DOĞRUDAN SATIŞ İŞLEVLİ SOĞUTMA CİHAZLARININ ÇEVREYE DUYARLI TASARIM GEREKLİLİKLERİNE DAİR TEBLİĞ (2019/2024/AB) (SGM:2021/9)
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı, 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak, gıda maddeleri dışındaki satılan öğelerin soğutulması için kullanılan cihazlar da dâhil olmak üzere elektrik kaynağına bağlı doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının piyasaya arz edilmesi veya hizmete sunulması ile ilgili çevreye duyarlı tasarımına yönelik gereklilikleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, gıda maddeleri dışındaki satılan öğelerin soğutulması için kullanılan cihazlar da dâhil olmak üzere elektrik kaynağına bağlı doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarını kapsar.
(2) Bu Tebliğ aşağıdaki cihazlara uygulanmaz:
a) Sadece elektrik dışındaki enerji kaynakları ile çalışan doğrudan satış işlevli soğutma cihazları.
b) İşlevini yerine getirmesi için uzak bir mesafedeki dolabın bağlanması gereken yoğuşturma ünitesi, kompresörler veya su yoğuşturma ünitesi gibi mesafeli bölmeler.
c) Gıda işlemeli doğrudan satış işlevli soğutma cihazı.
ç) İlaçların veya bilimsel örneklerin saklanması için özel olarak test edilen ve onaylanan doğrudan satış işlevli soğutma cihazı.
d) Soğutma için bütünleşik bir sisteme sahip olmayan ve harici bir hava soğutucu ünitesi tarafından üretilen soğutulmuş havayı kanal üzerinden gönderen, Ek-III Tablo 5’te tanımlanan erişilebilir dolapların veya kategori 6 soğutmalı otomatların dâhil olmadığı doğrudan satış işlevli soğutma cihazı.
e) 5/9/2020 tarihli ve 31235 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Endüstriyel Tip Soğutmalı Depolama Kabinleri, Hızlı Soğutma Kabinleri, Yoğuşturma Üniteleri ve Proses Çillerleri ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ (SGM: 2020/3)’de tanımlandığı şekilde endüstriyel tip soğutmalı depolama kabinleri, hızlı soğutma kabinleri, yoğuşturma üniteleri ve proses çilleri.
f) Şarap saklama cihazları ve minibarlar.
(3) Ek-II’nin 1 inci maddesinde ve 3 üncü maddesinin (ı) bendinde belirtilen hususlar aşağıdaki cihazlara uygulanmaz:
a) Buhar sıkıştırma soğutma çevrimi kullanmayan doğrudan satış işlevli soğutma cihazı.
b) Canlı balık ve kabuklu deniz hayvanlarının satışı ve teşhiri için kullanılan soğutma cihazları gibi canlı gıda ürünlerinin satışı ve sergilenmesi için kullanılan doğrudan satış işlevli soğutma cihazları, soğutulmuş akvaryumlar ve su depoları.
c) Saladetler.
ç) Çil işlemi sıcaklığında çalışmak üzere tasarlanan birleşik depolamaya sahip yatay servis tezgâhları.
d) Kavisli, karosel ve köşe dolapları.
e) Dondurma işlemi sıcaklığında çalışmak üzere tasarımlanan otomatlar.
f) Balıklar için üstten erişilir buzlu tezgâh.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ; 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 385 inci ve 508 inci maddeleri ile 23/6/2010 tarihli ve 2010/643 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanmıştır.
AB mevzuatına uyum
MADDE 4 – (1) Bu Tebliğ; 2009/125/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi Uyarınca Doğrudan Satış İşlevli Soğutma Cihazlarının Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerini Belirleyen 1/10/2019 tarihli ve (AB) 2019/2024 sayılı Komisyon Tüzüğü ile bu Tüzükte değişiklik yapan 23/2/2021 tarihli ve (AB) 2021/341 sayılı Komisyon Tüzüğü esas alınarak AB mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 5 – (1) Bu Tebliğde geçen;
a) AB: Avrupa Birliğini,
b) Alt bölme: Bulunduğu bölmeden farklı bir işlem sıcaklığı aralığına sahip bir bölmedeki kapalı bir alanı,
c) Bakanlık: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,
ç) Balıklar için üstten erişilir buzlu tezgâh: Teşhir edilen taze balığın sıcaklığını korumak için üstünde taneli bir buz yatağı bulunan ve aynı zamanda takılı tahliye hattı çıkışına sahip olan, özellikle taze balık teşhiri için tasarlanan ve pazarlanan yatay destekli servis amaçlı dolabı,
d) Bölme: Bir veya daha fazla dış kapıdan doğrudan erişilebilen ve alt bölmelere bölünebilen, bulunduğu soğutma cihazının içinde, bir ayırıcı, konteyner veya benzer bir yapı ile diğer bölmelerden ayrılan, doğrudan bir veya daha fazla dış kapı aracılığıyla ulaşılabilen, bu Tebliğin amacına uygun olarak aksi belirtilmedikçe bölmeleri ve alt bölmeleri de içeren soğutma cihazı içindeki kapalı bir alanı,
e) Brüt hacim: Bölmenin iç tarafının astarları içerisindeki, iç bağlantı parçaları olmadan, kapısı veya kapağı kapalı şekilde desimetre küp (dm3) veya litre (L) cinsinden ifade edilen hacmi,
f) Çil işlemi sıcaklığı: Enerji tasarrufunun sağlanması amacıyla, enerji yönetim sistemleri ile donatılmış cihazlar için -3,5 santigrat derece (°C) ve 15 santigrat derece (°C) arasındaki ve enerji tasarrufunun sağlanması amacıyla enerji yönetim sistemleri ile donatılmamış cihazlar için -3,5 santigrat derece (°C) ve 10 santigrat derece (°C) arasındaki sıcaklığı,
g) Dış kapı: Yükün, iç ortamdan dış ortama çıkarılmasına veya dış ortamdan iç ortama yerleştirilmesine asgari olarak izin veren açılır kapanır özellikli doğrudan satış işlevli soğutma cihazının parçasını,
ğ) Doğrudan satış işlevli soğutma cihazı: Bir veya daha fazla enerji tüketen araçlar vasıtasıyla doğal veya zorlanmış konveksiyon yoluyla soğutma işlemi belirli sıcaklılarda kontrol edilen ve servis yardımı olan veya olmayan, müşterilere ortam sıcaklığının altında belirtilen sıcaklıklarda, gıda malzemesi veya diğer öğelerin saklayan, doğrudan açık taraflardan veya bir veya daha fazla kapı veya çekmece veya her ikisi aracılığıyla erişilebilen, minibarlar ve şarap depolama cihazları hariç olmak üzere, müşteriler tarafından erişilemeyen gıda malzemesinin veya diğer öğelerin saklanması için kullanılan alanlara sahip olan doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının da dahil olduğu, ürün sergileme ve satış işlevleri için kullanılan, bir veya birden fazla bölmeli yalıtımlı dolabı,
h) Dondurma işlemi sıcaklığı: -12 santigrat derece (°C) altındaki sıcaklığı,
ı) Enerji verimliliği endeksi (EEI): Ek-III’ün 2 nci maddesine uygun olarak hesaplanan, yüzde olarak ifade edilen, doğrudan satış işlevli soğutma cihazının göreceli enerji verimliliği için endeks değerini,
i) Erişilir (mesafeli) dolap: Doğrudan satış işlevli soğutma cihazı olarak işlev görmek için, dolabın ayrılmaz parçası olmayan mesafeli bileşenlerine (yoğuşmalı ünite ve/veya kompresör ve/veya su yoğuşmalı ünite) ek olarak bağlanması gereken fabrika yapımı bir bileşen montajından oluşan doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
