İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/2)

İTHALATTA KORUNMA ÖNLEMLERİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2021/2)

Kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğ, 3/6/2020 tarihli ve 31144 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2020/3) ile başlatılan ve 10/5/2004 tarihli ve 2004/7305 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Korunma Önlemleri Hakkında Karar ve 8/6/2004 tarihli ve 25486 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği çerçevesinde yürütülen soruşturma sonucunda alınan kararı içermektedir.

Soruşturma

MADDE 2 – (1) Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren özet sonuç raporu EK-1’de yer almaktadır.

Karar

MADDE 3 – (1) İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu, 9603.21.00.00.19 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda yer alan ürünün ithalatında uygulanan korunma önleminin 3 (üç) yıl süreyle uzatılmasına, ek mali yükümlülüğün aşağıda yer alan tabloda gösterildiği şekilde belirlenmesine, Dünya Ticaret Örgütü Korunma Önlemleri Anlaşmasının 12.3 maddesi gereğince soruşturma konusu eşyanın ihracatçıları olarak önemli bir menfaati olan Dünya Ticaret Örgütü üyeleri ile talep olması halinde istişarelerde bulunulmasına, Korunma Önlemleri Anlaşmasının 9.1 maddesi gereğince gelişmekte olan ülkelere muafiyet tanınmasına ve önlemin istihsali hususunda Cumhurbaşkanlığına öneride bulunulmasına toplantıya katılan üyelerin oy birliği ile karar vermiştir.

GTİP

EŞYANIN TANIMI

EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK

1. Dönem

(3/2/2021 -2/2/2022)

2.Dönem

(3/2/2022 - 2/2/2023)

3.Dönem

(3/2/2023 -2/2/2024)

9603.21.00.00.19

Diğerleri

0,19 ABD Doları/Adet

0,17 ABD Doları/Adet

0,15 ABD Doları/Adet

(2) Birinci fıkrada belirtilen önlem, ilgili Cumhurbaşkanı Kararının yürürlüğe girmesiyle uygulanmaya başlar.

Yürürlük

MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.

── EK: 9.5.38290-Ek.docx ──

EK-1

DİŞ FIRÇASI İTHALATINA YÖNELİK KORUNMA ÖNLEMİ UZATMA SORUŞTURMASINA İLİŞKİN ÖZET SONUÇ RAPORU

SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BİLGİLER

Başvuru

9603.21.00.00.19 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunda sınıflandırılan “diş fırçaları”nın ithalatında 3/2/2018 tarihinden bu yana korunma önlemi uygulanmaktadır. Hâlihazırda 3. döneminde 0,21 ABD Doları/Adet tutarında ek mali yükümlülük şeklinde uygulanan önlem, 2/2/2021 tarihinde son bulacaktır.

Bu çerçevede, söz konusu korunma önleminin süresinin uzatılmasına ilişkin olarak Banat Fırça ve Plastik A.Ş. (Banat) ile Difaş Fırça ve Plastik A.Ş. (Difaş) tarafından başvuruda bulunulmuştur. Başvuru sahibi firmalar, 2019 yılı verilerine göre Türkiye üretiminin yaklaşık %X’ini gerçekleştirmektedir.

Soruşturmanın Açılması

Başvurunun alınmasını takiben yapılan ön incelemede, mevcut korunma önleminin uygulanmaya başlaması sonrasında ithalatın ve ithalatın piyasa payının bir miktar düştüğü, yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde belirli ölçüde bir toparlanma olduğu, ancak ithalatın gerçekleşme koşullarının yerli üretim üzerinde bir tehdit olabileceği yönünde tespitler İthalatta Korunma Önlemlerini Değerlendirme Kurulu’nun (Kurul) değerlendirmesine sunulmuştur.

Kurul, yapmış olduğu değerlendirme neticesinde başvuru konusu ürünün ithalatına karşı korunma önlemi soruşturması açılmasına karar vermiş olup İthalatta Korunma Önlemlerine İlişkin 2020/3 sayılı Tebliğ ile Kurul kararı ilan edilerek korunma önlemi soruşturması açılmıştır. Soruşturmanın açılışı, 8/6/2020 tarihinde Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi ülkelere duyurulmuştur.

Soruşturma Dönemi

Soruşturma dönemi olarak Ocak 2016 – Haziran 2020 dönemi esas alınmıştır. Soruşturma raporunda yer alan değerlendirmeler, yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri ile soruşturma konusu ürünün ithalatının 2016-2019 arasındaki yıllık verileri ile 2019 ve 2020 yıllarının ilk 6 aylık verilerine dayanmaktadır.

İlgili Taraflar ve Tarafları Dinleme Toplantısı

Soruşturma açılış tebliğinde, ilgili taraflara istenen bilgi ve belgeleri sunmaları ve varsa sözlü olarak dinlenme taleplerini iletmeleri için soruşturmanın açılış tarihinden itibaren 30 gün süre verilmiştir. Bu çerçevede, öngörülen süre içerisinde Türkiye’de yerleşik ithalatçı firma sıfatıyla bir ve yabancı hükümet/diplomatik temsilcilik/sektör kuruluşu niteliğinde beş adet olmak üzere toplam altı ilgili taraf başvurusu alınmış olup, ilgili tarafların listesi Ek-1’de sunulmaktadır.

Yerinde İnceleme

Soruşturma kapsamında, başvuru sahibi yerli üreticiler nezdinde 8/10/2020 ve 13/10/2020 tarihlerinde incelemelerde bulunulmuştur. COVID-19 pandemisi nedeniyle yerli üreticilerin başvuruda sunduğu verilerin doğrulanması, firmaların muhasebe sistemlerinin soruşturma birimine uzaktan erişim ile açılması ve doğrulamaya konu verilerin sistemden gösterilmesi suretiyle yapılmıştır. Bu incelemeler sırasında, firmalardan daha önce sağlanan bilgilerin teyit edilmesine yönelik belgeler toplanmış, genel üretim faaliyetleri ve süreçleri ile pazar koşulları hakkında bilgi alınmıştır.

SORUŞTURMA KONUSU ÜRÜN

Genel Bilgiler

Soruşturma konusu ürün olan diş fırçaları, yürürlükte bulunan Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde (TGTC) 9603.21.00.00.19 Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu’nda (GTİP) “Diğerleri” eşya tanımı altında sınıflandırılmakta olup, ağız ve diş sağlığını sağlamak amacıyla kullanılmaktadır.

Diş fırçaları genel itibariyle yetişkin ve çocukların kullanımına uygun olanlar şeklinde iki gruba ayrılmakta olup ürün, sap ve kıl olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Ürün, tasarım, kıl özelliği ve fonksiyonlarına göre piyasada genel olarak alt, orta ve üst segmentlerde kategorize edilmektedir.

Üretim Süreci

Diş fırçası üretiminde kullanılan malzeme ve hammaddelerin tüm dünyada çok sayıda üretici tarafından üretimi ve satışı yapılmaktadır. Bunlar temel olarak polipropilen (sap üretimi için), TPE, masterbach, şeffaf PVC film, OPP folyo, arka kart, beyaz-renkli fırça kılı ile ambalaj malzemeleridir. Bu malzemelerin yerli olarak üretilenleri, başvuru sahibi firmalar tarafından çoğunlukla yurt içinden tedarik edilmekte olup, zaman zaman bazı hammaddelerin ithali de yapılmaktadır.

Diş fırçası üretimi, enjeksiyon yöntemi kullanılarak sapın üretilmesi ile başlar; ardından fırça olarak işlev gören filamentlerin (iplik veya kıl benzeri malzemeler) sapa çakılması anlamına gelen “çakma” işlemi gerçekleştirilir. Bu şekilde oluşturulan diş fırçaları paketlenerek depolanır.

