İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2023/26)

İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2023/26)

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, 26/3/2022 tarihli ve 31790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2022/10) ile Çin Halk Cumhuriyeti menşeli “bir modül halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş fotovoltaik hücreler” ürünü ithalatına yönelik başlatılan ve Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen nihai gözden geçirme soruşturmasının tamamlanması neticesinde alınan kararın yürürlüğe konulmasıdır.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;

a) ÇHC: Çin Halk Cumhuriyeti’ni,

b) GTİP: Gümrük tarife istatistik pozisyonunu,

c) Kurul: İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulunu,

ç) TGTC: İstatistik Pozisyonlarına Bölünmüş Türk Gümrük Tarife Cetvelini,

d) Yönetmelik: İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmeliği,

ifade eder.

Karar

MADDE 4- (1) Yürütülen soruşturma sonucunda, ÇHC menşeli ürünlere yönelik önlemin yürürlükten kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu saptanmıştır. Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından yürütülerek tamamlanan soruşturma sonucunda ulaşılan bilgi ve bulguları içeren Bilgilendirme Raporu Ek’te yer almaktadır.

(2) Bu çerçevede, soruşturma neticesinde ulaşılan tespitleri değerlendiren Kurulun kararı ile 1/4/2017 tarihli ve 30025 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2017/6) ile yürürlükte olan dampinge karşı önlemin, Yönetmeliğin 42 nci maddesi çerçevesinde aşağıdaki tabloda gösterilen biçimde uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir.

GTİP

Eşyanın Tanımı

Menşe Ülke

Firma

Dampinge Karşı Önlem (ABD doları/m²)

8541.43.00.00.00

“Bir modül halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş fotovoltaik hücreler”

Çin Halk Cumhuriyeti

Hanwha Q Cells (Qidong) Co. Ltd.

Zhejiang Jinko Solar Co. Ltd. ve Jinko Solar Co. Ltd.

Chint Solar (Zhejiang) Co. Ltd.

Byd (Shangluo) Industrial Co. Ltd.

Canadian Solar Manufacturing (Changshu) Inc.

Canadian Solar Manufacturing (Luoyang) Inc.

CEEG (Shanghai) Solar Science Technology Co. Ltd.

CEEG Nanjing Renewable Energy Co. Ltd.

Changzhou Trina Solar Energy Co. Ltd.

Trina Solar (Changzou) Science & Technology Co. Ltd.

Hainan Yingli New Energy Resources Co. Ltd.

Yingli Energy (China) Co. Ltd.

Hefei Chinaland Solar Energy Co. Ltd.

Jiangsu Seraphim Solar System Co. Ltd.

Perlight Solar Co. Ltd.

Renesola Jiangsu Ltd.

Diğerleri

Uygulama

MADDE 5- (1) Gümrük idareleri, 4 üncü maddede GTİP’i, eşya tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında karşısında gösterilen tutarda dampinge karşı kesin önlemi tahsil ederler.

(2) Bilgilendirme Raporunda soruşturma konusu ürün ve benzer ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup uygulamaya esas olan TGTC’de yer alan GTİP ve 4 üncü maddede yer alan tabloda belirtilen eşya tanımıdır.

(3) Önleme tabi ürünün TGTC’de yer alan tarife pozisyonunda ve/veya tanımında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmez.

(4) Yönetmeliğin 35 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlem, yürürlük tarihinden itibaren 5 yıl sonra yürürlükten kalkar.

(5) Yönetmeliğin 35 inci maddesi uyarınca bu Tebliğ kapsamındaki önlemin sona erme tarihinden önce bir nihai gözden geçirme soruşturması başlatıldığı takdirde önlem, soruşturma sonuçlanıncaya kadar yürürlükte kalmaya devam eder.

Yürürlük

MADDE 6- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 7- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Ticaret Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız.

── EK: 9.5.40324-Ek.docx ──

EK:

2023/26 SAYILI İTHALATTA HAKSIZ REKABETİN ÖNLENMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞE DAİR BİLGİLENDİRME RAPORU

Genel Bilgi ve İşlemler

Kapsam ve yasal dayanak

(1) Bu rapor, 14/6/1989 tarihli ve 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, 20/10/1999 tarihli ve 99/13482 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Karar ve 30/10/1999 tarihli ve 23861 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) hükümleri çerçevesinde Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) menşeli 8541.43.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) altında yer alan “bir modül halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş fotovoltaik hücreler” (Güneş Panelleri) ithalatına yönelik yürütülen nihai gözden geçirme soruşturması (NGGS) sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi ve bulguları içermektedir.

