T.C. ... ... ... DAİRESİ Esas-Karar No: .../... - .../...
T.C.
...
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
... DAİRESİ
DOSYA NO : .../...
KARAR NO : .../...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ..... (...)
ÜYE : ..... (...)
ÜYE : ..... (...)
KATİP : ..... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... ... TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : .......
NUMARASI : .../... Esas - .../... Karar
DAVACI : ... TİCARET SİCİL MÜDÜRLÜĞÜ
VEKİLİ : Av.
DAVALI : ... İNŞAAT TEKSTİL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
DAVANIN KONUSU : ...
KARAR TARİHİ : .......
KARAR YAZIM TARİHİ : .......
... ... Ticaret Mahkemesi'nin ....... tarih, .../... Esas ve .../... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin, ... sicil numarası ile müvekkili kurum ... Ticaret Sicili Müdürlüğüne kayıtlı olarak ticari faaliyetini sürdürmekte olduğunu, ... tarihli, ... sayılı Ticaret Sicili Gazetesinin ..., ... ve .... sayfalarında, davalı şirketin adresinin ... Mah. ... ... (...) ... ... ... Otel Blok No:... .../... ve şirketi temsile yetkili müdürün ... olduğunun tescil ve ilan edildiğini, ....... tarihinde müvekkili kuruma, ... İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin yetkilisi ... tarafından ibraz edilen dilekçede davalı şirketin faaliyet gösterdiğini belirttiği adresten, ... ... Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas, .../... Karar sayılı dosyası ile verilen tahliye kararı neticesinde, ... ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyası ile kiralananın tahliyesinin gerçekleştirildiğini, davalı şirketin mevcut otel ve adres ile bir ilişiğinin kalmadığını, bu nedenle davalı şirketin adres kayıtlarının güncellenmesinin talep edildiğini belirterek davanın kabulü ile, mahkemece tescil gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varılması halinde bunun tescilinin ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne emredilmesine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin de davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ;
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davalı şirketin tescilli adresinde bulunmadığının davacı kuruma bildirilmesi üzerine , davacının şirkete ihtarname göndererek adres değişikliğini bildirmesini istediği, davalı tarafından herhangi bir cevap verilmeyince, işbu dava ile davalının yeni adresinin tespiti ve tescilinin istendiği, ancak, TTK’nın 32. ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. maddesine göre, sicil müdürlüğünün tescil için aranan şartların var olup olmadığını, mevcut bir durumda değişiklik olup olmadığını re'sen incelemesi gerektiği, bu kapsamda davacının, şirketin başka bir adreste faaliyet gösterip göstermediğini araştırması, araştırma sonucunda şirketin adresinin ... edilmesi durumunda TTK’nın 33. ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesine göre işlem yapılması, yapılacak araştırmadan bir sonuç alınamazsa, şirket anasözleşme hükmü ve TTK’nın 636/1-a maddesi gereğince Ticaret Bakanlığı tarafından şirketin feshi davası açılabileceği, ticaret mahkemesinin adresten ayrılan bir şirketin nereye taşındığını araştırması ve bu adresi tescil ettirme görevinin bulunmadığı gibi, davacı tarafından açıklanan işlemler yapılmadan davanın açılmasında hukuki menfaatin bulunmadığı gerekçesi ile davanın hukuki yarar bulunmaması nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; Söz konusu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece davalıya tebligat yapılmadan dosya üzerinden karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yerel mahkemenin yargılamayı heyet halinde yapması gerekirken tek hakim tarafından karar verildiğini, mahkemece davalı şirketin adresinin kolluk tarafından araştırma yapılmadan karar verilmesinin eksik inceleme ile karar verildiğini, TTK'nın 33. maddesi gereğince tescile davet davasının açılmasının kanun ve yönetmelikler kapsamında müvekkili kurum yönünden bir nevi zorunluluk teşkil ettiğini, aksi durumda müdür ve personelin hukuki ve cezai sorumluluğu olacağını, Bakanlık tarafından fesih davası açılabileceğine dair bir düzenleme bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, davalının yeni adresinin tespiti ve ticaret sicile tescili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
TTK’nın 32. ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. maddesine göre, sicil müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır.
TTK’nın 33. maddesine göre, tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır.
(2) Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır.