Benzer veya Doğrudan Rakip Ürün

Soruşturma konusu diş fırçaları nihai ürün olup, yerli ve ithal olanlarının kullanım alanları aynıdır; fiziksel-kimyasal özellikleri ile üretim teknolojileri benzerlik göstermektedir.

Soruşturma konusu üründe tüketici talebi incelendiğinde, talebin alt-orta-üst segmentte yer alan ürünlere göre değişiklik gösterdiği görülmektedir. Üst segmentteki ürünlerde marka, ürün fonksiyonu, tasarım ve ambalaj ile tüketici algısı belirleyicidir. Tüketici tercihleri daha çok tasarım ve güncel akımların takip edilmesi bakımından değişkenlik göstermektedir. Orta ve özellikle alt segmentte ise tüketicinin tercihini etkileyen başlıca unsur fiyat olup, bu segmentlerde talebin fiyat esnekliği yüksektir. Yerli üreticiler önceki yıllarda çoğunlukla alt ve orta segmentte yer alan ürünlerin imalatını gerçekleştirmelerine karşın özellikle korunma önleminin uygulanmaya başladığı 2018 yılı sonrasında üst segmente giren diş fırçalarının üretimine eskisinden daha fazla ağırlık vererek iç piyasaya bu grupta yer alan farklı ürün modelleri arz etmişlerdir. Bu bakımdan, soruşturma konusu ürünün yurt içinde üretilenleri de ithal edilenleri de iç piyasada her üç segmentte marka ve modellerle sunulmaktadır.

Soruşturma konusu ürünlerin ithal ve yerli olanları dağıtım kanalları açısından da birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Yapılan incelemelerde, iç piyasada yer alan ithal ve yerli ürünlerin tamamının aynı perakende kanalları kullanılarak tüketiciye sunulduğu tespit edilmiştir. Bunlar büyük süpermarket zincirleri, kişisel bakım mağazaları ile eczanelerdir. Eskisi kadar olmasa da ürünlerin satışı halen küçük marketlerde de yapılmaktadır.

Soruşturma konusu ürünün son kullanıcıya sunum şekli incelendiğinde gerek yerli gerekse ithal ürünlerin, bazen tek bir diş fırçasının bazen de birden fazla diş fırçasının bir arada ambalajlanması suretiyle satışa sunulduğu, kimi durumlarda ise bir veya birden fazla diş fırçasının diş macunu vb. ürünlerle birlikte tek bir pakette market raflarında yer aldığı görülmektedir.

Bu çerçevede, nihai kullanım alanları, üretim teknolojileri, talep yapısı, piyasaya arz koşulları ve dağıtım kanalları açısından değerlendirildiğinde, soruşturma konusu ürünün yurt içinde üretilenleri ile ithal edilenleri benzer ürün olarak değerlendirilmektedir.

Yerli Üretim

Ülkemizde diş fırçası üretimi yapan üç firma bulunmakta olup, bu üreticilerin yerli üretimi temsil oranları 2019 yılı verileri itibariyle aşağıda gösterilmektedir. Başvuru sahibi Banat ve Difaş firmaları ağız bakımı, ev ve kişisel bakım ürünleri olmak üzere 3 temel kategoride üretim yapmakla birlikte, üretim faaliyetlerinin en büyük kısmını diş fırçası imalatı oluşturmaktadır. Bu üreticiler aynı zamanda “private label” imalatları ile ulusal ve yabancı firmalara da hizmet vermekte olup, ürünler kalite yönetim sistemi ISO 9001 sertifikası ile belgelendirilmiştir.

Başvuru Temsil Durumu

Unvan

Üretim Miktarı

(Adet) (2019)

Üretim Payı (%)

Başvuru Yapan Üreticiler

Banat Fırça ve Plastik A.Ş.

Difaş Fırça ve Plastik San. ve Tic. A.Ş.

Başvuruya Dahil Olmayan Üreticiler

İdeal Standart İşletmecilik ve Mümessillik San. Tic. A.Ş.

Toplam:

100

Başvuru sahibi firmalardan Banat, 2019 yılında Türkiye üretiminin adet bazında %X’ini, Difaş ise %X’ini gerçekleştirmiştir. Belirtilen üretim rakamları itibariyle başvuru sahibi bu iki firmanın, İthalatta Korunma Önlemleri Yönetmeliği’nin 2 nci maddesinde “yurtiçinde faaliyet gösteren ve benzer veya doğrudan rakip malların tamamını veya önemli bir kısmını üreten üreticiler” şeklinde belirtilen “yerli üretici” tanımını karşıladıkları ve bu çerçevede bir korunma önlemi soruşturması açılmasına yönelik temsil şartının sağlandığı değerlendirilmektedir.

Mevzuat

Gümrük Vergisi ve Diğer Vergiler

9603.21.00.00.19 GTİP’li diş fırçaları ithalatında, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararına Ek Kararlar kapsamında uygulanan gümrük vergileri aşağıdaki tabloda gösterilmekte olup ayrıca %8 oranında KDV uygulanmaktadır.

GTİP

Eşya Tanımı

GÜMRÜK VERGİSİ (%)

KDV (%)

AB, EFTA ve STA

MALEZYA

G. KORE

E.A.G.Ü, G.Y.Ü ve Ö.T.D.Ü.

D.Ü.

9603.21.00.00.19

Diğerleri

3,7

İLAVE GÜMRÜK VERGİSİ (%)*

AB, EFTA ve STA

MALEZYA

G. KORE

E.A.G.Ü, G.Y.Ü ve Ö.T.D.Ü.

D.Ü.

*İlgili mevzuat 11/05/2020 tarihinden itibaren geçerlidir.

Bunun yanında, Tüketici Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2020/12) kapsamında, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulacak diş fırçalarının ithalat denetimiyle ilgili tüm işlemler, TAREKS üzerinden ve risk analizine göre yapılmaktadır.

Mevcut Korunma Önlemi

Yerli üreticilerden Banat firmasının diş fırçaları ithalatında korunma önlemi uygulanmasına ilişkin başvurusu üzerine yürütülen soruşturma neticesinde, 9603.21.00.00.00 GTİP altında kayıtlı diş fırçalarının ithalatında 3 yıl süre ile ek mali yükümlülük şeklinde korunma önlemi uygulamasına karar verilmiş ve “Diş Fırçası İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Kararın Yürürlüğe Konulması Hakkında Karar (2017/10797)”ile uygulama yürürlüğe girmiştir.

2019 yılında ithalatçı firmalar tarafından Bakanlığımıza iletilen talep üzerine yürütülen çalışma neticesinde, korunma önlemine tabi ürünlerin yer aldığı GTİP’te sınıflandırılan “arayüz fırçaları”nın ülkemizde yerli üretiminin mevcut olmadığı tespit edilmiş, bunun üzerine arayüz fırçaları ve diğer diş fırçaları için TGTC’de GTİP ayrıştırması yapılmıştır. Bu GTİP ayrıştırmasına uygun olarak, “Diş Fırçası İthalatında Korunma Önlemi Uygulanmasına İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar (Karar Sayısı: 1675)” ile mevcut korunma önleminin kapsamı 9603.21.00.00.19 pozisyonunda yer alan “Diğerleri” eşya tanımlı ürün olarak belirlenmiştir. 9603.21.00.00.11 pozisyonunda sınıflandırılmaya başlanan arayüz fırçaları, yapılan bu düzenleme ile korunma önlemi kapsamı dışında bırakılmıştır.

Ayrıca daha önce diğer diş fırçaları ile birlikte 9603.21.00.00.19 pozisyonunda yer alan ve ülkemizde yerli üretimi bulunmayan “Elektrikli diş fırçalarına ait başlıklar” için 2021 yılı TGTC’de müstakil bir GTİP açılacak olup, 1/1/2021 tarihinden itibaren 9603.21.00.00.12 pozisyonunda sınıflandırılacak bu ürünlerin, mevcut önlemin uzatılması halinde, korunma önlemi kapsamı dışında bırakılması öngörülmektedir.

