10. Hukuk Dairesi 2025/5047 E. , 2026/303 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ: Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1665 E., 2024/2117 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Akçaabat 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/322 E., 2024/320 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait eczanede, 02.08.1999-08.02.2001 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
2.Fer'i müdahil vekili; davacının 6...4 sigorta sicil numaralı dosyası Kurumlarınca incelendiğini, ... sicil numaralı iş yerinden 1999-2000 yıllarına ait işe giriş bildirgesi verilmediğini ve davacı adına uzun vade sigorta kolları kapsamında prim de yatmadığını, merkezlerinde... sayılı sicilde ... adına işlem gören iş yeri hakkında yapılan incelemede davacının 01.08.1999 tarihi itibariyle ilgili işyerinde sigortalılık sürelerine ilişkin kurumlarına eksik bildirildiği iddiası ve bu iddiasına yönelik merkezlerinde kayıtl... ... sicil numaralı iş yeri dosyasında herhangi bir bilgi ve belge de bulunmadığının tespit edildiğini, kuruma bildirimi yapılmış ve hizmet cetveline işlenmiş hizmetler haricinde başkaca hizmetinin bulunmadığını ve iddia olunun dönemde iş yerinde yapılan herhangi bir teftiş, tahkikat ve inceleme olmadığının ayrıca bilgisayara giriş yapılmayan dönem bordrosunun bulunmadığının tespit edildiğini, bu itibarla davacının iddialarını kanıtlayacak resmi dayanağın bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı ...'ın......sicil nolu ... unvanlı iş yerinde 02.08.1999 - 08.02.2001 tarihleri arasında tam gün üzerinden kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince somut olayda davacının 02.08.19 99... .02.2001 tarihleri arasında davalı nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, Kurum kayıtları gereğince davacının 08.02.2001 tarihinde çalışmaya başlayarak çalışmasının halen devam ettiğinin tespit edildiği, uyuşmazlık konusu dönem için işe giriş bildirgesi verilmediği, davanın en son hizmet tespiti talep edilen 08.02.2001 tarihinden 5 yıl geçtikten sonra açıldığı anlaşılmakla, Mahkemece davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesine dayalı olarak, Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili dilekçesinde temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece hak düşürücü sürenin geçmediğini, Mahkemece yanlış değerlendirme yapıldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1-Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde Mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”
506 sayılı Kanun'un 79/10. maddesi hükmüne göre Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. Bir başka anlatımla; sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi ya da çalışmaların Kurumca tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihide kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.
2-Dosyanın incelenmesinde; davacının 02.08.19 99... .02.2001 tarihleri arasında kesintisiz çalışmalarının tespitini talep ettiği eldeki davada, Bölge Adliye Mahkemesince dava uyuşmazlık konusu dönem için işe giriş bildirgesi verilmediği, davanın en son hizmet tespiti talep edilen 08.02.2001 tarihinden 5 yıl geçtikten sonra açıldığı gerekçelerine dayalı olarak, davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmişse de, davacının 08.02.2001 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden davalıya ait iş yerinden yapılan bildirimlerin, 2023/02 dönemine kadar aralıksız olarak devam ettiğinin anlaşılması karşısında, 08.05.2023 tarihinde açılan eldeki davada, yukarıda yapılan açıklamalar çevresinde Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınacağından, hak düşürücü sürenin geçmediğini gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.01.2026 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.