j) Eş değer model: Sağlanan teknik bilgilerle aynı teknik özelliklere sahip olan, ancak farklı bir model tanımlayıcı ile başka bir model olarak aynı imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından piyasaya arz edilen veya hizmete sunulan modeli,
k) Frigorifik dönel otomat: Gıda maddelerinin ve diğer öğelerin yatay bir yüzeye yerleştirildiği bölümlere ayrılmış dönen tamburlara sahip ve münferit dağıtımın cihazın kapılarından sağlanan soğutmalı otomatı,
l) Gıda maddesi: Belirli sıcaklıkta soğutma gerektiren, öncelikli tüketim amaçlı olan gıdayı, malzemeyi, şarap dâhil içeceği ve diğer öğeleri,
m) Gıda işlemeli doğrudan satış işlevli soğutma cihazı: Dondurma yapma veya mikrodalga donanımlı soğutmalı otomatlar veya buz yapma gibi gıda işlemlerini yürütmek için özel olarak test edilmiş ve onaylanmış, ancak cihazın toplam net hacminin %20'sinden daha azına eşdeğer gıda işleme süreçlerini yürütmek için özel olarak tasarlanmış bir bölme ile donatılmış olan cihazları kapsamayan, doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
n) İçecek soğutucusu: Belirli bir hızda, ortam sıcaklığının altında yerleştirilen, belirtilen sıcaklıklarda satılmak üzere, şarap hariç olmak üzere, ortam sıcaklığında paketlenmiş bozulabilir olmayan içecekleri soğutmak için tasarlanan, içeceklere doğrudan açık taraflardan veya bir veya daha fazla kapı, çekmece veya her ikisi ile erişimi sağlayan, içeceklerin bozulmayan doğası göz önüne alındığında enerji tasarrufu için talep olmadığı dönemlerde soğutucunun içindeki sıcaklığı artırabilen doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
o) İşlem sıcaklığı: Test sırasında bir bölmenin içindeki referans sıcaklığı,
ö) (Değişik:RG-7/10/2022-31976) Kavisli veya köşe dolabı: Birbirine açılı ve/veya eğri oluşturan iki doğrusal dolap arasında geometrik süreklilik sağlamak amacıyla kullanılan, yalnızca bir dolgu şeklinden (kama veya benzeri) oluştuğu için tanınabilir bir uzunlamasına eksene veya uzunluğa sahip olmayan ve bağımsız bir soğutmalı ünite olarak çalışmak üzere tasarlanmayan, 30° ile 90° arasında bir açıyla iki ucu eğimli olan doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
p) Minibar: Soğutma Cihazlarının Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2019/2019/AB) (SGM: 2021/7) içerisinde tanımlandığı şekilde öncelikli olarak, otel odalarında ve benzeri tesislerde gıda maddelerinin saklanması ve satışı için toplam azami 60 litre hacme sahip soğutma cihazını,
r) Model tanımlayıcı: Belirli bir ürün modelini, aynı ticari marka veya aynı imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci adına sahip diğer modellerden ayıran genellikle alfanümerik kodu,
s) Net hacim: Bölmelerin ve gıda malzemeleri veya diğer öğelerin teşhiri veya saklanması için kullanılmayan alanların hacimleri düşüldükten sonra, desimetre küp (dm3) veya litre olarak ifade edilen herhangi bir bölmenin brüt hacimden kalan kısmını,
ş) Özel olarak test edilen ve onaylanan: Aşağıda belirtilen gerekliliklerin tümüne uyum sağlayan ürünü;
1) Belirtilen AB mevzuatına veya ilgili eylemlere, ilgili ulusal mevzuata ve/veya ilgili Avrupa veya uluslararası standartlara göre söz konusu çalışma koşulu veya uygulaması için özel olarak tasarlanır ve test edilir,
2) Belirtilen çalışma koşulu veya uygulaması için özel olarak onaylanan ürüne, sertifika, tip onay işareti veya test raporu şeklinde teknik dosyaya dâhil edilecek kanıtlar eşlik eder,
3) En azından teknik dosya, ürün için sağlanan bilgi ve herhangi bir reklam veya pazarlama materyali ile kanıtlandığı şekilde söz konusu çalışma koşulu veya uygulaması için özel olarak piyasaya arz edilir.
t) Saladet: Üst yüzeyinde, pizza sosları veya salata ürünleri gibi gıda maddelerinin kolay erişilebilmesi için geçici saklama kutularının takılabileceği kesikli bölümlere, dikey düzlemde ön cephesinde bir veya daha fazla kapak veya çekmeceye sahip olan doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
u) Soğutmalı otomat: Soğutulmuş gıda maddelerini ve diğer öğeleri yerinde çalışan müdahalesi olmadan dağıtmak için tüketicinin ödemelerini veya jetonlarını kabul etmek üzere tasarlanan doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
ü) Şarap saklama cihazı: Soğutma Cihazlarının Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (2019/2019/AB) (SGM:2021/7)’de tanımlandığı şekilde, titreşim önleyici önlemleri ile donatılmış, saklama koşulları ve hedef sıcaklığı için bölmesinde hassas sıcaklık kontrollü şarap saklama bölmesinin sadece tek bir çeşidine sahip olan soğutma cihazını,
v) Ürün veri tabanı: 1/3/2021 tarihli ve 3584 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Enerji Etiketlemesi Çerçeve Yönetmeliğinde belirtildiği üzere, erişilebilirlik ve güvenlik gereklilikleri açık bir şekilde belirlenmiş bir uygunluk bölümü ile erişilebilir bir çevrimiçi portal ve özel ürün parametrelerine ilişkin bilginin elektronik yollarla erişilebildiği tüketici odaklı kamu bölümünü içeren, sistematik bir şekilde düzenlenmiş, Avrupa Birliği Komisyonu tarafından oluşturulan ürünlerle ilgili veri topluluğunu,
y) Üstten erişilir depolama entegreli yatay servis tezgâhı: Her metre (m) uzunlukta en az 100 litre (L) olan soğutmalı saklama alanına sahip ve normalde üstten erişilir servis tezgâhı tabanına yerleştirilen servise yardımcı yatay dolabı,
z) Yatay dolap: Yatay olarak teşhir eden, üstünde açılan ve yukarıdan erişilebilen doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
aa) Yoğuşturma ünitesi: Endüstriyel Tip Soğutmalı Depolama Kabinleri, Hızlı Soğutma Kabinleri, Yoğuşturma Üniteleri ve Proses Çillerleri ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gerekliliklerine Dair Tebliğ (SGM: 2020/3)’de tanımlandığı şekilde, bir buharlaştırıcı ve bir genleşme cihazına bağlandığında buhar sıkıştırma çevriminden faydalanarak, soğutma cihazı veya sistemi içerisindeki sıcaklığı düşürebilen ve sıcaklığı düşük veya orta seviyede sürekli olarak tutabilen, elektrikle tahrik edilen en az bir kompresör ve bir yoğuşturucuya sahip olan ürünü,
bb) (Ek:RG-7/10/2022-31976) Karosel dolap: Bağımsız bir birim olarak veya iki doğrusal süpermarket muhafaza dolabını birleştiren bir birim olarak kurulabilen, yuvarlak/dairesel yapıda, içerisindeki gıdaların 360 derece teşhiri için döndürme sistemi ile donatılmış olan süpermarket muhafaza dolabını,
cc) (Ek:RG-7/10/2022-31976) Süpermarket muhafaza dolapları: Süpermarketlerde olduğu gibi perakende uygulamalarda gıda malzemelerinin ve diğer öğelerin satışı ve teşhiri için tasarlanan, içecek soğutucularının, soğutmalı otomatların, dondurma tezgahlarının ve dondurma dolaplarının dâhil olmadığı doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
ifade eder.