Mevcut önlem ve geçmişi

(1) 1/4/2017 tarihli ve 30025 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2017/6) ile ÇHC menşeli 8541.40.90.00.14 (mülga) GTİP’i altında kayıtlı “fotovoltaik (solar) modül ve paneller” için ihracatçı firma bazında 20 ABD doları/m² ile 25 ABD doları/m² tutarlarında dampinge karşı kesin önlem yürürlüğe konulmuştur.

Soruşturma

Yönetmeliğin 35 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmünce, 10/7/2021 tarihli ve 31537 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2021/39) ile mevcut önlemin yürürlükte kalma süresinin sona ereceği ilan edilmiştir. İlgili ürünün yerli üreticileri tarafından mevzuatta öngörülen süreler içinde, önlemin sona ermesinin damping ve zararın devam etmesine veya yeniden meydana gelmesine yol açacağı iddiasını içeren yeterli delillerle desteklenmiş bir başvuru ile NGGS açılması talebinde bulunabilecekleri duyurulmuştur.

(2) Yerli üreticiler Alfa Solar Enerji İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Gazioğlu Solar Enerji San. ve Tic. A.Ş., GTC Güneş San. ve Tic. A.Ş., Mir Solar Enerji San. ve Tic. A.Ş., Ödül Enerji Taahhüt İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Sunlego Enerji Sistemleri San. ve Tic. A.Ş., Elin Enerji A.Ş. ve CW Enerji Müh. Tic. ve San. A.Ş. tarafından mezkur önlemin uygulamadan kalkması halinde soruşturma konusu üründe dampingin ve zararın devam edeceği veya yeniden oluşacağı hususlarındaki iddialarını ortaya koyarak Yönetmeliğin 35 inci maddesi temelinde bir NGGS açılması başvurusunda bulunmuştur. Bu başvuru, Smart Enerji A.Ş., Schmid Pekintaş Enerji ve Hsa Enerji A.Ş. tarafından da desteklenmiştir.

(3) Başvuru kapsamında sunulan bilgi ve belgeler, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu (Kurul) tarafından değerlendirilmiş ve bir NGGS açılmasını haklı kılacak yeterlilikte delillerin mevcudiyetine kanaat getirilmiş olup, 26/3/2022 tarihli ve 31790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2022/10) ile ÇHC menşeli 8541.43.00.00.00 GTİP’i altında kayıtlı “bir modül halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş fotovoltaik hücreler” (Güneş Panelleri) ithalatına yönelik bir NGGS açılmıştır.

(4) T.C. Ticaret Bakanlığı (Bakanlık) İthalat Genel Müdürlüğü (Genel Müdürlük) tarafından yürütülen NGGS tamamlanmıştır.

Yerli üretim dalının temsil niteliği

Yönetmeliğin 18 inci maddesi uyarınca yerli üretim dalını temsil etme niteliğine sahip olan yerli üreticiler tarafından yapılan başvurunun, Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca yerli üretim dalı adına yapıldığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi firmalar, bu raporun ilgili bölümlerinde “yerli üretim dalı” (YÜD) olarak anılacaktır.

Gözden geçirme dönemi

(1) Mevcut önlemlerin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının tespiti için 1/1/2018–31/12/2020 arasındaki dönem gözden geçirme dönemi olarak alınmıştır.

İlgili tarafların bilgilendirilmesi, dinlenmesi ve bilgilerin değerlendirilmesi

(1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ürünün Bakanlık tarafından tespit edilen Türkiye’de yerleşik ithalatçılarına, ÇHC’de yerleşik bilinen üretici/ihracatçılarına ve ÇHC’de yerleşik diğer üreticilerine/ihracatçılarına iletilebilmesini teminen, ÇHC’nin Ankara Büyükelçiliğine soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.