(3) Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder. Süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişinin ikinci fıkradaki cezayla cezalandırılması bu fıkra hükmünün uygulanmasına engel oluşturmaz.
Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesine göre, tescil edilmesi gereken bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini haber alan müdürlük, tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir. (2) Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine, süresi içinde tescil isteminde bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş olmasına rağmen kaçınma sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük, durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir. (3) Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır. (4) Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası verilmesine rağmen, kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde, müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir.
Limited şirket tip anasözleşmesinin 4. maddesine göre, tescil ve ilan edilmiş adresinden ayrılmış olmasına rağmen, yeni adresini süresi içinde tescil ettirmemiş şirket için bu durum fesih sebebi sayılır.
TTK’nın 636/1-a maddesine göre, şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden biri gerçekleşmişse, şirket sona erer.
Somut olayda, dava dışı ... İnşaatt şirketi yetkilisinin, davalı şirketin sicil adresinden ... ... Hukuk Mahkemesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı dosyası ile verilen tahliye kararı neticesinde, tahliyesine karar verildiği ve icra dosyası ile tahliyenin gerçekleştirildiğini bildirerek davalı firmanın merkez adresinin değiştirilmesini davacıdan talep ettiği, davacının şirkete ve yetkiliye ihtarname göndererek adres değişikliğini bildirmesini istediği, davalı tarafından herhangi bir cevap verilmeyince, işbu dava ile davalının yeni adresinin tespiti ve tescilinin istendiği, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Oysa, TTK’nın 32. ve Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. maddesine göre, sicil müdürlüğünün tescil için aranan şartların var olup olmadığını, mevcut bir durumda değişiklik olup olmadığını re'sen incelemesi gerektiği, bu kapsamda davacının, şirketin başka bir adreste faaliyet gösterip göstermediğini araştırması, araştırma sonucunda şirketin adresinin ... edilmesi durumunda yukarıda anılan TTK’nın 33. ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesine göre işlem yapılması, yapılacak araştırmadan bir sonuç alınamazsa, yukarıda açıklanan anasözleşme hükmü ve TTK’nın 636/1-a maddesi gereğince Ticaret Bakanlığı tarafından şirketin feshi davası açılması gerektiği (Bkz. aynı yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2007/2041-2007/4977 E. K. sayılı ilamı), ticaret mahkemesinin adresten ayrılan bir şirketin nereye taşındığını araştırması ve bu adresi tescil ettirme görevinin bulunmadığı gibi, davacı tarafından açıklanan işlemler yapılmadan işbu davanın erken açıldığı, bu nedenle davanın açılmasında hukuki menfaatin bulunmadığı, anlaşıldığından, davanın hukuki yarar bulunmaması nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin .../338 E- .../1037 K)
Dava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “...” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde, hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp, incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir (6100 sayılı HMK'nın 114 - 115. maddeleri). Bu kapsamda, 6100 sayılı HMK’nın 114/1-h maddesinde, “Dava açmakta hukuki yararın bulunması” dava şartlarından sayılmıştır. Hukuki yarara ilişkin dava şartının sonradan tamamlanması da mümkün değildir.
Bir davada, hukuki yarar ilkesinin dava şartı olarak gözetilmesinin, yargılamanın amacına ve usul ekonomisi ilkesine uygun olarak yargılama yapılmasına yarar sağlayacağı, her türlü duraksamadan uzaktır.
Somut olayda, davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmış olup mahkemece duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmesinde ayrıca 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 5. maddesinde 18/6/2014 tarihinde 6545 sayılı Yasa'nın 45 maddesi ile değişiklik ile, davanın tek hakimli olarak bakılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı değerlendirilmekle, davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.
Her ne kadar İlk derece Mahkemesinin karar başlığında davalı olarak ... Ticaret ve Sanayi Odası yazılmışsa da, davanın ... Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından açıldığı , bu maddi hatanın karar yerinde her zamana düzeltilebileceği dosyadan anlaşılmakla dairemizce karar başlığında bu hususun düzeltilmesi yoluna gidilmiştir.
Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacının istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli istinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadğına,
4-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/09/...
.....
Başkan ...
¸(e-imzalıdır)
.....
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
.....
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
.....
Katip ...
¸(e-imzalıdır)