(2) İlave tanımlar Ek-I’de yer almaktadır.
Çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri
MADDE 6 – (1) Bu Tebliğin Ek-II’sinde belirtilen çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri, belirtilen tarihlerden itibaren uygulanır.
Uygunluk değerlendirme
MADDE 7 – (1) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen uygunluk değerlendirme yöntemi, anılan Yönetmeliğin Ek-IV’ünde belirtilen iç tasarım kontrol sistemi veya anılan Yönetmeliğin Ek-V’inde belirtilen yönetim sistemidir.
(2) Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 10 uncu maddesi uyarınca uygunluk değerlendirmesi amacıyla, teknik dosya, bu Tebliğin Ek-II’nin 3 üncü maddesine uygun olarak verilen ürün bilgilerinin bir kopyası ile Ek-III’te belirtilen hesaplamaların ayrıntılarını ve sonuçlarını içerir.
(3) Teknik dosyada, belirli bir model için yer alan bilgiler aşağıda belirtilen yöntemlerden herhangi biri veya her ikisi birden kullanılarak elde edildiğinde teknik dosya, söz konusu hesaplamanın ayrıntılarını, hesaplamanın doğruluğunu sağlamak için imalatçılar tarafından yapılan değerlendirmeyi ve uygun hallerde, farklı imalatçıların modelleri arasındaki kimlik beyanını içerir. Teknik dosya, model tanımlayıcıları da dâhil olmak üzere tüm eşdeğer modellerin bir listesini içerir.
a) Sağlanan teknik bilgilerle aynı teknik özelliklere sahip ancak farklı bir imalatçı tarafından üretilen bir model üzerinden,
b) Aynı veya farklı bir imalatçının başka bir modelinden tasarım veya dış değerleme metodu temelinde yapılan hesaplama aracılığıyla.
(4) Teknik dosyada yer alan bilgiler, sırayla ve Doğrudan Satış İşlevli Soğutma Cihazlarının Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğ (2019/2018/AB) (SGM:2021/10)’in Ek-VI’sında belirtilen hususlar dâhilinde verilir. Bu Tebliğin 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan ürünler dışında, piyasa gözetimi ve denetimi amacıyla, imalatçılar, ithalatçılar veya yetkili temsilciler, ürün veri tabanına kayıtlı ürünleri için Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin Ek-IV’ünün 3 üncü maddesinin (f) bendine halel getirmeksizin, ürün veri tabanına yüklenen ve belirtilen bilgileri içeren teknik dosyaya başvurabilirler.
Piyasa gözetimi ve denetimi için doğrulama yöntemleri
MADDE 8 – (1) Bakanlık, Enerji ile İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen piyasa gözetimi ve denetimini gerçekleştirirken bu Tebliğin Ek-IV’ünde belirtilen doğrulama yöntemini uygular.
Önlemler ve yazılım güncellemeleri
MADDE 9 – (1) İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci, test edildiklerini tespit edebilmek (örneğin test koşullarını veya test döngüsünü kabul ederek) ve teknik dosyada imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından beyan edilen veya verilen dokümantasyondan herhangi birine dâhil edilen parametrelerden herhangi biri için daha elverişli bir seviyeye ulaşmak amacıyla test sırasında performanslarını otomatik olarak değiştirmek için tasarlanan ürünleri piyasaya arz edemez.
(2) Ürünün enerji tüketimi ve beyan edilen diğer parametrelerden herhangi biri, bir yazılım veya ürün yazılımı güncellemesinden sonra, uygunluk beyanı için özgün olarak kullanılan aynı test standardı ile ölçüldüğünde, güncellemeden önce son kullanıcının açık onayı dışında daha geriye götüremez.
(3) Bir yazılım güncellemesi, uygunluk beyanı için geçerli olan çevreye duyarlı tasarım gereklilikleriyle uyumlu olmayacak şekilde ürünün performansını değiştirecek bir etkiye sahip olamaz.
Gösterge niteliğinde ölçütler
MADDE 10 – (1) Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte piyasada bulunan en iyi performans gösteren ürün ve teknolojiler için gösterge niteliğinde ölçütler Ek-V’te belirtilmiştir.
Danışma kurulu işlemleri
MADDE 11 – (1) Bakanlık, bu Tebliğ ile ilgili olarak, enerji verimliliği endeksi gereklilikleri, dondurucu özellik bölmeli düşük gürültülü çoklu bölmeye sahip cihazlar için enerji verimliliği endeksi gerekliliklerini belirleme uygunluğu, dengeleme faktörleri ve modelleme parametrelerini içerecek şekilde enerji verimliliği endekslerinin yeniden düzenlenmesi, ürün kategorilerinin daha iyi ayrımının yapılmasının uygunluğu, daha fazla yedek parçanın dâhil edilmesi gerekip gerekmediği de dâhil olmak üzere, döngüsel ekonomi ilkelerine uygun ürünler için ek kaynak verimliliği gereklilikleri belirleme uygunluğu, saladetler, çil işlemi sıcaklığında çalışan bütünleşik saklamalı yatay üstten erişimli tezgâhlar, köşe dolapları, dondurma işlemi sıcaklığında çalışan otomatlar ve balıklar için üstten erişilir buzlu tezgâhlar için enerji verimliliği gerekliliklerini ve ek bilgi gerekliliklerini belirleme uygunluğu, bir içecek soğutucusunun eşdeğer hacim değerini brüt hacim yerine net hacim üzerine dayandırma uygunluğu, süpermarket muhafaza dolapları için toplam teşhir alanı yerine net hacme dayalı bir EEI formülü sunmanın uygunluğu, toleransların seviyesi, konuları ile ilgili Avrupa Komisyonu tarafından oluşturulan soğutma cihazları ile ilgili danışma kurulu toplantılarına katılım sağlar.
Yürürlük
MADDE 12 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi
Sayısı
25/3/2021
31434 Mükerrer
Tebliğde Değişiklik Yapan Tebliğlerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
Tarihi
Sayısı
1.
7/10/2022
31976
2.
3.