(2) Bildirimlerde, soruşturma açılış Tebliğine, başvurunun gizli olmayan metnine ve soru formlarına nereden erişileceği hususunda bilgi verilmiştir.

(3) Taraflara soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır. İlgili tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.

(4) Yerli üretim dalı, soruşturma süresi boyunca Bakanlık ile iş birliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir.

(5) Soruşturma konusu ürünün ithalatını gerçekleştirdiği tespit edilen firmalara soruşturma açılışına ilişkin bildirim gönderilmiştir. Türkiye’de yerleşik ithalatçı firmaların hiçbirinden ithalatçı soru formuna usulüne uygun yanıt alınmamıştır. Yanıt veren firmalar, sadece ilgili taraf olma taleplerini ileterek mevcut önlemler nedeniyle ilgili ürünün temininde maliyet bazlı sıkıntılar yaşandıklarını ve yerli üretim dalının çok uzun termin süreleriyle çalıştıklarını belirtmişlerdir.

(6) Soruşturmaya ilişkin görüşlerini Bakanlığa ileten SOLAR 3 GİGA WATT Derneği ise halihazırda soruşturma konusu üründe uygulanmakta olan dampinge karşı önlem ve ileriye yönelik gözetim uygulamalarının, ülkemiz pazarında güneş paneli fiyatlarını dünya ortalamasının çok üzerine çıkarttığını, dolayısıyla fotovoltaik tesis yatırımı konusunda birçok firmanın tereddüt yaşadığını ifade etmiştir.

(7) Soruşturma konusu ürünün ihracatını gerçekleştirdiği tespit edilen firmalara soruşturma açılışına ilişkin bildirim gönderilmiştir. ÇHC’de yerleşik söz konusu ihracatçı firmalardan yalnızca Trina Solar firması üretici/ihracatçı soru formuna yanıt vermiştir. Ancak bu cevap süresi içinde Bakanlığa iletilmediği gibi soru formu bölüm D, E, F ve G’de talep edilen tabloları içermediğinden söz konusu firma, iş birliğinde bulunan firma olarak kabul edilememiştir.

(8) İlgili tarafların nihai bildirime ilişkin görüşlerini sözlü olarak sunmalarına imkân tanımak amacıyla düzenlenmesi planlanan kamu dinleme toplantısı, karşılıklı taraflardan yeterli katılım sağlanmaması dolayısıyla gerçekleştirilememiştir.

(9) Tarafların işbu soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu raporun ilgili bölümlerinde yer verilmiştir.

Yerinde doğrulama incelemesi

(1) Yönetmeliğin 21 inci maddesi çerçevesinde, YÜD’ü oluşturan firmalardan Alfa Solar Enerji İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Sunlego Enerji Sistemleri San. ve Tic. A.Ş., Elin Enerji A.Ş. ve CW Enerji Müh. Tic. ve San. A.Ş. firmaları nezdinde yerinde doğrulama incelemesi gerçekleştirilmiştir.

Soruşturma Konusu Ürün ve Benzer Ürün

Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün

(1) Soruşturma konusu ürün ÇHC menşeli 8541.43.00.00.00 GTİP’i altında kayıtlı “bir modül halinde birleştirilmiş veya panolarda düzenlenmiş fotovoltaik hücreler” dir.

(2) Soruşturma konusu ürün, fotovoltaik panel veya güneş modülü olarak da nitelendirilmektedir. Güneş panelleri, güneşten almış olduğu radyasyonu kullanarak elektrik üreten ve fotovoltaik prensibine göre çalışan ürünlerdir.

(3) Güneş panelleri, güneşle elektrik üreten elektrik santrallerinde, aydınlatma sistemlerinde, hanelerde, trafik lamba ve işaretlerinde, bazı durumlardaysa ek enerji kaynağı olarak kullanılabilmektedir.