Hâlihazırda 9603.21.00.00.19 pozisyonunda yer alan “Diğerleri” için 2/2/2021 tarihine kadar yürürlükte olan mevcut korunma önleminin seviyesi dönemler itibariyle aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

GTİP

EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK

Dönem

(3/2/2018 - 2/2/2019)

Dönem

(3/2/2019 - 2/2/2020)

Dönem

(3/2/2020 - 2/2/2021)

9603.21.00.00.19

0,23 ABD Doları/Adet

0,22 ABD Doları/Adet

0,21 ABD Doları/Adet

Korunma Önlemi Kapsamında Açılan Tarife Kontenjanları

DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması hükmü gereği, ithalat payları bireysel olarak %3’ün ve kolektif olarak %9’un altında kalan Gelişme Yolundaki Ülkeler (GYÜ), uygulanan korunma önlemlerinden muaf tutulmakta olup söz konusu muafiyet kuralı ülkemizce tarife kontenjanı açılması şeklinde uygulanmaktadır.

Bu çerçevede, 2017/10797 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde, Karar eki listede belirtilen GYÜ’lere yönelik olarak, korunma önleminin uygulanacağı birer yıllık her bir dönem için 6.289.963 adet ile sınırlı olmak üzere tarife kontenjanı açılmış olup, her bir ülke veya gümrük bölgesi menşeli eşya için bir dönemde verilecek tarife kontenjanı 2.096.654 adet ile sınırlandırılmıştır.

Gözetim Uygulaması

Soruşturma konusu ürünün 0,20 ABD Doları/Adet birim gümrük kıymeti altında olanlarının ithalatında, İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin 2003/20 sayılı Tebliğ kapsamında ülke ayrımı gözetilmeksizin ileriye yönelik gözetim uygulanmaktadır.

İTHALATIN SEYRİ

Bu bölümde soruşturma konusu ürün için yıllar itibariyle ithalatın seyri, piyasa payı ve yerli üretime oranına ilişkin istatistikler yer almakta, ayrıca ülke bazında ithalat verileri sunularak yerli ve ithal ürünlerin birim fiyatları karşılaştırılmaktadır. Sunulan veriler ve yapılan hesaplamalarda, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından sağlanan dış ticaret istatistikleri ile yerli üreticilerden elde edilen bilgiler kullanılmıştır.

İthalatın miktar bakımından değerlendirilmesinde temel miktar birimi olarak adet kullanılmıştır. Diğer yandan, gerekli görülen kısımlarda ithalat miktarı ve birim fiyatları, kg cinsinden de sunulmuş ve hesaplamalarda kullanılmıştır.

İthalatın Miktar ve Oransal Değişimi

İTHALAT

Miktar

Değer

Birim Fiyat(B.F.)

Değişim

Adet

($/Adet)

($/Kg)

Adet

Değer

2016

69.727.895

1.331.304

29.089.941

0,42

21,9

2017

67.436.631

1.337.251

27.706.978

0,41

20,7

%-3

%-5

2018

44.480.686

838.891

20.125.530

0,45

24,0

%-34

%-37

%-27

2019

33.813.414

594.091

17.249.850

0,51

29,0

%-24

%-29

%-14

2019(6)

18.515.521

327.894

9.786.555

0,53

29,8

2020(6)

20.176.981

366.977

8.599.250

0,43

23,4

%12

%-12

Soruşturma konusu ürünün tüm ülkelerden yapılan ithalat miktarı, 2016 ve 2017 yıllarında sırasıyla 69,7 ve 67,4 milyon adet iken, korunma önlemin yürürlüğe girdiği 2018 yılında bir önceki yıla göre %34 azalışla 44,5 milyon adet, 2019 yılında ise %24 azalışla 33,8 milyon adet seviyesine inmiştir. 2016-2019 döneminde ithalat değerleri ve kg bazında ithalat miktarları da benzer bir eğilimi takip etmiştir.

2020 yılının ilk 6 aylık döneminde ise ithalat miktarı, bir önceki yılın aynı dönemine göre adet bazında %9 oranında artarak 20,2 milyon adede, kg bazında %12 oranında artarak 367 bin kg’a yükselmiştir.

Adet bazında ortalama ithal birim fiyatları incelendiğinde, 2016-2018 yılları arasında 0,41-0,45 $/Adet arasında seyreden birim fiyatların 2019 yılında 0,51 $/Adet seviyesine yükseldiği görülmektedir. İthal birim fiyatı, 2020 yılının ilk 6 ayında ise bir önceki yılın aynı dönemine göre %19 oranında azalarak 0,43 $/Adet olarak gerçekleşmiştir.

Ortalama ithal birim fiyatlarının seyri $/Kg olarak incelendiğinde, 2017 yılı sonrasında artış göstererek 2019 yılında 29 $/Kg’a ulaşan birim fiyatların 2020 yılının ilk 6 ayında kaydettiği 23,4 $/Kg ile 2018 yılındaki fiyat düzeyinin de altına indiği anlaşılmaktadır.

Nispi İthalat

İthalatın Yerli Üretime Oranı

Nispi ithalat göstergesi olarak ithalatın yerli üretime oranı, adet bazında ithalat miktarının yerli üretim miktarına oranlanması sonucunda elde edilmiş olup aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Nispi İthalat

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

İthalat/Yerli Üretim* Endeks

100

* Başvuru sahibi yerli üreticilerin üretim rakamlarına dayanmaktadır.

İthalatın yerli üretime oranı soruşturma konusu dönem boyunca düşüş kaydetmiştir.

İthalatın Piyasa Payı

İthalatın piyasa payı hesabında, ithalat miktarı ile ülkemizde faaliyet gösteren 3 yerli üreticinin tamamının yurt içi satış miktarlarının adet bazında toplanmasıyla iç piyasa (tüketim) büyüklüğü tespit edilmiş olup, ithalatın tüketime oranlanması ile ithalatın piyasa payı elde edilmiştir.

İthalat/Tüketim

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Endeks

100

İthalatın piyasa payı soruşturma konusu dönem boyunca azalmıştır.

Ülkeler İtibariyle İthalat

2016-2019 yılları ile 2019 ve 2020(6) dönemi için, soruşturma konusu ürünün ülkeler itibariyle ithalat verileri Ek-2’de yer almaktadır. Adet bazında miktar verilerine göre hazırlanan ve aşağıda sunulan özet tabloda, ithalatın 2019 yılında ağırlıklı olarak sırasıyla Çin (%55), İrlanda (%14), Hindistan (%13) ve Vietnam’dan (%6) yapılmış olduğu ve bu 4 ülkenin payının toplam ithalat miktarı içerisinde %88’e tekabül ettiği görülmektedir.

ÜLKE

Ülke Payları (Miktar-Adet)

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

ÇİN

%36

%34

%37

%55

%53

%48

İRLANDA

%10

%13

%18

%14

%13

%18

HİNDİSTAN

%10

%11

%13

%14

%18

VİETNAM

%30

%26

%15

ALMANYA

İSVİÇRE

A.B.D.

RUSYA

İTALYA

TAYLAND

DİĞER ÜLKELER

GENEL TOPLAM

%100

Buna göre korunma önleminin uygulanmaya başladığı 2018 yılından itibaren ithalatın tedarikçi ülkeler bakımından kompozisyonunda belirgin değişiklikler olmuştur. Çin menşeli ürünlerin toplam ithalat miktarı içerisindeki payı 2017 yılında %34 iken 2020 yılının ilk 6 ayında %48 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde Vietnam menşeli ürünlerin payı %26’dan %8’e inerken, İrlanda menşeli ürünlerin payı %13’ten %18’e, Hindistan menşeli ürünlerin payı ise %10’dan %18’e yükselmiştir.