── EK: 9.5.38457-Ek.docx ──
EK - I
EKLER İÇİN GEÇERLİ TANIMLAR
1. Eklerin amaçları doğrultusunda, aşağıdaki tanımlar uygulanır:
a) (Değişik:RG-7/10/2022-31976) Beyan edilen değerler: Bakanlık tarafından uygunluğun doğrulanması için 7 nci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen, hesaplanan veya ölçülen teknik parametreler için imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından sağlanan değerleri,
b) Birleşik dolap: Dikey ve yatay bir dolaptan teşhir ve açma yönlerini birleştiren doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
c) Bütünleşik dolap: Bir kompresör ve yoğuşturma ünitesi içeren bütünleşik bir soğutma sistemine sahip doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
ç) Çoklu sıcaklığa sahip otomat: Farklı işlem sıcaklıklarına sahip en az iki bölme içeren soğutmalı otomatı,
d) Dikey dolap: Dikey veya eğimli önden açılan teşhir kapaklı sahip doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
e) Dondurma dolabı: Net hacim ≤ 600 litre (L) olan ve sadece şeffaf kapaklı olanlarında net hacim TDA ≥ 0,35 metre (m) ile bölünerek bulunan, tüketicinin önceden paketlenmiş dondurmaya erişimini üstten şeffaf olmayan veya şeffaf bir kapağı açarak aldığı, önceden paketlenmiş dondurmayı saklamak ve / veya teşhir etmek ve satmak için tasarlanan yatay kapalı dolabı,
f) Dondurma tezgâhı: Ek-III’ün Tablo 5’inde belirtildiği şekilde, öngörülen sıcaklık sınırları dâhilinde, dondurmanın saklanabileceği, teşhir edilebileceği ve karıştırılabileceği, doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
g) Dondurucu: Dolap içerisinde saklanan ürünlerin sıcaklığını sürekli olarak dondurma işlemi sıcaklığında sürekli tutan, doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
ğ) Garanti: Doğrudan satış işlevli soğutma cihazının, garanti sözleşmesi veya ilgili reklamlarında belirtilen özellikleri karşılamaması durumunda ücretinin geri ödenmesi, cihazın değiştirilmesi, tamir edilmesi veya 7/11/2013 tarihli 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve alt düzenlemelerinde tüketiciye tanınan seçimlik haklara uygun olarak, sorunun giderilmesi yönünde, satıcı, ithalatçı, imalatçı veya yetkili temsilci tarafından tüketiciye verilen herhangi bir taahhüdü,
h) Günlük enerji tüketimi (Edaily): Günde kilowatt saat olarak ifade edilen (kWh / 24h), doğrudan satış işlevli soğutma cihazı tarafından referans koşullarında 24 saatten fazla kullanılan enerjiyi,
ı) İklim sınıfı katsayısı (CC): Soğutma cihazının tasarlandığı ortam koşullarındaki farkı hesaba katan bir düzeltme katsayısını,
i) Kapı contası: Dolaptan dış havaya sızıntıyı önlemek için soğutma cihazının kapısı ve dolabı arasındaki boşluğu dolduran mekanik bir contayı,
j) M-paket: Sıcaklık ölçüm cihazı ile donatılan bir test paketini,
k) M ve N: Ek-III Tablo 4’te belirtilen değerlerle, enerji kullanımının toplam teşhir alanını veya hacme bağlılığını dikkate alan modelleme parametrelerini,
l) P: Bütünleşik ve erişilebilir dolaplar arasındaki farkı açıklayan düzeltme katsayısını,
m) Sıcaklık katsayısı (C): İşlem sıcaklığı farkını hesaba katan bir düzeltme katsayısını,
n) Soğutucu: Dolap içerisinde saklanan ürünlerin sıcaklığını sürekli olarak çil işlemi sıcaklığında tutan doğrudan satış işlevli soğutma cihazını,
o) Standart yıllık enerji tüketimi (SAE): Ek-III’ün 2 nci maddesinin (c) bendine göre hesaplanan, yılda kilowatt saat (kWh / a) olarak ifade edilen, doğrudan satış işlevli soğutma cihazının referans yıllık enerji tüketimini,
ö) (Mülga:RG-7/10/2022-31976)
p) Şeffaf kapak: Kapı yüzeyinin en az % 75'ini kaplayan ve nihai kullanıcının içindeki öğeleri görmesini sağlayan şeffaf bir malzemeden yapılmış kapağı,
r) Tekerlekli dolap: Konulduğu yerde, ürünlerin doğrudan paletlerinde veya rulolarında, alt ön kısmını kaldırarak, kaydırarak veya çıkararak içine yerleştirilebilen, teşhir edilmesini sağlayan süpermarket muhafaza dolabını,
s) Toplam teşhir alanı (TDA): Metrekare olarak ifade edilen, net hacmin yatay ve dikey olarak yansıtılan yüzey alanlarının toplamı ile tanımlanan, camdan görülebilir alan da dahil olmak üzere toplam görünür gıda malzemeleri ve diğer malzemelerin alanını,
ş) Vakum yalıtım paneli: Gazların tahliye edildiği ve dışarıdan dış gazların panele girmesini önlemek için sızdırmaz hale getirilmiş, ince, gaz geçirmez bir dış zarfla kaplanmış sağlam, yüksek gözenekli bir malzemeden oluşan bir yalıtım panelini,
t) Yedek parça: Bir üründe aynı veya benzer işleve sahip bir parçayı değiştirebilen ayrı bir parçayı,
u) Yetkili servis istasyonu: Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının tamir ve bakım hizmetlerini veren operatörü veya ticari işletmeyi,
ü) Yıllık enerji tüketimi (AE): Ek-IV’ün 2 nci maddesinin (b) bendine göre hesaplanan, ortalama günlük enerji tüketiminin 365 gün ile çarpılmasıyla elde edilen, yılda kilowatt saat (kWh / a) olarak ifade edilen değeri,
ifade eder.
EK – II
ÇEVREYE DUYARLI TASARIM GEREKLİLİKLERİ
1. Enerji verimliliği gereklilikleri
a) Bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren, doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının enerji verimliliği endeksi (EEI) Tablo 1'de belirtilen değerlerin üzerinde olmayacaktır.
Tablo 1
Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının azami EEI değerleri (%)
EEI
Dondurma dolapları
80
Diğer tüm doğrudan satış işlevli soğutma cihazları
100
b) 1/9/2023 tarihinden itibaren, frigorifik dönel otomatlar dışındaki doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının enerji verimliliği endeksi (EEI) Tablo 1'de belirtilen değerlerin üzerinde olmayacaktır.
Tablo 2
Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının azami EEI değerleri (%)
EEI
Dondurma dolapları
50
Diğer tüm doğrudan satış işlevli soğutma cihazları
80
2. Kaynak verimliliği gereklilikleri:
Bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren, doğrudan satış işlevli soğutma cihazları aşağıdaki gereklilikleri karşılar.
a) Yedek parça geçerliliği:
(1) Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının imalatçısı, ithalatçısı veya yetkili temsilcisi, modelin son biriminin piyasaya arz edilmesinden sonra en az sekiz yıl boyunca asgari olarak aşağıdaki yedek parçaları yetkili servis istasyonuna sağlar.