(4) Ürünün üretim süreci, YÜD’den alınan bilgilere göre dünya genelinde teknoloji açısından çok büyük farklılıklar içermemektedir. Soruşturma konusu ürünün üretim süreci şu şekildedir:

Üretim hattında temperli camların yıkanması ve temizlenmesi,

Üzerine 1 kat EVA (film) serilmesi,

Güneş hücrelerinin işlenmesi,

Ribon hücrelerin toplama barları vasıtasıyla lehimlenmesi,

İkinci eva ve arka koruma kağıdı serilmesi,

Önce göz ile ara kontrol işleminin daha sonra özel ekipman vasıtasıyla kırık kontrolünün yapılması,

Laminasyon ve soğutma işleminin gerçekleştirilmesi,

Kontrole alınması ardından çerçeveleme işlemi ve silikon ve kuruma (küllenme) noktasına alınması,

Özel ekipman ile imal edilen panelin gücünün ölçülmesi,

Panel üretim verilerine ilişkin bilgileri içeren etiketlerin yapıştırılması ve ambalajlanarak üretim sürecinin tamamlanması,

Nihai ürünün stoklara alınması.

(5) Soruşturma konusu ürün ve benzer ürün ile ilgili açıklamalar bağlayıcı nitelikte olmayıp genel içerikli ve bilgi amaçlıdır.

Ürünün ithalinde uygulanan vergi oranları ve diğer yükümlülükler

Soruşturma konusu ürünün ithalinde tüm ülkeler için gümrük vergisi %0’dır.

Soruşturma konusu ürünün ithalatında KDV oranı %20’dir.

14/4/2020 ve 31099 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2020/5) kapsamında, soruşturma konusu ürünlerin 25 ABD doları/kg altında birim gümrük kıymetini haiz olanlarının ithalatında ileriye yönelik gözetim uygulaması bulunmaktadır.

Dampingin Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali

Genel açıklamalar

Yönetmeliğin 35 inci maddesi çerçevesinde önlemlerin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı önleme konu ülkenin üretim kapasitesi, ihracat kabiliyeti ve ihraç fiyatları, Türkiye’ye ihraç fiyatının mevcut haliyle dampingin devamına işaret edip etmediği hususları çerçevesinde incelenmiştir.

3.2 ÇHC’nin üretim ve ihracat kapasitesi ile ihraç fiyatları

(1) ÇHC’nin güneş panelleri üretim kapasitesi hakkında birincil kaynaktan edinilmiş bilgi mevcut değildir. Bu nedenle anılan ülkenin güneş panelleri üretim kapasitesinin büyüklüğünü görebilmek maksadı dünyaya yaptığı ihracata ilişkin veriler değerlendirilmiştir.

(2) Bu kapsamda, Uluslararası Ticaret Merkezi (ITC, International Trade Center) istatistiklerinde 8541.40 gümrük tarife pozisyonunda sınıflandırılan soruşturma konusu ürüne ilişkin veriler incelendiğinde, ÇHC’nin bu üründe dünyanın açık ara en büyük ihracatçısı olduğu ve kendisinden sonra gelen ülkeden bile değer bazında 5 kattan fazla ihracat yaptığı görülmüştür.

(3) ITC tarafından derlenen verilerde farklı ülkelerin soruşturma konusu ürünün ihracatına ilişkin miktarlarda farklı birimler kullanmasından dolayı, küresel toplam ihracat miktarı bulunmamaktadır. Dolayısıyla ÇHC’nin küresel ticaretteki payına ilişkin değerlendirmeler, ancak değer verileri üzerinden yapılmaktadır. ÇHC menşeli ihracatın, dünya ihracatı içerisindeki payının 2020 yılında değer bazında % 41 (yaklaşık 24 milyar ABD doları) olduğu görülmektedir.

(4) Bahse konu ihracat verilerine bakıldığında, ÇHC’nin soruşturma konusu ürün pazarında gerek üretim gerek de dış ticaret bakımından lider konumda olduğu ve toplam dünya ihracatı içerisindeki payını artırdığı görülmektedir.

(5) ÇHC’nin 2018-2020 yıllarına ilişkin soruşturma konusu ürün ihracatının genel seyrine bakıldığında, anılan ülkenin Türkiye’ye ihracatının düzenli olarak arttığı tespit edilmiştir. Söz konusu dönemde Türkiye’ye gerçekleşen ihracatın miktar ve değerinde yaklaşık olarak 3 kata yakın artış gerçekleşmiştir.