Diğer yandan, aşağıda yer alan tabloda ortalama ithal birim fiyatları, başlıca tedarikçi ülkeler itibariyle $/adet ve $/kg bazında gösterilmiştir.

ÜLKE

B.F.($/Adet)

B.F.($/Kg)

2016

2017

2018

2019

(6)

2020 (6)

2016

2017

2018

2019

(6)

2020

(6)

ÇİN

0,37

0,42

0,46

0,47

0,53

0,22

18,2

22,3

25,5

26,6

29,5

12,9

İRLANDA

0,91

0,85

0,58

0,69

0,71

0,73

33,4

24,5

27,4

37,4

36,9

32,9

HİNDİSTAN

0,36

0,14

0,32

0,47

0,43

0,50

19,2

16,5

21,8

34,2

32,2

36,8

VİETNAM

0,09

0,10

0,11

7,7

7,2

7,7

8,0

6,6

ALMANYA

1,50

0,73

1,07

0,71

0,73

1,32

68,7

41,2

37,9

37,2

35,8

47,8

İSVİÇRE

0,69

0,74

0,90

1,07

1,13

1,43

39,1

39,0

47,7

43,5

44,0

50,3

DİĞER ÜLKELER

0,64

0,65

0,59

0,71

0,70

0,90

21,5

22,3

22,5

29,1

28,6

34,7

GENEL TOPLAM

0,42

0,41

0,45

0,51

0,53

0,43

21,9

20,7

24,0

29,0

29,8

23,4

Ülke ayrımı yapılmaksızın ithalatın geneline bakıldığında gerek adet gerekse kg bazında ortalama ithal birim fiyatlarının 2017-2019 yılları arasında yükseldiği, 2020 yılının ilk 6 ayında ise düşüş gösterdiği anlaşılmaktadır. Yukarıdaki tabloda, soruşturma dönemi boyunca toplam ithalatın yarısından fazlasının gerçekleştiği Çin ve Vietnam menşeli ürünlerin birim fiyatlarının da benzer eğilimi takip ettiği görülmektedir.

2020 yılının ilk 6 aylık döneminde Çin menşeli ürünlerin adet ve kg bazında birim fiyatları ile Vietnam menşeli ürünlerin kg bazındaki birim fiyatı soruşturma konusu dönem boyunca sahip olduğu en düşük seviyelerde gerçekleşmiştir. Bu dönemde Çin menşeli ürünler 12,9 $/kg, Vietnam menşeli ürünler ise 6,6 $/kg ortalama birim fiyatla ithal edilmiştir.

Fiyat Karşılaştırması

Soruşturma konusu ürünün yerli ve ithal olanlarının ortalama birim fiyatlarının karşılaştırıldığı tablolar aşağıda yer almaktadır. Tablolarda sunulan verilerin hazırlanmasında yerli ürünlerin ortalama ticari maliyeti, yurt içi satış fiyatları, ithal ürünlerin gümrük vergisi eklenmiş CIF fiyatları ve ilgili dönemdeki ortalama döviz kuru kullanılmış olup, bu verilere göre fiyat kırılması ve fiyat baskısı oranları hesaplanmıştır.

“Fiyat kırılması”, ithal ürünlerin fiyatının yerli ürünlerin fiyatının ne kadar altında olduğunu, “fiyat baskısı” ise yerli ürünlerin ortalama birim ticari maliyetine makul bir kâr oranı eklenmesiyle bulunan fiyatın, ortalama ithal birim fiyatı tarafından ne oranda baskılandığını göstermektedir. Bu hesaplamalarda [(Yerli Fiyatı-İthal Fiyatı)/Yerli Fiyatı] formülü kullanılmıştır. Fiyat yıpranması hesabında ise yerli ürün yurt içi satış fiyatları yıllık ÜFE endeksi kullanılarak reel hale getirilmiştir. Soruşturma konusu ürünün adet bazında fiyat karşılaştırması aşağıda yer almaktadır.

FİYAT KARŞILAŞTIRMASI ($/ADET)

Birim

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Yurt İçi Satış Fiyatı

TL/Adet

$/Adet

Ticari Maliyet + %5 Kâr

TL/Adet

$/Adet

Ağırlıklı Ort. İthal Birim Maliyeti*

$/Adet

0,43

0,42

0,47

0,53

0,55

0,45

Fiyat Kırılması

Fiyat Baskısı

Fiyat Yıpranması (Yurt İçi Satış Reel Fiyatı)

TL/Adet

Dolar Kuru

$/TL

3,02

3,65

4,83

5,68

5,62

6,49

Kaynak: Banat A.Ş.,Difaş A.Ş., TÜİK, TCMB.

(*)İthal birim fiyatına %1 ithal masrafları ve %3,7 gümrük vergisi dâhil edilmiştir. 2020 yılı ağırlıklı ortalama birim ithal maliyetine %5 oranında ilave gümrük vergisi dahil edilmiştir.

Yukarıda sunulan verilere göre yerli üreticilerin yurt içi ortalama birim satış fiyatı 2017-2020(6) döneminde X-X $/adet aralığında seyrederken, ithal ürünlerin birim maliyeti 2016-2019 döneminde 0,43 $/adet’ten 0,53 $/adet’e yükselmiş, 2020 yılının ilk 6 aylık döneminde ise 0,45 $/adet’e düşmüştür. Soruşturma dönemi boyunca tüm ülkelerden yapılan ithalatın genel olarak yerli ürünlerde fiyat kırılması veya fiyat baskısına yol açmadığı görülmektedir.

Soruşturma konusu ürünün kg bazında fiyat karşılaştırması aşağıda yer almaktadır.

FİYAT KARŞILAŞTIRMASI ($/KG )

Birim

2016

2017

2018

2019

(6)

2020

(6)

Yurt İçi Satış Fiyatı

TL/Kg

$/Kg

Ağırlıklı Ort. İthal Birim Maliyeti

$/Kg

22,46

21,30

24,72

30,08

30,95

24,89

Fiyat Kırılması

Dolar Kuru

$/TL

3,02

3,65

4,83

5,68

5,62

6,49

Kg bazında fiyatların karşılaştırmasında da 2017 yılından sonra fiyat kırılması gerçekleşmezken, ithal ve yerli ürünlerin kg bazında fiyatlarının (adet bazlı fiyatlara göre) birbirine daha yakın seyrettiği görülmektedir.

3.3 no.’lu başlık altında, menşe ülke bazında ithal birim fiyatlarında belirgin farklılıklar bulunduğu ve ülkemize yapılan ithalatta bazı ülkelerin öne çıktığı belirtilmişti. Bu çerçevede, soruşturma dönemi boyunca toplam ithalat miktarının yarısından fazlasını oluşturan Çin ve Vietnam menşeli ürünlerin birim fiyatlarının diğer tedarikçi ülke fiyatlarının altında seyretmesi, bu iki ülke menşeli ürünlerin fiyatlarının yerli ürün fiyatlarıyla karşılaştırılması ihtiyacını doğurmuştur.

FİYAT KARŞILAŞTIRMASI-VİETNAM ($/ADET ve $/KG)

Birim

2016

2017

2018

2019

(6)

2020

(6)

Yurt İçi Satış Fiyatı

$/Adet

$/Kg

Ağırlıklı Ort. İthal Birim Maliyeti

$/Adet

0,10

0,11

0,12

$/Kg

8,02

7,57

8,03

8,04

8,39

7,23

Fiyat Kırılması-1 ($/Adet bazında)

Fiyat Kırılması-2 ($/Kg bazında)

Vietnam menşeli ürünlerin ithal birim maliyetlerinin, soruşturma konusu dönem boyunca yerli ürün birim fiyatlarının altında seyrettiği görülmektedir. Gerek adet gerekse kg bazında fiyatlar bakımından, 2016 yılından bu yana Vietnam menşeli ürünler, yerli ürünlerin yurt içi satış fiyatlarını kırmıştır.

