T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/475 Esas - 2025/753
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN
T.C.
...
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/475
KARAR NO : 2025/753
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE :...
KATİP : ...
ASIL DAVADA
DAVACI : ... .
VEKİLİ : Av....
DAVALILAR : 1- .....
2- ....
VEKİLİ : Av...
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 07/07/2022
KARŞI DAVADA
DAVACI : ......
VEKİLİ : Av.....
DAVALI : ....
VEKİLİ : Av...
DAVA : İtirazın İptali
KARŞI DAVA TARİHİ : 07/09/2022
KARAR TARİHİ : 19/11/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 15/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak ... karşı dava olarak itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA : Davacı vekili, davalıların oluşturduğu adi ortaklık ile müvekkili arasında 25/08/2017 tarihli iki adet taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, davalıların yüklenicisi oldukları Uşak Kapalı Spor Salonu ile Afyon Kapalı Spor Salonunun sözleşme şartlarına göre parke döşeme işini müvekkilinin üstlendiğini, bu sözleşme dışında 58.000,00 TL + KDV pota siparişi verdiklerini, müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirdiğini, davalıların bir kısım faturaları "cirosunun artması gerekçesiyle kardeş şirketleri olan "... ... Ltd.Şti.' adına düzenlettiklerini, bunu bahane ederek bir kısım hak ediş alacağının ödenmediğini ileri sürerek, 143.000,00 USD'nin uygulanacağı en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ... dava etmiştir.
CEVAP-KARŞI DAVA: Davalılar vekili, ticari ilişkiden kaynaklı tüm alacaklarının davacıya fazlasıyla ödendiğini, müvekkillerinin alacaklı hale geldiğini, davacının, dava dışı ... Firmasından tahsil edemediği hizmet ... ürün bedellerinin müvekkillerinden tahsil hakkının olmadığını savunmuş, müvekkillerinden ... Firmasının karşı davası olarak da; davacıya avans ödemesi yaptığını, karşılığında malzemeleri teslim etmediğini, ödenen avansın iadesi için yapılan icra takibinin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına, davacı-karşı davalı tarafın asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra-inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
KARŞI DAVAYA CEVAP: Davacı-karşı davalı vekili, itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, davacının bir alacağının olmadığını, aksine müvekkilinin alacağının bulunduğunu, faturaların bir kısmını dava dışı firmaya kesilmesini sağladıklarını açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.
KANITLAR : Davacının taşeron, davalılar-karşı davacının ise alt işveren, dava dışı Bakanlığın asıl işveren olduğu, taraflar arasında imzalanan, ... İthal Ahşap Yer Döşemesi İmalatı ... Montaj İşi Anahtar Teslimi Yapım İşi' sözleşmelerinin örnekleri sunulmuştur.
Karşı davanın konusu icra takibinin incelenmesinde; takip alacaklısının davalı-karşı davacı, takip borçlusunun da davacı-karşı davalı olduğu, ilamsız takip niteliğinde bulunduğu, ödenen banka havalesine dayalı olarak takip başlatıldığı, itirazla durduğu ... işbu karşı davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Asıl ... karşı davalara ilişkin arabuluculuk anlaşamama tutanakları ibraz edilmiştir.
Davacı-karşı davalı, işin yapımında kullanılan ... ithal edilen malzemelere dair gümrük belgeleri örnekleri sunmuştur.
Taraflar arasındaki yazışma suretleri ibraz edilmiştir.
Taraflar, davacı-karşı davalı ile dava dışı ... firması ile anılan bu firma ile davalılar-karşı davacı arasında düzenlenen Ba-Bs formları celbedilmiştir.
Dava dışı ... firmasından ticari defter ... kayıtlarını ibraz etmesi istenmiş, ibraz yapılmamıştır.
Davalılar ile dava dışı ... Pet. Ltd. Şti ile ... İnşaat Tur. A.Ş'nin ticaret sicil dosyaları örneği getirtilmiştir.
Dava dışı ....Yatırımlar ... İşletmeler Genel Müdürlüğü'nden sözleşmelere konu hak edişler, geçici ... kesin kabuller ile tüm bilgi ... belgeler celbedilmiştir.