(6) Soruşturma konusu ürünlerde ITC verilerine göre ÇHC’den ülkemize gerçekleştirilen ihracatın ortalama fiyatları 2018-2020 dönemi boyunca kg bazında sırasıyla 19, 30,3 ve 19,8 ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Ancak, Bakanlık veri tabanından elde edilen ve daha detaylı ürün tanımını içeren ithalat istatistikleri göz önüne alındığında söz konusu ürünün ÇHC menşeli olanları için ülkemiz ortalama ithalat fiyatlarının 16,5 ABD doları/kg, 4,3 ABD doları/kg ve 3,4 ABD doları/kg olduğu görülmüştür. Söz konusu fiyatların ÇHC’deki fabrika çıkış aşamasına indirgenmesi için taşıma, navlun, ihracat gümrüğü ve liman masrafları için %3 oranında indirim yapılmıştır. Böylece 2020 yılı için Türkiye tarafından ithalatı yapılan soruşturma konusu ürünlerde ÇHC’deki fabrika çıkış fiyatı 3,3 ABD doları/kg olarak hesaplanmıştır.

3.3 Fiyat karşılaştırması ve damping marjı

(1) Damping marjı hesabında, ÇHC’nin piyasa ekonomisi olarak değerlendirilmemesinden dolayı üçüncü ülke olarak Türkiye’deki yerli üreticilerden alınan 2020 yılı maliyet verilerine dayanarak hesaplanan oluşturulmuş normal değer kullanılmıştır. TÜİK’ten alınan beyanname bazında ithalat sevkiyatlarına dayanarak hesaplanan ihraç fiyatı ise fabrika çıkış aşamasında 3,3 ABD doları/kg’dır. İki fiyatın da aynı ticari aşamada gerçekleştiği kabul edilmiştir.

(2) Yukarıda sıralanan veriler kullanılarak yapılan hesaplama sonucunda ÇHC menşeli güneş panelleri için CIF değerin %25’i ile %30’u arasında bir gösterge damping marjı bulunmuştur.

3.4 Sonuç

Bu bölümde incelenen hususların bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde, meri önlemlerin yürürlükten kalkması halinde dampingin devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.

Zararın Devamı veya Yeniden Meydana Gelmesi İhtimali

Genel açıklamalar

Yönetmeliğin 35 inci maddesi çerçevesinde, gözden geçirme döneminde yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri ve önlemin yürürlükten kalkması halinde zararın devam etmesinin veya tekrar etmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir. Bu çerçevede, ithalatın mutlak ve nispi olarak gelişimi, ithalat fiyatlarının gelişimi ile yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri değerlendirilmiştir.

Soruşturma konusu ürünün genel ithalatı ve soruşturma konusu ülkelerden yapılan ithalatının incelenmesinde Bakanlık veri tabanı KÜBİS verileri kullanılmıştır.

Ürünün genel ithalatının mutlak gelişimi ve fiyatları

(1) Soruşturma konusu ürüne ilişkin genel ithalat istatistiklerine bakıldığında, ürünün 2018 yılında 27.074 ton (226 milyon ABD doları) olan ithalat miktarının, 2019 yılında 4.626 ton (23,7 milyon ABD doları) ve 2020 yılında ise 18.535 ton (75,2 milyon ABD doları) seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir.

(2) Söz konusu ithalatın ortalama birim fiyatları, 2018-2020 yıllarında sırasıyla 8,3 ABD doları/kg, 5,1 ABD doları/kg ve 4,1 ABD doları/kg olarak gerçekleşmiştir.

Soruşturma konusu ülkeden ithalatın mutlak gelişimi ve fiyatları

(1) ÇHC menşeli soruşturma konusu ürün ithalatı, 2018 yılında 50 ton iken (822,3 bin ABD doları), 2019 yılında 615 ton (2,7 milyon ABD doları) seviyesine yükselmiş, 2020 yılında ise 677 ton (2,3 milyon ABD doları) seviyesinde gerçekleşmiş olup genel ithalat içindeki payı 2019 yılı hariç ihmal edilebilecek seviyelerdedir.

(2) Söz konusu ithalatın birim fiyatları incelenen dönemde sırasıyla 16,5 ABD doları/kg, 4,3 ABD doları/kg ve 3,4 ABD doları/kg olarak gerçekleşmiştir.