FİYAT KARŞILAŞTIRMASI-

ÇİN ($/ADET ve $/KG)

Birim

2016

2017

2018

2019

(6)

2020

(6)

Yurt İçi Satış Fiyatı

$/Adet

$/Kg

Ağırlıklı Ort. İthal Birim Maliyeti

$/Adet

0,38

0,44

0,48

0,49

0,55

0,24

$/Kg

19,05

23,39

26,66

27,86

30,84

14,23

Fiyat Kırılması-1 ($/Adet bazında)

Fiyat Kırılması-1 ($/Kg bazında)

Kg bazında fiyatlar dikkate alındığında, soruşturma konusu dönemde Çin menşeli ürünler yerli ürünlerin fiyatlarını 2016 yılında %X oranında kırmış, sonraki yıllarda fiyat kırılması gerçekleşmemiştir. 2020 yılının ilk 6 aylık döneminde ise Çin menşeli ürünlerin kg bazında ithal birim maliyetlerinin önceki yılın aynı dönemine göre %54 düşüş göstermiştir.

Son olarak, ülkemize en çok ithalat gerçekleştiren firmalar arasında ilk sırada yer alan X firmasının ortalama ithal birim fiyatları yerli ürünlerin yurt içi satış fiyatlarıyla karşılaştırıldığında, soruşturma konusu dönem boyunca bu firmanın ithal ettiği ürünlerin, yerli ürünlerin fiyatını sürekli olarak kırdığı anlaşılmaktadır.

YERLİ ÜRETİM DALININ EKONOMİK GÖSTERGELERİ

Bu bölümde yer alan göstergeler başvuru sahibi Banat ve Difaş firmaları tarafından sağlanan, 2016-2019 yılları ile 2019 ve 2020 yıllarının ilk yarısını kapsayan verilerden yararlanılarak hazırlanmıştır. Tüketim rakamlarının hesaplamasında ise, ülkemizde faaliyet gösteren 3 yerli üreticinin tamamının yurt içi satış miktarları ile ithalat miktarının toplanmasıyla iç piyasa (tüketim) büyüklüğü elde edilmiştir. Tablolarda yer alan veriler, yıllık bazda 2016 rakamlarına göre, 2020(6) dönemsel verisi ise 2019(6) rakamına göre endekslenmiştir.

Tüketim

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Endeks

100

106

104

100

114

İç piyasa büyüklüğünün yıllar içindeki değişimine bakıldığında, 2016 yılı ile 2019 yılı arasında kümülatif olarak %4 oranında artış kaydedildiği, 2020 yılının ilk altı ayında da tüketimin bir önceki yılın aynı dönemine göre %14 oranında yükseldiği görülmektedir.

Üretim

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Endeks

100

113

151

193

100

112

2016-2019 yılları arasında yerli üretim miktarı sürekli olarak artmış olup, endeks 100’den 193’e yükselmiştir. Üretim, 2020 yılının ilk altı ayında da bir önceki yılın aynı dönemine göre %12 oranında artış kaydetmiştir.

Yurt İçi Satışlar

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Endeks

100

132

169

228

100

110

Başvuru sahibi yerli üreticilerin yurt içi satışları, 2017, 2018 ve 2019 yıllarında bir önceki yıl verilerine göre sırasıyla %32, %28 ve %35 artış kaydetmiştir. Dönemsel olarak 2020 yılının ilk altı aylık dönemine bakıldığında, artış seyri devam etmekle birlikte bir önceki yılın aynı dönemine göre artış oranının %10’da kaldığı görülmektedir.

Yurt Dışı Satışlar

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Endeks

100

122

100

124

2017 yılında %29 düşüş gösteren yurt dışı satışlar, sonraki yıllarda yükselmiş olup, endeks 2019 yılında 122’ye ulaşmıştır. Bu artış trendi 2020 yılının ilk 6 ayında da devam etmiştir.

Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı

Kapasite ve KKO

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Kapasite Endeks

100

107

129

100

KKO Endeks

100

113

140

149

100

112

Yerli üreticilerin soruşturma konusu ürüne ilişkin üretim kapasitesi, korunma önleminin uygulanmaya başladığı 2018 yılında %7, 2019 yılında ise %20 artırılmıştır. 2020 yılının ilk 6 aylık döneminde bir kapasite artışı yapılmamıştır.

Kapasite kullanım oranı ise soruşturma konusu dönem boyunca sürekli olarak artış göstermiş, 2020 yılının ilk 6 aylık döneminde KKO endeksi bir önceki yılın aynı dönemine göre %12 artış göstermiştir.

İstihdam

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Endeks

100

107

141

160

100

107

Yerli üreticilerin soruşturma konusu ürünün üretiminde istihdam ettiği doğrudan işçi sayısı, soruşturma konusu dönem boyunca sürekli olarak yükselmiş olup, istihdam endeksi 2019 yılında 160’a ulaşmıştır. 2020 yılının ilk 6 ayında istihdam bir önceki yılın aynı dönemine göre %7 oranında yükselmiştir.

Dönem Sonu Stoklar

Stoklar

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Endeks

100

137

100

Soruşturma konusu dönemde yerli üreticilerin dönem sonu stokları dalgalı bir seyir izlemekle birlikte 2016-2019 yılları arasında stoklar kümülatif olarak %4 oranında azalmıştır.

Verimlilik

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Endeks

100

106

107

121

100

105

İşçi başına bir yılda üretilen diş fırçası adedini gösteren istihdam verimliliği, soruşturma konusu dönem boyunca sürekli olarak artış göstermiştir. 2016 yılında 100 olarak alınan verimlilik endeksi 2019 yılında 121’e yükselmiştir. Verimlilik, 2020 yılının ilk 6 ayında da bir önceki yılın aynı dönemine göre %5 artış kaydetmiştir.

Kârlılık

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

Endeks

100

151

Soruşturma konusu dönemin başlangıcı olan 2016 yılında 100 olarak kabul edilen kârlılık endeksi, 2017 yılında ciddi şekilde düşüş göstererek 18 düzeyinde gerçekleşmiştir. 2018 yılında yürürlüğe giren korunma önleminden sonra artan üretim ve satışlara karşın ilk aşamada kârlılıkta belirgin bir artış olmamış, 2019 yılında ve 2020 yılının ilk 6 aylık döneminde ise kârlılık endeksi yükselmiştir.

Ekonomik Göstergelerin Değerlendirilmesi

Soruşturma konusu ürünün yerli üretimine ilişkin temel ekonomik göstergeler Ek-3’te yer almaktadır. Bu verilere göre soruşturma konusu dönemde iç piyasa 2018 yılında tüketimde görülen düşüş dışında istikrarlı bir büyüme kaydetmiş, 2019 yılına kadar düşüş gösteren ithalatın piyasa payı 2020 yılının ilk 6 aylık döneminde %X seviyesinde stabil hale geçmiştir. Korunma önleminin yürürlükte olduğu 2018 ve 2019 yıllarında kapasite artışına giden yerli üreticilerin üretim ve yurt içi satışları soruşturma konusu dönem boyunca yükselmiş olup, bu göstergelerdeki artış oranları 2020 yılının ilk 6 aylık döneminde hız kesmiştir. 2016-2019 yılları arasında yurt dışı satışların artış oranı, yurt içi satışlardaki artış oranından daha düşük olmuştur. Soruşturma konusu dönemde stoklar dalgalı bir seyir izlemiştir.