Termostatlar,
Yol verme röleleri,
Donma önleyici rezistanslar,
Sıcaklık sensörleri,
Sıfırlama yazılımı da dâhil olmak üzere yazılımlar ve donanım yazımları,
Baskı devre kartları ve
Işık kaynakları
(2) Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının imalatçısı, ithalatçısı veya yetkili temsilcisi, modelin son biriminin piyasaya arz edilmesinden sonra en az sekiz yıl boyunca asgari olarak aşağıdaki yedek parçaları yetkili servis istasyonuna ve nihai kullanıcılara sağlar.
Kapı kolları ve kapı menteşeleri,
Tuşlar, kadranlar ve düğmeler,
Kapı contaları ve,
Saklama için çevresel tepsiler, sepetler ve raflar.
(3) Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının imalatçısı, ithalatçısı veya yetkili temsilcisi, bu bendin birinci ve ikinci alt bentlerinde belirtilen yedek parçaların, yaygın olarak bulunan aletlerin kullanımıyla ve cihaza kalıcı hasar vermeden değiştirilmesini sağlar.
(4) Bu bendin birinci alt bendinde yer alan yedek parça listesi ve bunların sipariş verme yöntemi, imalatçının, ithalatçının veya yetkili temsilcinin ücretsiz erişime açık internet sitesinde, bir modelin ilk biriminin piyasaya arzından itibaren en az iki yıl ve bu yedek parçaların kullanılabilirliği süresinin sonuna kadar kamuya açık olacak şekilde sağlanır.
(5) Bu bendin ikinci alt bendinde yer alan yedek parça listesi ve bunları sipariş verme yöntemi ve onarım talimatları, imalatçının, ithalatçının veya yetkili temsilcinin ücretsiz erişime açık internet sitesinde, bir modelin ilk biriminin piyasaya arz edildiği andan itibaren ve bu yedek parçaların kullanılabilirliği süresinin sonuna kadar kamuya açık olacak şekilde sağlanır.
b) Yedek parçaların azami teslim süresi:
(1) Bu maddenin (a) fıkrasında tanımlanan süre zarfı boyunca, imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci siparişi aldıktan sonra 15 iş günü içinde doğrudan satış işlevli soğutma cihazları için gerekli yedek parça teslimini yapar.
(2) Bu maddenin (a) fıkrasının birinci bendine göre yedek parçaların bulundurulması söz konusu olduğunda, yedek parçaların bulundurulması, (c) fıkrasının birinci ve ikinci bentlerine göre kayıtlı yetkili servis istasyonu ile sınırlı olabilir.
c) Onarım ve bakım bilgilerine erişim:
Bir modelin veya eşdeğer bir modelin ilk biriminin piyasaya arzından iki yıllık bir süre sonra ve yedek parça geçerliliği için bu maddenin (a) bendi altında belirtilen sürenin sonuna kadar, imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci, aşağıdaki koşullar dâhilinde yetkili servis istasyonunun cihaz tamir ve bakım bilgilerine erişimini sağlar.
(1) İmalatçının, ithalatçının veya yetkili temsilcinin internet sitesi, yetkili servis istasyonun bilgiye erişim için kayıt olma sürecini gösterir. İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci, böyle bir talebi kabul etmesi için, yetkili servis istasyonu;
(i) Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarını onarmak için teknik yeterliliğe sahip olmalı ve faaliyet gösterdiği elektrikli cihazların tamircileri için yürürlükte olan geçerli mevzuata ve düzenlemelere uygun faaliyet göstermelidir. Yetkili servis istasyonun yer aldığı resmi bir kayıt sistemine atıfta bulunulması halinde, uygunluğun kanıtı olarak kabul edilir.
(ii) Gerekli olup olmadığına bakılmaksızın, faaliyetinden kaynaklanan yükümlülükleri kapsayan mesleki sigorta kapsamında olmalıdır.
(2) İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci yetkili servis istasyonunun talep ettiği tarihten itibaren 5 iş günü içerisinde kaydı kabul eder veya reddeder.
(3) İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilciler, tamir ve bakım bilgilerine erişim veya düzenli güncellemelerin alınması için makul ve orantılı ücretler talep edebilir. Yetkili servis istasyonunun bu bilgileri ne ölçüde kullandığını hesaba katmadan erişimi engellenmediği sürece ücret makul olur.
(4) Kayıt olduktan sonra, yetkili servis istasyonun, talep ettikten sonra bir iş günü içinde, talep edilen tamir ve bakım bilgilerine erişebilir. Bilgi, ilgili olması durumunda, aynı ürün ailesinin modeli veya eşdeğer bir modeli için sağlanabilir.
Mevcut onarım ve bakım bilgileri aşağıdakileri içerir.
Açık ve net cihaz tanımı,
Cihaz söküm haritası veya patlatılmış resim,
Tamir talimatlarını içeren teknik el kitabı,
Gerekli tamir ve test cihazlarının listesi,
Bileşen ve teşhis bilgileri (ölçümler için asgari ve azami teorik değerler gibi),
Kablolama ve bağlantı şemaları,
Teşhis arıza ve hata kodları (olması halinde imalatçıya özgü kodlar dahil),
Sıfırlama yazılımının da dahil olduğu ilgili yazılım ve donanım yazılımının kurulumu için talimatlar,
Doğrudan satış işlevli soğutma cihazları üzerine muhafaza edilen saklanan bildirilmiş arızaların veri kayıtlarına (nasıl erişileceğine ilişkin bilgiler olması halinde).
ç) Çevre kirliliğini azaltma amaçlı malzeme geri kazanımı ve geri dönüşümü için parçalara ayırma gereklilikleri:
(1) İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilciler, soğutma cihazlarının, 22/5/2012 tarihli ve 28300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliğin 14 üncü maddesi üçüncü fıkrasında belirtilen malzeme ve bileşenlerin yaygın olarak kullanılan aletlerle çıkarılabileceği şekilde tasarlanmasını sağlar.
(2) İmalatçı, ithalatçı ve yetkili temsilci, Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde yer alan yükümlülükleri yerine getirir.
(3) Doğrudan satış işlevli soğutma cihazının vakum yalıtım paneli içermesi halinde, doğrudan satış işlevli soğutma cihazı “VIP” harfleri ile etiketlenir.
