10. Hukuk Dairesi 2024/12860 E. , 2026/307 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/342 E., 2024/20 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.12.2006-30.11.2009 tarihleri arasında davalı işveren yanında sürekli olarak çalıştığının tespitine, davalı Kurum tarafından geçersiz kabul edilen 30.11.2009 tarihli tahsis talebinin kabulü ile emekli aylıklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine, davacı tarafından yapılan fazla ödemelerin davalı kurumdan yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum; Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2019 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile
1-Davacının, davalı işveren ... adına ve 1058111.20.01 sıra numarası ile Sosyal Güvenlik Kurumunda tescilli bulunan işyerinde 01.12.2006-28.10.2009 tarihleri arasında hizmet sözleşmesine dayanılarak kesintisiz olarak çalıştırıldığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,
2-Davacının Kuruma yaptığı 30.10.2009 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebine istinaden, yersiz ödeme gerekçesi ile aylığının kesildiği 23.04.2011 tarihini takip eden aybaşı olan 01.05.2011 tarihinden itibaren 01.08.2011 tarihinden başlayarak her bir aylığının hak kazandığı tarihten itibaren işletilecek yasal faizi ile davacıya ödenmesine,
3-Davacının yaşlılık aylığının iptali üzerine yersiz ödendiği gerekçesi ile Kurum tarafından davacıdan tahsil edilen, yaşlılık aylıkları asıl alacakları ve işlemiş faizleri toplamının 8.113,28 TL'sinin ve sağlık giderleri asıl alacakları ve işlemiş faizleri toplamı 150,11 TL'nin ayrı ayrı dava tarihi olan 06.03.2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizleri ile davalı Kurumdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 17.09.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 10.01.2020 tarihli kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 10.01.2020 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; eldeki dosyada davacıya 01.11.2009 itibarıyla 5139 gün üzerinden yaşlılık aylığı bağlandığı, 13.01.2011 tarihli denetim raporuyla 19.05.2009-27.09.2009 arasında ...'a ait işyerinden bildirilen 83 gün, 11.8.2009-27.9.2009 arasında ... işyerinden 46 gün ve 28.9.2009-28.10.2009 arasında ... Ltd. Şti. işyerinden 31 günün iptal edildiği, bağlanan aylığın kesilerek borç çıkarıldığı, davacının yurtdışı borçlanması yaparak günü tamamladığı ve yeniden aylık bağlandığı, 29.11.2013 tarihli denetim raporu ile de, bu kez 01.12.2006-31.01.2007 arasında... Ltd. Şti. işyerindeki bildirimlerin iptal edildiği ve aylığın tekrar kesildiği, 01.4.2011-19.01.2015 arası için 34.830,00 TL borç çıkarıldığı, davacının 03.07.2007-30.09.2007 arasında muhasebeci ... işyerinden iptal edilmeyen çalışması, 07.11.2007-31.12.2007 ... işyerinden iptal edilmeyen çalışmasının bulunduğu, buna göre davacının davalı işyerinden 16.01.2008-14.01.20 09... .02.2009-15.05.2009 arasındaki bildirim öncesi çalışmalarının iptal edilip edilmediğinin araştırılması gerektiği, iptal edilen çalışmasının bulunmaması halinde hakdüşürücü sürenin irdelenmesi gerektiği gerekçelerine dayalı olarak karar bozulmuştur.
Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile
1-Davacının, davalı işveren ... adına ve 1058111.20.01 sıra numarası ile Sosyal Güvenlik Kurumunda tescilli bulunan işyerinde 01.12.2006-28.10.2009 tarihleri arasında hizmet sözleşmesine dayanılarak kesintisiz olarak çalıştırıldığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,
2-Davacının Kuruma yaptığı 30.10.2009 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebine istinaden, yersiz ödeme gerekçesi ile aylığının kesildiği 23.04.2011 tarihini takip eden aybaşı olan 01.05.2011 tarihinden itibaren 01.08.2011 tarihinden başlayarak her bir aylığının hak kazandığı tarihten itibaren işletilecek yasal faizi ile davacıya ödenmesine,
3-Davacının yaşlılık aylığının iptali üzerine yersiz ödendiği gerekçesi ile Kurum tarafından davacıdan tahsil edilen, yaşlılık aylıkları asıl alacakları ve işlemiş faizleri toplamının 8.113,28 TL'sinin ve sağlık giderleri asıl alacakları ve işlemiş faizleri toplamı 150,11 TL'nin ayrı ayrı dava tarihi olan 06.03.2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizleri ile davalı Kurumdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini, çelişkili tanık beyanlarına itibarla karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, zaman aşımı ve hak düşürücü süreden esasa girilmeden reddi gerektiğini, davacının belli bir müddet davalı yanında ücret karşılığı çalıştığını, çalıştığı sürelerin Kuruma bildirildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık hizmet tespiti ve yaşlılık aylığının yeniden bağlanması istemine ilişkindir.
Mahkemece bozmaya uyulmuşsa da, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Davacı yanın hizmet tespitine konu ettiği 01.12.2006-30.11.2009 dönemi içerisinde; Kurum denetmen raporlarına istinaden dava dışı işverenlerden sigortalı çalışmalarının iptal edilmesine karşın, 03.07.2007-30.09.2007 tarihleri arasında muhasebeci dava dışı ... unvanlı işyerinden 07.11.2007-31.12.2007 tarihleri arasında dava dışı ... unvanlı işyerinden iptal edilmeyen sigortalı çalışmalarının bulunduğunun anlaşılması karşısında, davacı yanın yeniden beyanı alınmak suretiyle, davacı yanın talebine ve Mahkemenin kabulüne konu dönem içerisinde, dava dışı ... ve muhasebeci ... unvanlı iş yerlerinden sigortalı bildirimlerinin iptalini talep edip etmediği sorulmalı, iptalini talep etmesi halinde, uyuşmazlık konusu husus, dava dışı ... ve ... ünvanlı işverenlerin hak alanını ilgilendireceğinden, davaya dahil edilerek, sunacakları deliller toplanmalı; iptalini talep etmemesi halinde ise, önceki bozma içeriğinde belirtildiği üzere, davacı yanın hizmet tespiti talebine yönelik olarak hak düşürücü süre yönünden irdeleme yapılmalıdır.
Mahkemece bozma ilamı yanlış değerlendirilmek suretiyle ve hizmet tespitine yönelik olarak mükerrer tespite yol açacak şekilde yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekillerinin yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi Kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının ilgilisine iadesine,
21.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.