Yerli üreticilerin kapasite kullanım oranı (KKO) 2016 yılından 2020 yılının ilk 6 aylık dönemine kadar istikrarlı şekilde yükselmiştir. Aynı dönemde istihdam rakamlarının sürekli artmasına karşın, yapılan yatırımlar, inovasyon faaliyetleri ve yüksek KKO ile çalışma sayesinde yerli üretimin verimliliği sürekli olarak artış göstermiştir.

Korunma önleminin yürürlüğe girmesi öncesindeki dönemde ithalatın gerçekleşme koşullarının yön verdiği iç piyasa ortamında kârlılığın 2017 yılında önemli ölçüde azaldığı ve önlemin yürürlüğe girdiği 2018 yılında belirgin bir değişiklik olmadığı görülmektedir. 2019 yılında yerli üreticilerin kârlılık oranları 2016 yılı seviyesine yaklaşmıştır.

İLGİLİ TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ

İlgili taraflarca dile getirilen görüşler birçok noktada örtüşmektedir. Bu nedenle, tekrarı önlemek amacıyla aktarılan görüşler konusuna göre sınıflandırılarak aşağıda sunulmaktadır. Ayrıca, söz konusu görüşlere ilişkin değerlendirmelere de görüşlerin altında yer verilmektedir.

Önlem ile birlikte ithalat ve ithalatın yerli üretime oranı düşmüştür. Artık yerli sanayiye zarar verecek bir ithalat söz konusu olmadığından önlem süresi uzatılmamalıdır.

DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması’nın 7. maddesi yürürlükteki bir korunma önleminin süresinin hangi şartlarla uzatılabileceğini belirtmektedir. Buna göre, korunma önlemi uygulayan bir üye ülke, anlaşmanın genel prosedürlerine uymak kaydıyla, korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiğini ve sanayi dalının intibak etmekte olduğunu gösteren deliller bulunduğunu tespit etmiş olması halinde önleminin süresi uzatılabilmektedir.

Yerli sanayinin ekonomik göstergeleri önlemden sonra önemli şekilde iyileşme göstermiş ve rekabetçi duruma gelmiş olduğundan önlemin uzatılması gerekli değildir.

Yerli üretimin ekonomik göstergelerine ilişkin veriler Soruşturma Raporu’nun 4. bölümünde değerlendirilmiş olup, rekabet koşullarına uyuma ilişkin konular 6. bölümde ele alınmıştır.

Premium olarak adlandırılan üst segment ürünler yerli üretici tarafından üretilmemektedir; premium diş fırçası üretiminde hot tuffed olarak adlandırılan teknoloji yerli üretici tarafından kullanılmamakta olup diğer imalat yöntemi olan ve daha çok alt-orta segment ürünlerde kullanılan stapling yöntemi kullanılmaktadır. Yerli üretim kapasite ve kalite olarak tüketici ihtiyacını karşılamaktan uzak olup korunma önlemi uygulansa dahi, premium ürünlerin önlemden muaf tutulması gerekmektedir.

Soruşturmada yerli üretici tarafından stapling yönteminin kullanıldığı, ancak bu yöntemin premium olarak kategorize edilen ithal ürünlerin birçok üreticisi tarafından da önemli ölçüde kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu bakımdan üretim sürecinde kullanılan yöntemin, ürünün konumlandırıldığı segmentinin belirlenmesinde başlıca etken olmadığı değerlendirilmektedir.

2018 ve 2019 yılında kapasite artışına giden yerli üreticiler ile başvuruda yer almayan yerli üreticinin 2019 yılı üretim kapasitesinin toplamı iç piyasa talebini miktar olarak karşılamaya yetecek seviyededir. Bununla birlikte, kalite anlamında 2019 döneminden sonra, yerli üreticilerin küresel firmalarla rekabet edebilecek seviyede yüksek kalite ürünlerin imalatı için makine yatırımları yaptığı ve üst segmentte üretime de yoğunlaştıkları tespit edilmiştir.

Yerli üreticiler, premium segmentte sınıflandırılan ürünleri hâlihazırda üreterek piyasaya sunmakta olup 2.2 no’lu başlık altında da belirtildiği üzere, nihai kullanım alanları, üretim teknolojileri, talep yapısı, piyasaya arz koşulları ve dağıtım kanalları açısından değerlendirildiğinde, soruşturma konusu ürünün yurt içinde üretilenleri ile ithal edilenleri benzer ürün olarak değerlendirilmektedir. Bu bakımdan, belirli bir segmentte sınıflandırılan ürünlerin soruşturma veya önlem kapsamı dışında bırakılması için geçerli nedenler mevcut değildir. Kaldı ki, mevcut korunma önlemi adet başına ek mali yükümlülük şeklinde uygulandığından premium segmente girdiği belirtilen ve birim fiyatı diğerlerinden daha yüksek olan ithal ürünler, korunma önleminden oransal olarak daha az etkilenen ürünler olmaktadır.

Başvuru sahibi yerli üreticilerin ürün fiyatları, korunma önleminin yürürlüğe girdiği dönemden sonraki yıllarda yüksek seviyelerde artış göstermiştir.

Korunma önleminin yürürlüğe girdiği 2018 yılından 2020 yılının ilk 6 aylık dönemine kadar, yerli üreticiler tarafından yurt içi satışı yapılan ürünlerin ortalama birim reel fiyatında da, ABD Doları bazında nominal fiyatında da dikkate değer bir artış olmadığı 3.4 no’lu başlık altında yer alan tablolarda gösterilmektedir.

Ülkemizde diş fırçası tüketimi düşmüştür. Bu da ağız ve diş sağlığını olumsuz etkilemektedir.

Diş fırçası tüketiminin yıllar içindeki değişimine bakıldığında 2016 yılından itibaren tüketimin artış eğiliminde olduğu, korunma önleminin yürürlüğe girdiği 2018 yılında tüketimde bir önceki yıla göre %8 oranında düşüş yaşanmakla birlikte, izleyen 2019 yılında %7 oranında artış gerçekleştiği ve 2020 yılının ilk altı ayında piyasa büyümesinin devam ettiği 4.1 no’lu başlık altında yer alan tabloda görülmektedir. Özellikle 2020 yılının ilk 6 ayında tüketim miktarının bir önceki yılın aynı dönemine göre %14 gibi yüksek bir oranda artması, halihazırda uygulanmakta olan korunma önleminin, ağız ve diş sağlığı için yüksek derecede önem taşıyan, soruşturma konusu ürünün ülkemizdeki tüketim miktarını olumsuz etkilediği iddiasını doğrulamamaktadır.

Korunma önlemlerinin alındığı tarihte, inceleme döneminin başlangıç yılı olan 2016 yılında ortalama dolar kuru 3,02 TL iken, 2020 yılının ilk altı ayının ortalama dolar kuru 6,49 TL seviyesinde gerçekleşmiştir. Kurlardaki yükseliş korunma önleminin hedeflenenden daha fazla etki göstermesine neden olmuştur.

Uluslararası ticaretin önemli bir bölümünün dünyada konvertibilitesi en yüksek ve kullanımı en yaygın para birimleri üzerinden yapıldığı gerçeğinden hareketle, bu para birimlerini kullanmayan ülkeler tarafından ithalatta uygulanan spesifik vergi ve diğer yükümlülükler (korunma önlemi gibi) de çoğunlukla bu para birimleri üzerinden uygulanmaktadır. Bu çerçevede, soruşturma konusu ürünün ithalatının çoğunlukla ABD Doları cinsinden yapılmasından dolayı önlemin de aynı para birimi cinsinden uygulamaya konulmuş olması tutarlılık taşımaktadır.

YERLİ ÜRETİCİLERİN REKABET KOŞULLARINA UYUMU

Bu bölümde, mevcut korunma önleminin yürürlüğe girmesi sonrasında yerli üreticilerin sektördeki rekabet koşullarına uyum sağlamak üzere yürüttüğü faaliyetler ele alınmakta ve yerli sanayi dalının -gelecekte önlemin yürürlükte olmayacağı koşullara- intibak etmekte olduğunu gösteren deliller ortaya konulmaktadır.

2018 yılında korunma önleminin yürürlüğe girmesi ile birlikte yerli üreticiler üretim ve yurt içi satışlarını artırmış ve kapasite kullanım oranlarını (KKO) yükseltmişlerdir. Kapasite kullanımının önlem öncesinde %X olan oranı 2018 yılında %X’e, 2019 yılında ise %X’e çıkmıştır. Üretim kapasitesinin sırasıyla %7 ve %20 oranında artırıldığı bu senelerde KKO’nun da yükselmesi, yerli üreticilerin üretimde etkinliği artırdığını göstermektedir. Buna ilaveten, üretimde faaliyet gösteren doğrudan işçi sayısını 2018 yılında %32 artırarak yeni döneme hazırlık yapan yerli üreticiler, istihdam verimliliklerini de 2019 yılında %13 yükseltmişlerdir.

Korunma önlemi uygulanmaya başladıktan sonra kapasitelerini daha etkin kullanmaya başlayan ve verimliliği daha yüksek imalat yapan bu firmaların kaydettiği aşama, ürün birim maliyetlerinin seyrinden de anlaşılmaktadır. Korunma önleminin uygulandığı dönemde yerli üreticiler ortalama ticari maliyetlerini her yıl daha da düşürmüşlerdir.

Ekonomik göstergelerde iyileşme 2018 yılında görülmeye başlamış, 2019 yılı ise göstergelerdeki olumlu seyrin kârlılığa yansıdığı yıl olmuştur. Bu yılda belirgin bir toparlanma görülen kârlılık yerli üreticilerin rekabetçi pazara uyum sağlamak amacıyla başlattığı çalışmaları hızlandırabilmesine ve yeni yatırım planları yapabilmesine imkân tanımıştır.

Yerli üretim dalı, sektördeki en rekabetçi alanlardan olan pazarlama konusunda, iç piyasada etkin bir pazarlama ağına sahip küresel firmaların ürünleri ile rekabet edebilmek amacıyla yaptığı çalışmalar sonucunda daha güçlü ve yaygın bir pazarlama ağı kurmaya başlamıştır. Yerli üreticilerden X firması, firma bilinirliği ve marka imajının geliştirilmesine yönelik olarak 2017 yılında başladığı yeni tanıtım ve pazarlama faaliyetine 2018 yılından itibaren daha fazla bütçe ayırarak, 3 yıl içerisinde toplam X milyon TL yatırım yapmıştır. Yerli üreticilerin son 3 yılda, birim ticari maliyetlerini düşürürken satış fiyatlarını belirli bir düzeyde koruyabilmesinin ve 2019 yılından itibaren makul bir kârlılık oranı yakalayabilmesinin, söz konusu yatırımlar ve çalışmaların neticesinde başarılabildiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, korunma önlemi alınması sonrasında X firmasınca premium segmentte sınıflandırılan ürünlerin imalatı amacıyla yeni makine yatırımlarının yapıldığı ve bu ürünlerin üretiminin firmanın toplam üretimi içindeki oranının 2020 yılının ilk altı aylık döneminde bir önceki yıla göre X katına çıktığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, korunma önleminin yürürlüğe girmesi sonrasında kapasite artışına gittiği, üretim ve pazarlama yatırımları gerçekleştirdiği ve üst segmentte ürün imalatına da yoğunlaştığı tespit edilen yerli üreticilerin 2018 yılından itibaren daha etkin bir kapasite kullanımı ve daha yüksek verimlilikle imalat yaptığı, birim ticari maliyetlerini düşürdüğü ve kârlılığını makul seviyelere taşıyabildiği somut sayısal verilerle ortaya konulmaktadır. Bu çerçevede, yerli sanayi dalının intibak etmekte olduğuna dair delillerin mevcudiyeti tespit edilmiştir.

Mevcut korunma önleminin süresinin uzatılması durumunda önümüzdeki yıllarda yüksek kaliteli ve daha rekabetçi ürünlerin imalatının arttırılmasıyla piyasada daha sağlam yer etmeyi planlayan yerli üreticiler, sürdürülen AR-GE projeleri sayesinde farklı modeller ve konseptler ile farklı tüketici gruplarına ulaşmak yönünde bir pazar stratejisine sahiptir.

KORUNMA ÖNLEMİNİN GEREKLİ OLMAYA DEVAM EDİP ETMEDİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Bu bölümde mevcut korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam edip etmediğinin tespitine yönelik değerlendirmeler yer almaktadır.

Korunma önleminin yürürlüğe girmesiyle birlikte soruşturma konusu ürünün ithalatı, 2018 ve 2019 yılında miktar (adet ve kg) ve değer olarak düşüş gösterirken ortalama ithal birim fiyatı yükselmiştir (2019 yılında adet bazında 0,51 $, kg bazında 29 $). Bu dönemde ülkemize en düşük birim fiyat ile tedarik sağlayan Vietnam’ın, ithalat yaptığımız tüm ülkeler içerisindeki miktar payı %6’ya gerilemiş, Çin ise payını %55’e yükseltmiştir. Yerli üretim göstergelerinde ise 2018 ve 2019 yıllarında belirgin bir iyileşme görülmüştür. 2019 yılında ithalatın yerli üretime oranı ve piyasa payı soruşturma konusu dönemdeki en düşük değerine ulaşarak sırasıyla %X ve %X olarak gerçekleşmiştir.

2020 yılının ilk 6 ayına ilişkin ithalat verileri ise korunma önleminin uygulandığı ilk iki yılın verilerinden farklılaşan göstergeler taşımaktadır. Bu dönemde ithalat miktarı yeniden yükselişe geçmiş, ithalatın yerli üretime oranı %X, piyasa payı ise %X olarak gerçekleşmiştir. Ortalama ithal birim fiyatı adet bazında 0,43 $, kg bazında ise 23,4 $ değerlerine inmiştir. Mevcut en güncel görünümü veren bu döneme ilişkin veriler, korunma önleminin ilk iki yılında gerileyen ithalatın 2020 yılında ithal edilen daha düşük birim kıymetli ürünler ile iç piyasadaki konumunu yeniden sağlamlaştırmaya başladığını göstermektedir.

Soruşturma konusu dönem boyunca ithalatın yarısından fazlasının gerçekleştiği Çin ve Vietnam menşeli ürünlerin birim fiyatlarının son dönemdeki seyri, ithal ürünlerin yerli ürünlerle yoğun bir fiyat rekabeti içerisinde bulunduğunu göstermektedir. 2016 yılından bu yana sürekli olarak yerli ürün fiyatlarında kırılmaya yol açan Vietnam menşeli ürünler için fiyat kırılması 2020 yılının ilk 6 ayında, bir önceki yılın aynı dönemine göre adet bazında %X’den %X’e, kg bazında ise %X’den %X’e yükselmiştir. 2017 yılından bu yana Çin menşeli ürünler yerli ürünler üzerinde bir fiyat kırılmasına yol açmamalarına karşın, son dönemde dikkate değer oranda düşüş gösteren birim fiyatlarıyla yerli ürünleri fiyat yönünden de tehdit eder hale gelmiştir. 2019 yılının ilk 6 aylık döneminde Çin menşeli ürünlerin ortalama ithal birim maliyeti, yerli ürün ortalama satış fiyatlarının kg bazında X $ üzerinde iken, 2020 yılının ilk 6 ayında bu fark kapanmıştır. Bu veriler, önlem süresinin uzatılmaması halinde Çin ve Vietnam menşeli ürünlerin ithalatının hızla yükselme olasılığının yüksek olduğuna işaret etmektedir.