3. Bilgi gereklilikleri:
Bu Tebliğin yayımı tarihinden itibaren, monte edenlere ve nihai kullanıcılar için kullanım kılavuzları ve imalatçının, ithalatçının ve yetkili temsilcinin ücretsiz erişime açık internet sitesi aşağıdaki bilgileri içerir:
(a) Optimum gıda koruması için her bölmede önerilen sıcaklık ayarı,
(b) Sıcaklık ayarlarının gıda atığı üzerindeki etkisinin tahmini,
(c) İçecek soğutucuları için: “Bu cihaz, sırasıyla azami sıcaklık ve nemin [Tablo 7’de içecek soğutucusunun uygulanabilir en yüksek sıcaklığını ve soğutucusunun uygulanabilir bağıl nemini girin/doldurun] olduğu iklimlerde çalışacak şekilde tasarlanmıştır. ” ifadesi,
(ç) Dondurma dolapları için: Bu cihaz, sıcaklık ve nemin [Tablo 9'daki uygulanabilir asgari sıcaklığını doldurun] ila [Tablo 9'daki uygulanabilir azami sıcaklığını doldurun] ve [Tablo 9'daki uygulanabilir asgari bağıl nemini doldurun] ila [Tablo 9'daki uygulanabilir azami bağıl nemini doldurun] sırasıyla değiştiği iklimlerde çalışacak şekilde tasarlanmıştır.” ifadesi,
(d) Doğrudan satış işlevine sahip soğutma cihazının temizlenmesi de dâhil olmak üzere doğru kurulum ve nihai kullanıcı bakımı için talimatlar,
(e) Bütünleşik dolaplar için: “Yoğuşturma bobinin temizlenmemesi halinde (yoğuşturma bobinini temizlemek için önerilen sıklık, yılda kaç defa olacak şekilde ifade edilir), cihazın verimliliği önemli ölçüde azalacaktır.” ifadesi,
(f) Yetkili servis istasyonuna erişim için internet sayfası, adres, iletişim bilgileri gibi bilgi,
(g) Doğrudan veya imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından sağlanan diğer kanallar aracılığıyla yedek parça siparişi için internet sayfası, adres, iletişim bilgileri gibi ilgili bilgi,
(ğ) Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının tamiri için gerekli olan yedek parçaların bulundurulmasına dair asgari süre,
(h) İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından sağlanan doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının asgari garanti süresi,
(ı) Uygulanabilir hallerde, Doğrudan Satış İşlevli Soğutma Cihazlarının Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğde (2019/2018/AB) (SGM:2021/10) tanımlandığı şekilde, ürün veri tabanına girilen model bilgilerinin ürün veri tabanına veya imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilcinin internet sitesine olan bir bağlantı aracılığı ile nasıl bulunacağına ilişkin talimatlar ve ürün üzerinde model tanımlayıcısının nasıl bulunacağına ilişkin bilgiler.
EK – III
ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ VE HESAPLAMALAR
1. Ölçümler ve hesaplamalar, bu Tebliğin gerekliliklerine uyum sağlanması ve bu Tebliğin gerekliliklerine uygunluğun doğrulanması amacıyla, Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde bu amaç doğrultusunda referans numaraları yayımlanan uyumlaştırılmış standartlar kullanılarak veya aşağıda yer alan hükümler doğrultusunda, genel olarak tanınan, en son teknolojiyi dikkate alan diğer güvenilir, doğru ve tekrarlanabilir yöntemler kullanılarak yapılır. Bu Tebliğin 7 nci maddesi uyarınca bir parametre beyan edilmesi halinde, söz konusu parametrenin beyan edilen değeri olarak, imalatçı ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından, bu Ekteki hesaplamalar için kullanılır.
2. Test için genel şartlar:
a) Set 2'ye karşılık gelen ortam koşullarında test edilecek dondurma dolapları ve dondurma tezgâhları haricindeki ortam koşulları, Tablo 3'te belirtildiği şekilde, Set 1'e karşılık gelecektir.
b) Bir bölmenin farklı sıcaklıklara ayarlanabildiği durumlarda, en düşük işlem sıcaklığında test edilmelidir.
c) Değişken hacimli bölmeli soğutmalı otomatlar, en yüksek işlem sıcaklığı asgari net hacmine ayarlanmış bölmenin net hacmi ile test edilir.
ç) İçecek soğutucuları için, belirtilen soğutma hızı yarı yeniden yükleme geri kazanım süresine göre olmalıdır.
Tablo 3
Ortam Koşulları
Kuru sıcaklık, oC
Bağıl nem, %
Çiy noktası, oC
Kuru havada su buharı kütlesi g/kg
Set 1
25
60
16,7
12,0
Set 2
30
55
20,0
14,8
3. Enerji Verimlilik Endeksinin (EEI) Hesaplanması
a) Tüm doğrudan satış işlevli soğutma cihazları için, EEI, AE (kWh/a cinsinden) ve referans SAE (kWh/a cinsinden) oranıdır, ilk ondalık basamağa yuvarlanarak % olarak ifade edilir ve aşağıdaki denklem üzerinden hesaplanır:
EEI= AE / SAE
b) kWh / a cinsinden ifade edilen ve iki ondalık basamağa yuvarlanarak ifade edilen AE, aşağıdaki denklem üzerinden hesaplanır:
AE = 365 × Edaily
Bu denklemde yer alan;
- Edaily, doğrudan satış işlevli soğutma cihazının 24 saatin üzerindeki kWh / 24h cinsinden ve üç ondalık basamağa yuvarlanarak ifade edilen enerji tüketimidir.
c) SAE, kWh / a cinsinden iki ondalık basamağa yuvarlanarak ifade edilir. Doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarının aynı sıcaklık sınıfına sahip tüm bölmeleri ve soğutmalı otomatlar için SAE aşağıdaki denklem üzerinden hesaplanır:
SAE = 365 × P × (M + N × Y) × C
Soğutmalı otomatlar hariç, farklı sıcaklık sınıflarına sahip birden fazla bölmesi olan doğrudan satış işlevli soğutma cihazları için SAE aşağıdaki denklem üzerinden hesaplanır:
SAE=365×P×c=1n(M+N×Yc)×Cc
Bu denklemde yer alan;
(1) c, 1 ila n arasında değişen bir bölme tipi için endeks numarasıdır, n ise toplam bölme tipi sayısıdır.
(2) M ve N değerleri aşağıda yer alan Tablo 4’te belirtilmektedir.
Tablo 4
M ve N değerleri
Kategori
M değeri
N değeri
İçecek soğutucuları
2,1
0,006
Dondurma dolapları
2,0
0,009
Soğutmalı otomatlar
4,1
0,004
Dondurma tezgâhları
25,0
30,400
Dikey ve birleşik süpermarket muhafaza dolapları
9,1
9,100
Yatay süpermarket muhafaza dolapları
3,7
3,500
Dikey ve birleşik süpermarket dondurucu dolapları
7,5
19,300
Yatay süpermarket dondurucu dolapları
4,0
10,300
Tekerlekli muhafaza dolapları (Bu Tebliğin yayımı tarihinde)
9,2
11,600
Tekerlekli muhafaza dolapları (1 Eylül 2023)
9,1
9,100
(3) Sıcaklık katsayısı C değerleri, aşağıda yer alan Tablo 5'te belirtilmektedir.