Diğer ülkelerden ithalatın mutlak gelişimi ve fiyatları

(1) Soruşturma konusu ürünün tüm diğer ülkelerden ithalatı, 2018 yılında 27.074 ton (225,1 milyon ABD doları), 2019 yılında 4.011 ton (21,1 milyon ABD doları), 2020 yılında 17.858 ton (72,9 milyon ABD doları) olarak gerçekleşmiştir. Söz konusu ithalatın ortalama birim fiyatları, incelenen dönem itibarıyla sırasıyla 8,3 ABD doları/kg, 5,3 ABD doları/kg ve 4,1 ABD doları/kg olarak gerçekleşmiştir.

(2) Söz konusu ithalatın toplam ithalat içindeki payı 2018-2020 yıllarında sırasıyla %99,8, %86,7 ve %96,3 olarak gerçekleşmiştir.

İthalatın nispi gelişimi

(1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye toplam benzer mal tüketimi içindeki payı hesaplanırken, başvuru sahibi yerli üreticilerin yurt içi satışları genel ithalat miktarı ile toplanmıştır. Yerli üretim dalının yurt içi satışlarının ve önlem konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalatın toplam tüketime oranlanmasıyla pazar payları hesaplanmıştır. İncelenen veriler 2018 yılı=100 olacak şekilde endekslenmiştir.

(2) Bu çerçevede, yurt içi tüketim endeksi 2018-2020 yıllarında sırasıyla 100 birim, 58 birim ve 118 birim olarak gerçekleşmiştir.

(3) ÇHC menşeli ithalatın 2018 yılında 100 birim olan pazar payı endeksi 2019 yılında 2.141 birim, 2020 yılında ise 1.152 birim olarak gerçekleşmiştir.

(4) Diğer ülkeler menşeli ithalatın 2018 yılında 100 birim olan pazar payı endeksi 2019 ve 2020 yıllarında sırasıyla 26 birim ve 56 birime düşmüştür.

(5) Yerli üretim dalının pazar payı endeksi 2018-2020 yıllarında sırasıyla 100 birim, 204 birim ve 162 birim olarak gerçekleşmiştir.

4.6 Soruşturma konusu ithalatın iç piyasa fiyatları üzerindeki etkisi

4.6.1 Fiyat kırılması

(2) Fiyat kırılması, ithal ürünün ortalama pazara giriş fiyatının Türkiye piyasasında yerli üretim dalının ortalama yurt içi birim satış fiyatının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını göstermektedir.

(3) ÇHC menşeli soruşturma konusu ürüne yönelik halihazırda uygulanmakta olan bir gümrük vergisi bulunmamaktadır. Bu çerçevede, fiyat kırılması hesap edilirken, CIF kıymetin %1’i tutarındaki diğer ithalat masrafları eklenerek ürünün Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunmuştur. Bulunan değer ile yerli üretim dalının ortalama yurt içi satış fiyatı karşılaştırılmıştır.

(4) Dampinge karşı önlemlerin söz konusu olmadığı bir ortamda fiyatların hangi düzeyde oluşacağına ilişkin değerlendirmeyi mümkün kılmak amacıyla anılan fiyatlara dampinge karşı önlemler eklenmemiştir.

(5) Bu kapsamda, 2020 dönemi için fiyat kırılması %15-%20 aralığında hesaplanmıştır.

(6) Bu çerçevede, ÇHC menşeli ithalatın yerli üreticinin fiyatlarını 2020 yılında kırdığı tespit edilmiştir.

4.6.2 Fiyat Baskısı

(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ilgili hükümleri çerçevesinde, dampingli olduğu iddia edilen ithalatın yerli üretim dalının satış fiyatları üzerindeki etkisi değerlendirilirken soruşturma konusu ülkeden gerçekleştirilen ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarına baskı yapıp yapmadığı incelenmiştir. Fiyat baskısı, yerli üretim dalının fiyatlarının dampingli olduğu öne sürülen ithalat sebebiyle baskı altında bulunması ve yerli üreticinin fiyatlarını makul kâr elde edecek şekilde belirleyememesi durumunu ifade etmektedir. Bu kapsamda, başvuruya konu ürünün Türkiye pazarına ortalama giriş fiyatı ile yerli üretim dalının ortalama ticari maliyetine makul bir kâr oranı eklenerek bulunan olması gereken yurt içi birim satış fiyatı karşılaştırılmıştır.