Ayrıca, International Trade Center (ITC) verilerine göre, 2016-2019 yılları arasında 9603.21 pozisyonunda yer alan diş fırçalarının (arayüz fırçaları dahil) küresel ihracatında ilk sırada yer alan Çin’in, yıllık 5 milyar adedin üzerinde ve 0,12 $/Adet ortalama fiyatla gerçekleştirdiği ihracatıyla diğer ülkelere ucuz diş fırçası ihraç etme imkânı taşımaya devam ettiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, korunma önleminin yerli sanayi dalı açısından olumlu etkilerinin görülmeye başlandığı 2018 ve 2019 yıllarından itibaren ekonomik göstergelerdeki olumlu toparlanmanın kârlılığa yansıdığı görülmüş ve yerli üreticiler rekabetçi pazara uyum sağlamak amacıyla çeşitli çalışmalara başlamış ve yatırım planları yapmış, bunların bir kısmını ise hayata geçirmişlerdir. Bu bakımdan, korunma önleminin süresinin uzatılmaması halinde yerli üreticiler tarafından yapılan yatırımların sekteye uğraması söz konusudur.

Sonuç olarak, son dönemde ithalatın gerek mutlak gerekse nispi olarak artış göstermesi, önceki dönemlere göre Çin ve Vietnam menşeli olanlar başta gelmek üzere daha ucuz ithal ürünlerin piyasaya girmesi, yerli üreticilerin rekabetçilik düzeylerini artırmak için giriştiği yatırım ve faaliyetlerin sonuç vermesi için zamana ihtiyaç olması nedenleriyle, mevcut korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiği tespit edilmiştir.

SONUÇ

Korunma önleminin yürürlüğe girmesiyle beraber ithalatta düşüş yaşandığı ve yerli üreticilerin ekonomik göstergelerinde belirli ölçüde bir toparlanma olduğu anlaşılmaktadır. 2018 ve 2019 yıllarında üretim, yurt içi satışlar, kapasite, kapasite kullanım oranı, istihdam ve verimlilik artmış, ithalatın piyasa payı belirgin şekilde gerilemiştir.

2018 yılından itibaren yerli üreticiler üretim ve pazarlama yatırımları gerçekleştirmiş, üst segmentte ürün imalatına yoğunlaşmış, daha etkin bir kapasite kullanımı ve daha yüksek verimlilikle imalat yapmış, birim ticari maliyetlerini düşürmüş ve kârlılığı makul seviyelere taşıyabilmişlerdir. Bu çerçevede yerli sanayi dalının intibak etmekte olduğuna dair delillerin mevcut olduğu sonucuna varılmıştır.

2020 yılının ilk 6 ayında ithalat miktarının yeniden yükselişe geçmesi, ortalama ithal birim fiyatlarının düşüş kaydetmesi, yerli üreticilerin rekabetçilik düzeylerini arttırmak için giriştiği yatırım ve faaliyetlerin sonuç vermesi için zamana ihtiyaç olması nedenleriyle, mevcut korunma önleminin ciddi zararı önlemek veya gidermek için gerekli olmaya devam ettiği tespit edilmiştir.

Sonuç itibariyle, soruşturma konusu ürünün ithalatına karşı uygulanan korunma önleminin süresinin uzatılması için Anlaşma ve Mevzuat kapsamında gerekli şartların oluştuğu değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, diş fırçası ithalatında uygulanmakta olan korunma önleminin süresinin 3 yıl daha uzatılması ve DTÖ Korunma Önlemleri Anlaşması uyarınca mevcut korunma önleminin liberalize edilerek aşağıdaki tabloda belirtilen şekilde uygulanmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir.

GTİP

EK MALİ YÜKÜMLÜLÜK

Dönem

(3/2/2021 -2/2/2022)

Dönem

(3/2/2022 - 2/2/2023)

Dönem

(3/2/2023 -2/2/2024)

9603.21.00.00.19

0,19 ABD Doları/Adet

0,17 ABD Doları/Adet

0,15 ABD Doları/Adet

Ek-1 İlgili Taraflar

İLGİLİ TARAF TÜRÜ

ÜLKE

UNVAN

DİĞER

AB Komisyonu

AB Delegasyonu

DİĞER

İspanya

İspanya Büyükelçiliği

DİĞER

Meksika Büyükelçiliği

DİĞER

Tayvan

Tayvan Ekonomi ve Kültürel Misyonu

DİĞER

Rusya Federasyonu

Rusya Federasyonu Ticaret Mümessiliği

İTHALATÇI

Türkiye

Procter & Gamble Tüketim Malları Sanayi A.Ş.

Ek - 2 Ülkeler İtibariyle İthalat

Ülkeler

Miktar (Bin Adet)

Miktar (Ton)

Değer (Bin $)

2016

2017

2018

2019

2019 (6)

2020 (6)

2016

2017

2018

2019

2019 (6)

2020 (6)

2016

2017

2018

2019

2019 (6)

2020 (6)

Çin

25.211

22.864

16.349

18.445

9.767

9.685

506

430

295

324

175

166

9.203

9.609

7.515

8.615

5.165

2.150

İrlanda

7.104

8.844

8.126

4.660

2.329

3.680

194

309

171

6.470

7.557

4.689

3.224

1.654

2.677

Hindistan

6.317

6.583

4.712

4.548

2.631

3.536

118

2.263

930

1.513

2.153

1.120

1.782

Vietnam

20.960

17.216

6.814

2.169

1.624

1.520

252

228

1.931

1.651

663

232

175

161

Almanya

3.073

1.561

844

1.102

498

236

4.620

1.133

905

780

365

310

İsviçre

1.366

1.372

1.043

573

338

288

937

1.022

938

611

381

411

ABD

721

821

557

361

670

609

539

520

367

685

Rusya Fed.

236

243

273

452

247

224

276

316

259

379

202

204

İtalya

3.181

5.447

2.568

427

205

107

146

2.202

3.224

1.560

269

109

Tayland

798

1.260

1.787

301

207

100

154

414

529

137

İsveç

474

685

554

273

116

554

864

680

234

115

Malezya

105

102

Mısır

İspanya

125

111

İngiltere

334

139

Tayvan

Diğer Ülkeler

460

380

225

241

225

118

Genel Toplam

69.728

67.437

44.481

33.813

18.516

20.177

1.331

1.337

839

594

328

367

29.090

27.707

20.126

17.250

9.787

8.599

Ek – 3 Yerli Üretim Dalı Ekonomik Göstergeleri

Ekonomik Göstergeler

Birim

2016

2017

2018

2019

2019(6)

2020(6)

İthalat

Adet (Bin)

69.728

67.437

44.481

33.813

18.516

20.177

Üretim

Endeks-Adet

100

113

151

193

100

112

Yurt İçi Satışlar

Endeks-Adet

100

132

169

228

100

110

Yurt Dışı Satışlar

Endeks-Adet

100

122

100

124

Tüketim

Endeks-Adet

100

106

104

100

114

İthalat/Yerli Üretim

Endeks

100

İthalatın Piyasa Payı

Endeks

100

İthal Ürün Adet Birim Fiyatı

$/Adet

0,42

0,41

0,45

0,51

0,53

0,43

Yerli Ürün Adet Birim Ticari Maliyeti

Endeks

100

Yerli Ürün Adet Yurt İçi Satış Fiyatı

Endeks

100

Kapasite

Endeks-Adet

100

107

129

100

KKO

Endeks

100

113

140

149

100

112

Stoklar

Endeks-Adet

100

137

100

İstihdam

Endeks-Kişi

100

107

141

160

100

107

Verimlilik

Endeks

100

106

107

121

100

105

Kârlılık

Endeks-%

100

151

Fiyat Kırılması

*Tüketim adedinin hesaplanmasında, başvuru sahibi Banat ve,Difaş’ın verilerine ilaveten başvuruya dahil olmayan diğer üreticinin yurt içi satış adetleri de kullanılmıştır.