Tablo 5
Sıcaklık koşulları ve karşılık gelen sıcaklık katsayısı değerleri, C
(a) Market dolapları
Kategori
Sıcaklık sınıfı
En sıcak M paketinin en yüksek sıcaklığı (oC)
En soğuk M paketinin en düşük sıcaklığı (oC)
Tüm M paketlerinin en yüksek asgari sıcaklığı (oC)
C değeri
Dikey, birleşik süpermarket muhafaza dolapları
M2
≤ +7
≥ -1
Uygulanmaz
1,00
H1 ve H2
≤ +10
≥ -1
Uygulanmaz
0,82
M1
≤ +5
≥ -1
Uygulanmaz
1,15
Yatay süpermarket muhafaza dolapları
M2
≤ +7
≥ -1
Uygulanmaz
1,00
H1 ve H2
≤ +10
≥ -1
Uygulanmaz
0,92
M1
≤ +5
≥ -1
Uygulanmaz
1,08
Dikey ve birleşik süpermarket dondurucu dolapları
L1
≤ -15
Uygulanmaz
≤ -18
1,00
L2
≤ -12
Uygulanmaz
≤ -18
0,90
L3
≤ -12
Uygulanmaz
≤ -15
0,90
Yatay süpermarket dondurucu dolapları
L1
≤ -15
Uygulanmaz
≤ -18
1,00
L2
≤ -12
Uygulanmaz
≤ -18
0,92
L3
≤ -12
Uygulanmaz
≤ -15
0,92
Dikey ve birleşik süpermarket muhafaza dolapları
M0
≤ +4
≥ -1
Uygulanmaz
1,30
Yatay süpermarket muhafaza dolapları
M0
≤ +4
≥ -1
Uygulanmaz
1,13
(b) Dondurma tezgâhları
Sıcaklık sınıfı
En sıcak M paketinin en yüksek sıcaklığı (oC)
En soğuk M paketinin en düşük sıcaklığı (oC)
Tüm M paketlerinin en yüksek asgari sıcaklığı (oC)
C değeri
G1
-10
-14
Uygulanmaz
1,00
G2
-10
-16
Uygulanmaz
1,00
G3
-10
-18
Uygulanmaz
1,00
L1
-15
Uygulanmaz
-18
1,00
L2
-12
Uygulanmaz
-18
1,00
L3
-12
Uygulanmaz
-15
1,00
S
Özel sınıflama
1,00
(c) Soğutmalı otomatlar
Sıcaklık sınıfları (**)
Azami ölçülen ürün sıcaklığı (Tv)(oC)
C değeri
Kategori 1
7
1 + (12 - Tv ) / 25
Kategori 2
12
Kategori 3
3
Kategori 4
(Tv1 + Tv2 )/2 (*)
Kategori 6
(Tv1 + Tv2 )/2 (*)
(ç) Diğer doğrudan satış işlevli soğutma cihazları
Kategori
C değeri
Diğer cihazlar
1,00
Notlar:
(*) Çok sıcaklıklı otomatlar için bir ondalığa yuvarlanarak ifade edilen TV, TV1 (en sıcak bölmede ölçülen azami ürün sıcaklığı) ve TV2 (en soğuk bölmede ölçülen azami ürün sıcaklığı) ortalamasıdır.
(**) Kategori 1 = Ürünlerin istif içinde tutulduğu soğutmalı kapalı ön kutu ve şişe cihazları, Kategori 2 = Soğutulmuş cam ön kutu ve şişe, şekerleme ve atıştırmalık cihazları, kategori 3 = Tamamen bozulabilir gıda maddeleri için soğutulmuş cam önlü cihazlar, Kategori 4 = Soğutulmuş çoklu sıcaklık cam önlü cihazlar, Kategori 6 = Aynı gövdede farklı cihaz kategorilerinden oluşan ve bir soğutma cihazı ile çalışan birleşik cihazlar.
(4) Y katsayısı aşağıdaki şekilde hesaplanır:
İçecek soğutucuları için:
Yc, Tc hedef sıcaklıklı içecek soğutma cihazı bölmelerinin eşdeğer hacmidir (Veqc) ve aşağıdaki denklem üzerinden hesaplanır.
Yc = Veqc = Brüt Hacimc × ((25 - Tc)/20) × CC
Bu denklemde yer alan; Tc, bölmenin ortalama bölme sınıflandırma sıcaklığıdır ve CC, iklim sınıfı katsayısıdır. Tc değerleri Tablo 6'da CC değerleri ise Tablo 7'de verilmiştir.
Tablo 6
İçecek soğutucuları için sıcaklık sınıfları ve karşılık gelen ortalama bölme sıcaklıkları (Tc)
Sıcaklık sınıfı
Tc (oC)
K1
+ 3,5
K2
+ 2,5
K3
- 1,0
K4
+ 5,0
Tablo 7
İçecek soğutucuları için işlem koşulları ve CC değerleri
En sıcak ortam sıcaklığı (oC)
Ortamın bağıl nemi (%)
CC
+ 25
60
1,00
+ 32
65
1,05
+ 40
75
1,10
(b) Dondurma dolapları için:
Yc, Tc hedef sıcaklıklı dondurma dolapları bölmelerinin eşdeğer hacmidir (Veqc) ve aşağıdaki denklem üzerinden hesaplanır.
Yc = Veqc = Net Hacimc × ((12 - Tc)/30) × CC
Bu denklemde yer alan; Tc, bölmenin ortalama bölme sınıflandırma sıcaklığıdır ve CC, iklim sınıfı katsayısıdır. Tc değerleri Tablo 8'de, CC değerleri ise Tablo 9’da verilmiştir.
Tablo 7
Dondurma dolapları için sıcaklık sınıfları ve karşılık gelen ortalama bölme sıcaklıkları (Tc)
Sıcaklık sınıfı
Tc (oC)
En sıcak M paket sıcaklığı tüm testlerde daha soğuk veya eşit (kapak açma testi hariç) (oC)
Kapak açma testi sırasında izin verilen en sıcak M paketi azami sıcaklık artışı (oC)
-18
2
-18,0
-7
2
-7,0
Tablo 8
Dondurma dolapları için işlem koşulları ve CC değerleri
Asgari
Azami
CC
Ortam sıcaklığı (oC)
Ortam bağıl nemi (%)
Ortam sıcaklığı (oC)
Ortam bağıl nemi (%)
Şeffaf kapaklı dondurma dolapları
16
80
30
55
1,00
35
75
1,10
40
40
1,20
Opak kapaklı dondurma dolapları
16
80
30
55
1,00
35
75
1,04
40
40
1,10
(c) Soğutmalı otomatlar için:
Y, soğutmalı otomatın net hacmi olup doğrudan satış için mevcut olan ürünlerin bulunduğu tüm bölmelerin hacimlerinin ve ürünlerin dağıtım işlemi sırasında geçtiği hacimlerin litre (L) cinsinden en yakın tamsayıya yuvarlanarak ifade edilen toplam hacimleridir.
(ç) Diğer doğrudan satış işlevli soğutma cihazları için:
Yc, doğrudan satış işlevli soğutma cihazının, metrekare (m2) cinsinden ifade edilen ve iki ondalık basamağa yuvarlanan aynı sıcaklık sınıfındaki tüm bölmelerinin TDA'sının toplamıdır.
(5) Aşağıdaki Tablo 10’da yer alan P değerleri:
Tablo 10
P değerleri
Dolap tipi
P
Bütünleşik süpermarket muhafaza dolapları
1,10
Diğer doğrudan satış işlevli soğutma cihazları
1,00
EK – IV
PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ AMAÇLI DOĞRULAMA YÖNTEMİ
1. Bu ekte tanımlanan doğrulama toleransları sadece Bakanlık tarafından beyan edilen değerlerin doğrulanması ile ilgilidir ve doğrulama toleransları, imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından teknik dosyadaki değerleri belirlemek veya uygunluğu sağlamak amacıyla bu değerleri yorumlamak veya herhangi bir surette daha iyi bir performans bildirmek için izin verilen tolerans olarak kullanılamaz.