Mahkememizce resen belirlenen mali müşavir, inşaat mühendisi ... borçlar hukuku alanında uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmış, bu raporda; taraflar arasında akdedilmiş 25/08/2017 tarihli, iş bazlı iki farklı sözleşmeye göre işin USD birim fiyatı üzerinden anahtar teslimi şeklinde olduğu, .... hakediş raporları ile 15/05/2018 ... 15/08/2018 tarihli geçici kabul tutanakları ile 29/05/2019 ... 21/08/2019 tarihli kesin kabul tutanaklarına göre işin eksiksiz olarak tamamlanıp teslim edildiği, davacının, sözleşme, metraj ... gümrük beyannameleri uyarınca davalı adına 242.180,84 USD karşılığı 957.098,68 TL tutarında fatura düzenlemesi gerektiği, ancak, davacının (44.282,21 + 44.281,92) 88.564,13 USD karşılığı toplam 350.005,45 TL (175.003,31 + 175.002,14 ) tutarında iki adet fatura düzenlemiş olduğu ... söz konusu faturaların davalıların ticari defter kayıtlarında usulünce yer almakta bulunduğu, buna karşın davacının değişik tarihlerde davalıdan 100.227,26 USD. karşılığı olan 381.560.-TL tutarında tahsilat yapmış olduğu, sonuçta davacının 31.554,55 TL borçlu göründüğü, davacının sözleşme ... dosyada mübrez belgelere göre 141.953,58 USD alacaklı olabileceğinin hesaplandığı, TL karşılığı düzenlenmiş faturalar ... ticari defter kayıtlarına göre bu tutarın bulunmadığı, davacının, dava dışı "......Ltd. Şti. adına fatura düzenlemiş olduğu" iddiasının yerindeliğinin düşünülebileceği, bu nedenle ... Petrol İnş. Ltd. Ştinin ticari defter kayıtlarının da mali müşavir bilirkişi tarafından incelenmesinin uygun olacağı yönünde görüş ... kanaat bildirmişlerdir.
Tarafların itirazlarının karşılar ek rapor alınmış, alınan raporda; Dava dışı ... Petrol Ltd. Şti'nin ticari defter kayıtları incelenememiş olduğundan, davacı ile aralarından akdi bir ilişkinin varlığının tespit edilemediği, davacının da bu konuda herhangi bir belge sunamadığı, tarafların mükellefi bulundukları vergi dairelerinden gelen cevabi yazı ekinde bulunan BA ... BS formlarının incelenmesi sonucunda, davacının, ... Ltd. Şti. adına KDV hariç 556.474 TL bu tutara %18 KDV eklendiğinde (100.165.-TL. + 556.474. ) 656.639,32 TL tutarında 3 adet fatura düzenlemiş olduğu, tüzel kişilik perdesinin aralanması ilkesi çerçevesinde, davalılar ... Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti. arasında hukuksal yönden benzerlik ... ilişkilerin bulunduğu, söz konusu şirketler ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında ise herhangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığı hususlarını görüş olarak bildirmişlerdir.
Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor düzenlenmiş, alınan ek raporda; kök ... ek raporda da belirtildiği üzere, davalı taraflar arasındaki ilişkinin “tüzel kişilik perdesinin aralanması”nın gerektirip gerektirmeyeceği konusundaki takdir yetkisinin mahkemeye ait olduğu davacının, dava dışı ... Şirketine, 2018 yılında KDV dahil 656.639,32 TL tutarında 3 adet fatura düzenlemiş olduğu, dava dışı şirketin de Ba (alış) formu ile bağlı olduğu vergi dairesine bildirim konusu yapmış olduğunun tespit edildiği, kök raporda ... ek raporda yapılan inceleme ... değerlendirme sonucu belirtilen görüş ... kanaati değiştirecek herhangi bir hususun bulunmadığı yönünde görüş bildirmişlerdir.
Ek rapor talebi üzerine yeniden ek rapor alınmış, bu raporda; karşı davanın itirazın iptali davası olduğundan, davaya konu ... 24. İcra Müdürlüğü’nün 2019/13225 sayılı icra takip dosyasının işbu dosyaya kazandırılması gerektiği, dava dosyası yeniden incelendiği, kök raporda, 1. ... 2. ek raporlarda yapılan inceleme ... değerlendirmeler sonucunda belirtilen görüş ... kanaati değiştirecek nitelikte dava dosyasına yeni bir belge ... bilgi sunulmamış olduğu yönünde açıklama yapmışlardır.
Ba-Bs formlarının incelenmesi için dosya yalnızca mali müşavir bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınmış, alınan raporda; davacının, davalıların talebi üzerine dava dışı ... firması adına düzenlemiş olduğunu ileri sürdüğü faturaların, söz konusu firmanın beyan etmiş olduğu Ba (alış) formlarında yer almadığı, davalı ... şirketinin, 09/07/2018 tarihinde Garanti Bankası üzerinden, davacı İBAN hesabına ödemiş olduğu 100.000.-TL’nin, anılan firmanın ticari defter kayıtlarında yer almadığı yönünde görüş bildirmiştir.
