5. Hukuk Dairesi 2021/11175 E. , 2021/14404 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki davada ... 50. Asliye Ticaret ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
- K A R A R -
Dava, kur’a sonucu kooperatif üyesine tahsis edilen taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir.
... 50. Asliye Ticaret Mahkemesince, davanın tapu iptal ve tescil istemine ilişkin olup, HMK'nın 12. maddesine göre taşınmazın aynından doğan davalarda, taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu, tapu iptal ve tescili talep edilen taşınmazın ... ... ilçesinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
... 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, davanın hukuki niteliği itibariyle kooperatif ortaklığının tespiti ile üçüncü kişi adına tescili yapılan davaya konu olan gayrimenkulün tapu iptali ve tescili, olmadığı takdirde bağımsız bölümün bilirkişilerce tespit edilecek rayiç değerinin davalılardan faiziyle birlikte tahsiline ilişkin alacak davası olduğu, bu nedenle davanın, davalı kooperatif ile davalı kooperatifin 121 numaralı üyesi olan davacı arasında kooperatifler kanunundan kaynaklanan bir dava olduğu, yetkili mahkemenin ise kooperatifin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer olduğu, somut olayda davalı kooperatifin ticaret siciline kayıtlı olduğu yerin ... ... ilçesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Dava, kur’a sonucu kooperatif üyesine tahsis edilen taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tescili istemine ilişkindir. Kooperatif ile ortakları arasındaki davalarda, 6100 sayılı HMK'nun 14/2. maddesi gereğince, kooperatifin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Bu yetki kuralı kamu düzenine ilişkin ve kesin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önüne alınır. Türk Medeni Kanunu'nun 51. maddesine göre ise tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başka bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yerdir. Dosya kapsamında davalı kooperatifin merkezi ... ili ... ilçesinde bulunduğundan, uyuşmazlığın ... 50. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 50. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 06/12/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.