2. Bu Tebliğde belirtilen teknik dosyada veya temin edilen herhangi bir dokümanda yer alan parametrelerin herhangi birini daha iyi bir seviyeye çıkarmak amacıyla, test edildiğini (örneğin test koşulları veya test çevrimini öğrenerek) algılama ve test sırasındaki performansını özellikle otomatik olarak değiştirme özelliklerine sahip olacak şekilde tasarlanan modelin ve tüm eşdeğer modellerinin bu Tebliğe uygun olmadığı kabul edilir.
3. Doğrulamanın bir parçası olarak, bir ürün modelinin, Enerji İle İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca bu Tebliğde yer alan gerekliliklere uygunluğunu belirlemek amacıyla Bakanlık, bu ekte belirtilen gereklilikler için aşağıdaki yöntemi uygular.
a) Bakanlık, modelin tek bir ürününü doğrular.
b) Modelin aşağıdaki hususları sağlaması durumunda, ilgili gerekliliklere uygun olduğu kabul edilir.
(1) Enerji İle İlgili Ürünlerin Çevreye Duyarlı Tasarımına İlişkin Yönetmeliğin Ek-IV’ün 2 nci maddesi uyarınca, uygulanabilir hallerde, teknik dosyada beyan edilen değerleri hesaplamak için kullanılan değerler, imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci lehine, aynı ekin 3 üncü maddesinin (f) bendi uyarınca yapılan ilgili ölçümlerin sonuçları açısından,
(2) Beyan edilen değerler, bu Tebliğde belirtilen herhangi tüm gereklilikleri karşılaması halinde imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci tarafından yayımlanan ürünün gerekli herhangi bir bilgisi, kendileri lehine beyan ettikleri değerlerden,
daha olumlu olamaz.
(3) Bakanlık, modelin bir birimini denetlediğinde, imalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında yer alan gerekliliklere uygun bir sistemi yerleştirmiş olmalıdır.
(4) Bakanlık, modelin bir birimini denetlediğinde, ilgili birimin bu Tebliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine ve Ek- II’nin ikinci maddesinde yer alan kaynak verimliliği gerekliliklerine,
(5) Bakanlık, modelin bir birimini test ettiğinde, belirlenen değerler (testte ölçülen ilgili parametrelerin değerleri ve bu ölçümlerden hesaplanan değerler) Tablo 11’de verilen ilgili doğrulama toleranslarına,
uygun olmalıdır.
c) Bu maddenin (b) bendinin (1), (2), (3) veya (4) numaralı alt bentlerinde belirtilen sonuçlar elde edilemediği takdirde, modelin ve tüm eşdeğer modellerin bu Tebliğe uygun olmadığı kabul edilir.
ç) Bu maddenin (b) bendinin (5) inci alt bendinde belirtilen sonuçlar elde edilemediği takdirde, Bakanlık test için aynı modelin ilave üç ürününü seçer. Alternatif olarak, seçilen ilave üç ürün, bir veya daha fazla eşdeğer model olabilir.
d) Bu üç ürün için belirlenen değerlerin aritmetik ortalaması Tablo 11'de verilen ilgili doğrulama toleranslarına uygun olması halinde, modelin uygulanabilir gerekliliklerine uygun olduğu kabul edilir.
e) Bu maddenin (d) bendine atıfta bulunulan sonuç, elde edilmediği takdirde, modelin ve tüm eşdeğer modellerin bu Tebliğe uygun olmadığı kabul edilir.
f) Bakanlık, ilgili tüm bilgileri, modelin bu maddenin (c) veya (e) bentlerine veya bu ekin 2 nci maddesine göre uygunsuzluğuna dair karar aldıktan sonra uygun olmadığına karar verildikten sonra, gecikmeksizin Avrupa Komisyonu’na ve Üye Ülkelerin ilgili otoritelerine gecikmeksizin tüm bilgileri sağlar.
4. Bakanlık, Ek- III'te belirtilen ölçüm ve hesaplama yöntemlerini kullanır.
5. Bakanlık, sadece Tablo 11'de belirtilen doğrulama toleranslarını uygular ve bu ekte atıfta bulunulan gereklilikler için sadece bu ekin 3 üncü maddesinin alt bentlerinde açıklanan yöntemleri kullanır. Tablo 11'deki parametreler için, uyumlaştırılmış standartlarda veya herhangi başka bir ölçüm yönteminde belirtilen toleranslar uygulanmaz.
Tablo 11
Doğrulama Toleransları
Parametre
Doğrulama Toleransı
Net hacim ve net bölme hacminin uygulanabilir olduğu hallerde
Belirlenen değer* beyan edilen değerden %3 veya 1 litreden (hangisi daha büyükse) daha fazla olamaz.
Brüt hacim ve brüt bölme hacminin uygulanabilir olduğu hallerde
Belirlenen değer* beyan edilen değerden %3 veya 1 litreden (hangisi daha büyükse) daha fazla olamaz.
TDA ve bölme TDA’nın uygulanabilir olduğu hallerde
Belirlenen değer* beyan edilen değerden %3’ten daha fazla düşük olamaz.
Edaily
Belirlenen değer* beyan edilen değerden %10'dan fazla olamaz.
AE
Belirlenen değer* beyan edilen değerden %10'dan fazla olamaz.
* Bu ekin 3 üncü maddesinin (ç) bendinde öngörüldüğü şekilde test için ilave üç ürün kullanılması durumunda, belirlenen değer, bu ilave üç ürün için belirlenen değerlerin aritmetik ortalaması anlamına gelir.
EK – V
GÖSTERGE NİTELİĞİNDE ÖLÇÜTLER
1. Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihte, enerji verimliliği endeksi (EEI) bakımından doğrudan satış işlevli soğutma cihazlarına yönelik piyasadaki geçerli en iyi teknoloji aşağıdaki gibi belirlenmiştir.
TDA (m2), net hacim (L) veya brüt hacim (L), uygulanabilir hallerde
T1 or TV
AE (kWh/a)
Süpermarket muhafaza dolapları
(Dikey süpermarket soğutucu dolapları)
3,3
4526
(=12,4 kWh/24h)
Süpermarket muhafaza dolapları
(Yatay süpermarket soğutucu dolapları)
2,2
2044
(= 5,6 kWh/24h)
Süpermarket muhafaza dolapları
(Dikey süpermarket dondurucu dolapları)
3
9709
(= 26,6 kWh/24h)
Süpermarket muhafaza dolapları
(Yatay süpermarket dondurucu dolapları)
1,4
1621
(= 4,4 kWh/24h)
2,76
6424
(= 17,6 kWh/24h)
Teneke kutu ve şişe için soğutmalı otomat
548
7 oC
1547
(= 4,24 kWh/24h)
Dönel soğutmalı otomat
472
3 oC
2070
(= 5,67 kWh/24h)
İçecek soğutucu
506
475
(= 1,3 kWh/24h)
Dondurma dolabı
302
329
(= 0,9 kWh/24h)
Dondurma tezgâhı
1,43
10862
(= 29,76 kWh/24h)