GEREKÇE : Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye alacağın tahsili, karşı dava ise verilen avansın istirdadı için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine yöneliktir.
Somut uyuşmazlıkta davacı-karşı davalı ile davalılar-karşı davacı arasında, dava dışı bakanlığın işveren olduğu iki ayrı spor salonunun parke yapım işi nedeniyle eser sözleşmeleri imzalandığı, anılan sözleşmelerde davacı-karşı davalının taşeron, davalılar-karşı davacının alt işveren sıfatlarının bulunduğu, yabancı para üzerinden sözleşmenin imzalandığı, dava dışı asıl işverenden getirtilen bilgi ... belgeler ile sunulan tüm kanıtlardan, işlerin tamamlandığı, geçici ... kesin kabullerin yapıldığı, davacı-karşı davalının, imalat bedelinin tahsili bakımından akidi davalılar-karşı davacı adi ortaklık adına üç ayrı fatura tanzim ettiği, anılan faturaların ticari defter ... kayıtlarda yer aldığı, davacı-karşı davalı tarafından fatura tutarlarının tahsil edildiği, bu bakımdan bir uyuşmazlığın olmadığı, davacı-karşı davalının, bakiye imalat bedeliyle ilgili olarak, davalılar-karşı davacı adi ortaklığının yetkililerinin, dava dışı aynı grup kardeş şirketleri ... firmasının cirosunun artmasının gerektiği yönünde iknaları sonucu sonra düzenlenecek faturaların bu şirket adına düzenlenmesini istediklerini, bu şekilde fatura düzenlediğini, ancak ödenmediğini, çabalarının karşılıksız kaldığını ileri sürdüğü, davalılar-karşı davacının iddiaları kabul etmediklerini, davacının, dava dışı ... şirketine kestiği faturalara konu mal ... hizmeti davacıdan değil, dava dışı anılan şirketten temin ettiklerini ... bedelini ödediklerini savundukları, davalı-karşı davacı ... firmasının da davacı-karşı davalıya avans ödemesi yaptığını, malzemeleri teslim etmediğini, sonra ödenen avansın iadesini sağlamadığını, tahsili için yapılan icra takibinin itirazla durduğunu ileri sürdüğü, davacı-karşı davalının ise kendisinin alacaklı olduğunu karşı davaya karşı cevap olarak bildirdiği hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Taraflar arasındaki çekişme, asıl davada davacı-karşı davalının, davalılar-karşı davacıdan eser sözleşmesi nedeniyle bakiye alacağının olup olmadığı, varsa miktarı, davacının, bakiye alacağına ilişkin faturaları karşı tarafın yetkililerinin yönlendirmesi nedeniyle, dava dışı gurup şirket adına düzenleyip düzenlemediği, anılan fatura bedellerinin davalılar-karşı davacıdan tahsilinin gerekip gerekmediği, karşı davada itirazın iptali davasının hak düşürücü sürede açılıp açılmadığı, davalı-karşı davacının ödemesinin olup olmadığı, davacı-karşı davalı alacağından mahsubunun gerekip gerekmediği yönlerinde toplanmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlıkta taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu açıktır. Eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ... borçlar yükleyen tam iki taraflı iş görme akdidir. Ana edim olarak yüklenici, yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, eklerine, teknik ... sanatsal ilkeler ile amacına uygun imal edip iş sahibine teslim, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür. Yüklenici teslimi, iş sahibi de bedeli ödediğini ispat etmelidir.