(2) Fiyat baskısı hesaplanırken, fiyat kırılması hesabında olduğu gibi ithal ürün için Türkiye piyasasına giriş fiyatı bulunarak bu değer yerli üretim dalının olması gereken yurt içi satış fiyatı ile karşılaştırılmıştır.

(3) Dampinge karşı önlemlerin söz konusu olmadığı bir ortamda fiyatların hangi düzeyde oluşacağına ilişkin değerlendirmeyi mümkün kılmak amacıyla anılan fiyatlara dampinge karşı önlemler eklenmemiştir.

(4) Bu kapsamda, 2020 dönemi için fiyat baskısı %20-%25 aralığında hesaplanmıştır.

(5) Bu çerçevede, ÇHC menşeli ithalatın yerli üreticinin fiyatlarını 2020 yılında baskıladığı tespit edilmiştir.

4.7 Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri

(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri, Alfa Solar Enerji İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Gazioğlu Solar Enerji San. ve Tic. A.Ş., GTC Güneş San. ve Tic. A.Ş., Mir Solar Enerji San. ve Tic. A.Ş., Ödül Enerji Taahhüt İnşaat San. ve Tic. A.Ş., Sunlego Enerji Sistemleri San. ve Tic. A.Ş., Elin Enerji A.Ş. ve CW Enerji Müh. Tic. ve San. A.Ş. firmalarına ait 2018-2020 yıllarına ait veriler esas alınarak hazırlanmıştır. Eğilimin sağlıklı bir şekilde analiz edilebilmesi amacıyla, Türk lirası bazındaki veriler yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılması suretiyle enflasyondan arındırılarak endekslenmiştir.

(2) Ekonomik göstergelerin değerlendirilmesinde, soruşturma konusu ürüne ait miktar incelemesinde kilogram ölçü birimi kullanılmıştır.

a) Üretim, kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2018 yılında 100 birim olan üretim miktar endeksi, 2019 yılında 121 birim, 2020 yılında ise 202 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.

(2) 2018-2020 yıllarında yerli üretim dalının kapasite endeksi artış göstermiş, yıllar itibariyle sırasıyla 100 birim, 141 birim ve 176 birim seviyesine yükselmiştir. KKO endeksi ise sırasıyla 100 birim, 86 birim ve 115 birim olarak gerçekleşmiştir.

b) Yurt içi ve yurt dışı satışlar

(1) Yerli üretim dalının başvuru konusu ürün için 2018 yılında 100 birim olarak kabul edilen yurt içi satış miktarı endeksi 2019 ve 2020 yıllarında sırasıyla 118 birim ve 191 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.

(2) Yerli üretim dalı, yurt içi satış değeri endeksi sırasıyla 100 birim, 100 birim ve 167 birim olmuştur.

(3) Yerli üretim dalının yurt dışı satış miktar endeksi 2018 yılında 100 birim alındığında, 2019 ve 2020 yıllarında sırasıyla 220 birim ve 256 birim olmuştur.

(4) Aynı dönemde, yurt dışı satış değer endeksi 2019 yılında 188 birim ve 2020 yılında 234 birim olarak gerçekleşmiştir.

c) Yurt içi fiyatlar

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için yurt içi birim satış fiyatı endeksi 2018 yılında 100 birim, 2019 yılında 85 birim ve 2020 yılında 88 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.

ç) Pazar payı

(1) Yerli üretim dalının pazar payı endeksi 2018-2020 yıllarında sırasıyla 100 birim, 204 birim ve 162 birim olarak gerçekleşmiştir.

d) Maliyetler ve kârlılık

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2018 yılında 100 birim olan birim sınai maliyet endeksi, 2019 yılında 84 birim ve 2020 yılında 90 birim olurken faaliyet ve finansman giderleri eklenerek hesaplanan birim ticari maliyet endeksi sırasıyla 100 birim, 82 birim ve 85 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.

(2) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için gerçekleşen ticari maliyetleri ve yurt içi satış fiyatları dikkate alınarak hesaplanan yurt içi satışlardan birim kârlılık endeksi, 2018-2020 yıllarında sırasıyla 100 birim, 118 birim ve 154 birim olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde yurt dışı satışlardan birim kârlılık endeksi ise 100 birim, 19 birim ve 50 birim olmuştur.

