T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 07/10/2024
NUMARASI : ... E. ... K.
DAVACI : ...
VEKİLİ : ...
DAVALI : HASIMSIZ
DAVANIN KONUSU : Hisse Senedi İptali (Zayi Nedenli)
DAVA TARİHİ : 29/12/2023
KARAR TARİHİ : 17/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 20/01/2025
Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/10/2024 tarih, ... Esas, ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin uzun yıllar Avusturya ve İsviçre'de işçi olarak çalıştığını 1983 yılında ülkesine yatırım yapmak amacıyla o dönem gurbetçi vatandaşlara satın alma hakkı tanınmış olan ... Bankası B Grubu hisselerinden nama yazılı hisse senedi olmak üzere 20 adet satın almış olduğunu, söz konusu hisse senetlerinin müvekkili tarafından ...Başkonsolosluğundan teslim almış olduğunu, müvekkilinin söz konusu hisse senetlerinden muhtelif zamanlarda temettü ödemesi almış olduğunu, müvekkilinin satın almış olduğu hisse senetleri ...Bankası A.Ş. tarafından yenisi verilmek üzere geri çağrılmış ve müvekkili hisse senetlerini 1993 yılında ... A.Ş. ... teslim etmiş olduğunu, daha sonrasında ise müvekkili tarafından teslim edilen hisse senetlerini bankadan bir daha teslim almadığını ve hisse senetlerinin akıbeti hakkında herhangi bir bilgisinin de bulunmadığını, bankaya yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, akabinde takibi yapılmayan hisse senetlerinin Yatırımcı Tazmin Merkezine aktarıldığını, ancak hak sahipliklerinin bu yer tarafından bilinmediğinin öğrenildiğini, bu kuruma başvuru için ilgili bankadan pay senetlerinin akıbeti ve bilgilerinin sorulması sonrasında ise zayi nedeniyle müvekkiline ait 20 adet nama yazılı ... B Grubu hisse senetlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafça ...'ndan alınan 20 adet B Grubu hisselerinin dava dışı bankaya teslim edilmesine rağmen kendisine yenilerinin verilmediği iddiasına dayalı olarak zayi belgesi verilmesine ilişkindir. Davacının iddialarının değerlendirilmesi amacıyla Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne, ... ...'ne müzekkereler yazılmış, dosya bankacılık alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda özetle hisse senetlerinin Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne davacının hisse senetleri olarak devredilip devredilmediğinin tespit edilemediği, davacının çelişkili ve net olmayan beyanları bulunduğu, senetlerin çalındığı iddiasında, sonrasında ise hisse senetlerini ... ...'ne teslim etmesine rağmen yenilerinin kendisine verilmediği hususunda beyanda bulunduğu ancak hisse senetlerini bankaya teslim ettiğine dair yazılı evrakın sunulmadığının tespit edildiği, nama yazılı hisse senetlerinin ciro ve teslim ile el değiştirmesi mümkün olup, bu devir işlemi, diğer ticari şirketlerinde olduğu gibi bankaya bildirilmediğinden kayıtlarda görünür olmadığı, Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne devredilen banka payları, yatırımcıların ad-soyad bilgisi olmaksızın ve hangi yatırımcının ne kadar paya sahip olduğu bilinmeksizin toplu olarak aktarıldığından, merkeze devredilen paylar arasında davacıya ait payların olup olmadığı bilgisi Yatırımcı Tazmin Merkezi'nde bulunmadığına yönelik bankacılık alanında uzman bilirkişiden de rapor alındığından, davacının davaya konu edilen hisse senetlerini bankaya teslim ettiği hususu ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; kıymetli evrakın zayi nedenli dava açabilmeye ilişkin kanuni şartların gerçekleştiğini ve hak iddiasında bulunabileceklerini, müvekkilinin 20 adet B grubu hisse senedi varlığının ihraççı şirket konumundaki banka pay defterinde yer aldığını, yargılama aşamalarında çalıntı olgusunun ileri sürülmediğini, müvekkilinin ilk olarak 2008 yılında bankaya başvurduğunu net bilgi alamaması üzerine vekaleten bilgi aldığını, 1980 yılında edinilen senetlerin akıbetinin tam hatırlanmamasının olağan olduğunu, davanın konusunun sebepten bağımsız olarak ziya olduğunun ispatlanması olduğunu, önemli olan hususun ziyanın ne şekilde gerçekleştiği değil senedin maddi varlığı ile ilgili olumlu kanaat verecek kadar delil bulunması olduğunu bulunda banka cevapları ve bilirkişi raporu ile ispatlandığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, zayi nedeniyle nama yazılı hisse senedinin iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda; davacı, 1983 yılında yurt dışında çalışırken (20) adet nama yazılı T. ... B grubu hisse senedi satın aldığını, senetlerin konsolosluk aracılığıyla teslim edildiğini, akabinde yenileme işlemi sebebiyle bankaya teslim ettiğini hatırladığını, ancak mevcut durumda senetlerin akıbeti hakkında bilgi sahibi olamadığını, söz konusu banka paylarının 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunun 13. maddesi kapsamında senede bağlanmaksızın isme açılan hesap üzerinden kaydileştirildiğini, ancak kaydileştirme için senetlerin teslimi gerektiğini, teslimi yapılmayan senetlerin Yatırımcı Tazmin Merkezine intikal ettiğini, bu kurumdan hak talep edilebilmesi için ise ya senetlerin ihraççı şirkete teslimi ya da mahkeme iptal kararı gerektiğini belirterek talebe konu senetlerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Nama yazılı hisse senetleri 6102 sayılı TTK'nın 484. vd. maddeleri uyarınca kıymetli evrak mahiyetinde olduğu kuşkusuz olup aynı kanunun 657. maddesinde nama yazılı hisse senetlerinin, hamiline yazılı senetlerin iptaline ilişkin 661. maddesi hükmü dairesinde iptalinin mümkün olduğu belirtilmiştir.
Yine hamile yazılı senetlerin iptaline ilişkin TTK' nın 661/2. maddesi "İptale ilişkin yetkili mahkeme, borçlunun yerleşim yeri veya pay senetleri hakkında anonim şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesidir." hükmünü içermektedir. Söz konusu düzenleme uyarınca anonim şirket hisse senetlerinin iptali davasında anonim şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesinin kesin yetkili olduğu belirtilmektedir. Kesin yetki kuralı 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç maddesi gereğince dava şartlarından olup, hakim tarafından res'en gözetilmesi gerekir.
Hal böyle olunca iptali istenen hisse senetlerinin T. ... A.Ş'ye ait hisse senetleri olduğu, T. ... A.Ş'nin şirket merkezinin sistemden yapılan incelemede " ..." olduğu ve İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı sınırları içerisinde kaldığı, buna göre davaya bakan Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisiz olduğu, ilk derece mahkemesince HMK'nın 114/1-ç ve 115/2 maddesi gereğince kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf sebepleri incelenmeksizin HMK'nın 353/1-a-3 ve 355. maddeleri gereğince ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
2-Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07/10/2024 tarih, ... Esas, ... sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE,
4-Davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden tarafa iadesine,
5-Yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince verilecek esas karar ile birlikte dikkate alınmasına,
6-Harç ve tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi.
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza