonra hukuka aykırı ve fahiş olarak ödeme talep edilen faturaların iade edildiğini, müvekkilince kullanılmayan varil ve torbaların ekonomik kayıp oluşmaması için yapılan görüşmeler neticesinde davacının bilgisi dahilinde kullanıldığını, ürünlerin alış tarihindeki fiyatı ile güncel fiyatları arasında menfi zararların talep edilebilmesinin imkanını bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, eser sözleşmesi gereği teslim edilen varil ve torbaların eksik iade edilmesi nedeniyle aynen iade, mümkün olmadığı takdirde güncel bedellerinin tahsili, sözleşmedeki yabancı para ile karşılıklarının tahsili ve menfi zarar istemine ilişkindir.
Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, bilirkişi incelemeleri yapılmıştır.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 26/01/2024 tarihli raporda özetle, tarafların 03/02/2020 tarihli sözleşme ve eki olarak imzalanan 10/05/2020 tarihli ek protokolde, aseptik torba ve konik varillerde paketlenmiş domates salçası üretilmesi konusunda anlaştıkları, kullanılacak varil ve aseptik torbaların davalı firmaya yaptırılmasına karar verildiği, bu anlaşma doğrultusunda davalı şirket tarafından düzenlenen fatura bedellerinin davacı tarafından ödendiği, sözleşmenin sona ermesinden sonra düzenlenen 27/08/2021 tarihli "tutanak" başlıklı belgede, eksik boş varilin 4.624 adet, eksik boş aseptik torbanın 14.624 adet olduğu, eksik olan boş aseptik torba ve varillerin firmaya fatura edileceğinin belirtildiği, 03/02/2020 tarihli sözleşmenin 16.4 maddesinde "firmanın tedarik ettiği veya bizim verdiğimiz ambalajlar ... sözleşme sonunda iade edecek, başka bir işte kullanılmayacak ve başkalarına vermeyecektir..." denildiği, taraflar arasında eksik ürün anlamında bir ihtilaf bulunmadığı, davacı eksik ürün bedelinin eksik ürünün fatura edildiği döviz cinsinden ödenmesini talep ederken, davalının eksik ürün bedelinin TL. cinsinden hesaplanmasını talep ettiği, dava dosyası içerisinde bulunan belgelere göre üretilen ürünlerin sözleşme şartlarına uygun olmadığı, davalının dilekçelerinde ambalajların alınması hususunda davacıya bildirim yapıldığı iddia edilmekte ise de bu hususta bir belge bulunmadığı, fatura tarihi itibariyle eksik 4.624 ürün bedelinin 47.627,20 USD. karşılığı 347.659,50 TL olduğu, eksik 14.624 ürün bedelinin 45.626,88 EURO karşılığı 353.371,06 TL olduğu, beheri KDV hariç 10,3 USD olarak kararlaştırılan sıfır varilin dava tarihi itibariyle beher KDV hariç TL değerinin 191,22 TL olduğu, beheri KDV hariç 3,12 EURO olarak kararlaştırılan aseptik torbanın dava tarihi itibariyle beher KDV hariç TL değerinin 56,10 TL olduğu, buna göre dava tarihi itibariyle eksik 4.624 ürün bedelinin 47.627,20 USD karşılığı 884.194,20 TL olduğu, eksik 14.624 ürün bedelinin 45.626,88 EURO karşılığı 820.485,37 TL olduğu, mahkeme tarafından eksik ürün bedelinin Türk Lirası cinsinden hesaplanması gerektiği sonucuna varılması halinde, dava tarihinden ürün bedelleri ile fatura tarihindeki ürün bedelleri arasındaki farkın davacı tarafından talep edilebileceği sonucuna varılması halinde beheri KDV hariç 10,3 USD olarak kararlaştırılan sıfır varilin dava tarihi itibariyle beher KDV hariç TL piyasa değerinin 14,3 USD olduğu, buna göre aradaki farkın 4 USD, beheri KDV hariç 3,12 EURO olarak kararlaştırılan aseptik torbanın dava tarihi itibariyle beher KDV hariç TL piyasa değerinin 5,4 EURO olduğu, buna göre aradaki farkın 2,28 EURO olduğu, buna göre eksik 4.624 ürün bedelinin 18.496,00 USD olduğu, eksik 14.624 ürün bedelinin 33.342,73 EURO olduğu belirtilmiştir.
Taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine düzenlenen 13/05/2024 tarihli ek raporda özetle; sunulan itirazlar doğrultusunda kök raporundaki görüş ve hesaplamalarda herhangi bir değişiklik bulunmadığı açıklanmıştır.
Tarafların delilleri ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında imzalanan 03/02/2020 tarihli sözleşme ve 15/05/2020 tarihli protokol ile fason domates salçası üretilmesinin kararlaştırıldığı, ürünlerin paketlenmesinde kullanılacak varil ve aseptik torbalarında sözleşme haricende ayrıca bedelleri ödenerek davalıdan satın alındığı, 06/06/2021 tarihli analiz raporlarından sonra sözleşme ilişkisinin sona erdiği sözleşmenin 16.4 maddesine göre sözleşmenin sona ermesinden sonra verilen ambalajların iade edileceği , kullanılmayan bir kısım varil ve aseptik torbaların iade edilemediği, işbu malzemelerin davalıdan yabancı para (USD) ile satın alındığı, iade edilmeyenlerin bedellerinin aynı para cinsinden iade edilmesi gerektiği, sözleşmeyi fesheden tarafın menfi zarar talep edebileceği, iade edilmeyen varil ve aseptik torbaların dışındaki alacak kalemlerinin müspet zarar kapsamında olması nedeniyle istenemeyeceği kanaatine varıldığından davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, usulüne uygun şekilde temerrüt gerçekleşmediğinden dava tarihiden itibaren faiz yürütülmüştür.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
47.627,20 USD ve 45.626,88 EURO'nın dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarının bu yabancı paralar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
Fazla talebin REDDİNE,
492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 115.427,51 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 28.856,88 TL harç ile 33,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 86.537,63TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul oranı dikkate alınarak DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davacı yararına kabul edilen alacak talebi yönünden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 245.873,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,
Kendisini duruşmalarda vekil ile temsil ettiren davalı yararına reddedilen zarar talebi yönünden AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 1.852,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 296,50 TL posta - tebligat gideri ile 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.377,20 TL.'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 6.370,22 TL.'si ile dava açılışında alınan 28.856,88 TL peşin harç ile 33,00 TL tamamlama harcı toplamından oluşan 35.260,10 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANA İADESİNE,
Dair, davacı vekili Av. Sümeyye DOĞAN AKKAYA ile davalı Vekili Av. SEDA ÇİNAR'ın yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere, oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/10/2024