İddialar, savunmalar, taraflar arasındaki sözleşmeler, ekleri, asıl işverenden getirtilen belgeler, ithalat bilgileri, taraf defter ... kayıtları ile benimsenen bilirkişi kök ... ek raporları kapsamından, her iki sözleşmede de yabancı para üzerinden imalat bedelinin kararlaştırıldığı, davacı-karşı davalının, Fiba standartlarına uygun şekilde edimlerini ifa ettiği, dava dışı asıl işveren tarafından geçici ... kesin kabullerinin yapıldığı, davalılar-karşı davacının oluşturduğu adi ortaklığın ayıp ... eksik iş ihbarında bulunmadığı anlaşılmaktadır. O halde, davalılar-karşı davacılar imalat bedelini ödediklerini kanıtlamak durumundadırlar. Davacı-karşı davalının kısmi ödeme aldığı kabulünde olduğu gibi, bu durum kayıtlarla da sabittir. Bakiye alacak bakımından da alt işveren davalıların yönlendirmesiyle bağlantılı şirket adına faturalar düzenlendiğini, ancak bakiye alacağının gerek davalılar-karşı davacı ile gurup şirketi olduğunu ileri sürdüğü ... şirketi tarafından ödenmediğini bildirmiştir. Her ne kadar, davalılar-karşı davacı taraf, davacı-karşı davalının, dava dışı şirkete düzenlediği faturalar kapsamı emtiayı anılan şirketten aldıklarını ... bedelini ödediklerini savunmuşlar ise de bu yönde bir kanıt sunmamışlardır. Kaldı ki, getirtilen ticaret sicil kayıtları ile ortakların kimlik bilgileri içeriğinden, davalılar-karşı davacı şirket ile davacı-karşı davalının dilekçesinde açıkladığı ... şirketi ile bu şirketle aralarında kira ilişkisi bulunan yine dava dışı ... şirketi arasında akrabalık, hemşehrilik ... merkez adres birliği olduğu, davacı-karşı davalının iddiasının, hayatın olağan akışına aykırı bulunmadığı, eser sözleşmesinde imalat bedeli borçlusu davalılar-karşı davacı ile davacının fatura kestiği şirketler arasında eylem ... işbirliği olduğu sonucuna varılmıştır. Dosya kapsamına uygun ... denetime elverişli bilirkişi raporunda davacı-karşı davalı bakiye alacağı 141.953,58 USD olarak tespit edilmiştir. Sözleşmeler USD üzerinden imzalandığından, davacının alacağını yabancı para üzerinden talep hakkı mevcuttur. Ancak, her ne kadar taraf defter ... kayıtlarında mevcut olmasa da banka kayıtlarıyla sabit olduğu üzere, davalı-karşı davacı, 09/07/2019 tarihinde eser sözleşmelerinin avansı olarak 100.000,00 TL ödemiş olup, nihai hesaptan kayıtlara geçmeyen bu ödemenin de mahsubu gerekmiş, ödemenin yapıldığı tarihteki TCMB kayıtları esas alınarak 100.000,00 TL karşığı 22.000,74 USD'nin mahsubuyla, davacı-karşı davalı alacağının 119.952,83 USD olduğu kabul edilmiştir. Davacı-karşı davalı bu alacağıyla ilgili olarak dava tarihinden itibaren temerrüt faizi talep etmiş olup, dava ile karşı tarafından temerrüdü gerçekleştiği benimsenmiştir. Her ne kadar dövize uygulanan en yüksek mevduat faizi talep etmiş ise de, sözleşmede bu yönde kararlaştırılmış temerrüt faizi hükmü bulunmadığından, başka bir ifadeyle akdi temerrüt faizi belirlenmediğinden, 3095 sayılı Kanun 4/a maddesi uyarınca temerrüt faizine hükmetmek gerekmiştir. Davalı-karşı davacının davasının ise, itiraz tebliğ edilmediğinden, hak düşürücü sürede açıldığı kabul edilmiştir. Ancak, yukarıda açıklandığı üzere, yapılan ödemenin, eser sözleşmesinin avansı olduğu, davalı-karşı davacının bir alacağının bulunmadığı, aksine davacı-karşı davalının alacağının olduğu, bu alacak içinde değerlendirildiği anlaşıldığından, sabit bulunmayan karşı tarafın reddine karar verilmiş, asıl davada dava açılırken dikkate alınması gereken USD kuru esas alınarak harç ... vekalet ücreti takdir edilmiş ... aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-Asıl davada davacının davasının kısmen kabulüne, 119.952,83 USD’nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, diğer istemlerin reddine,
1-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 141.252,71 TL nispi karar ... ilam harcı için peşin alınan 40.524,91 TL'nin mahsubu ile noksan olan 100.727,80 TL'nin davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
2-Davacı tarafça yatırılan 40.524,91 TL peşin harcın davalılardan müştereken ... müteselsilen tahsili ile tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.560,00 TL'den davanın kabul ... red oranına göre hesaplanan 1.308,58 TL'nin davalılardan, 251,42 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, karar kesinleştiğinde bu yönde vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 307.494,64 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalılar yararına reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 63.568,15 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı ile 27.309,00. TL posta/tebligat/bilirkişi gideri toplamı 27.389,70 TL yargılama giderinden davanın kabul ... red oranına göre hesaplanan taktiren 22.974,48 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
B-Karşı davanın reddine,
1-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 615,40 TL maktu karar ... ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
2-Arabuluculuk aşamasında harcanan 1.560,00 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, karar kesinleştiğinde bu yönde vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
C-Taraflarca yatırılan gider ... delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davalılar-karşı davacı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere 19/11/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ....
e-imzalıdır