(3) Yerli üretim dalının toplam satışlarının birim kârlılığı ise, 2018 yılında 100 birim, 2019 yılında 118 birim ve 2020 yılında 151 birim seviyesindedir.

e) Stoklar

(1) Yerli üretim dalının dönem sonu stok miktarının endeksi 2018-2020 yıllarında sırasıyla 100 birim, 138 birim ve 264 birim olarak gerçekleşmiştir.

f) İstihdam

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçi sayısı endeksi aynı dönemde sırasıyla 100 birim, 102 birim ve 121 birim olmuştur.

g) Ücretler

(1) Soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan bir işçinin aylık brüt ücretinin endeksi 2018 yılında 100 birim olarak kabul edildiğinde, 2019 ve 2020 yıllarında 104 birim ve 103 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.

ğ) Verimlilik

(1) Soruşturma konusu ürün üretiminde çalışan işçi başına düşen üretim miktarını gösteren verimlilik endeksi 2018 yılında 100 birim, 2019 yılında 119 birim ve 2020 yılında 167 birim seviyesinde gerçekleşmiştir.

h) Nakit akışı

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürüne ilişkin amortisman ve karlılık değerleri dikkate alınarak hesaplanan nakit akışı endeksi 2018 yılında 100 birim, 2019 yılında 132 birim ve 2020 yılında 261 birim olarak gerçekleşmiştir.

ı) Büyüme

(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetlerini kapsayan aktif büyüklüğü 2018 yılında 100 birim, 2019 yılında 90 birim ve 2020 yılında 123 birim olmuştur.

i) Sermaye arttırma yeteneği

(1) Yerli üretim dalının öz sermaye endeksi aynı dönemde sırasıyla 100 birim, 101 birim ve 135 birim olarak gerçekleşmiştir.

j) Yatırımları arttırma yeteneği

(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetlerine yönelik kapasite artışı için yapılan tevsi yatırımları incelenen yıllarda sırasıyla 100 birim, 34 birim ve 73 birim iken yenileme yatırımları ise 2018 yılında 100 birim, 2019 yılında 2.389 birim ve 2020 yılında 739 birim olarak gerçekleşmiştir.

(2) Yerli üretim dalının yatırımlarının geri dönüş oranı (dönem karı/öz sermaye) aynı dönemde sırasıyla 100 birim, 85 birim ve 143 birim olmuştur.

4.8 Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin değerlendirilmesi

(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelendiğinde, 2018-2020 dönemi boyunca temel göstergelerinde bir bozulma gözlemlenmemektedir.

4.9 Zararın devamı veya yeniden meydana gelmesi ihtimali

(1) Yukarıda da belirtildiği üzere ÇHC, güneş panelleri üretimi ve ticaretinde dünya pazarında lider ülke konumundadır ve inceleme döneminde tüm dünyaya ve ülkemize ihracatı artmaya devam etmektedir. Ayrıca, mevcut damping önlemi ve ileriye yönelik gözetim fiyatı uygulamasına rağmen inceleme döneminde ülkemizdeki pazar payını arttırabilmiş bir ülkedir.

(2) ÇHC’li ihracatçı firmaların Türkiye pazarını iyi tanıdığı ve iç pazardaki alıcılara erişim konusunda herhangi bir sorunla karşılaşmadığı bilinmektedir.

(3) Mevcut damping önlemine rağmen ÇHC menşeli ithal ürünün fiyatları yerli üretim dalı fiyatlarını kıracak ve bastıracak seviyede seyretmekte ve gözden geçirme döneminde bu ülkeden yapılan ithalat dampingli fiyatlarla gerçekleşmeye devam etmektedir.

(4) Bu bilgiler çerçevesinde, mevcut önleminin yürürlükten kalkmasının ÇHC menşeli ithalatın çok hızlı artmasına ve yakın gelecekte yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde ciddi bozulmalara sebebiyet vereceği düşünülmektedir.

GENEL DEĞERLENDİRME VE Sonuç

(1) Yürütülen soruşturma esnasında elde edilen bilgi ve bulgular çerçevesinde, önlemin ortadan kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmiştir.