T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/26 - 2025/138
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2022/26
KARAR NO : 2025/138
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 16/06/2021
NUMARASI : 2016/288 E. 2021/642 K.
DAVACI : ...
VEKİLİ : ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : ...
DAVANIN KONUSU : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 25/02/2016
KARAR TARİHİ : 05/02/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 06/02/2025
Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/06/2021 tarih, 2016/288 Esas, 2021/642 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı kooperatif yönetim kurulunun 20/01/2016 gün ve 186 sayılı kararı ile 2008-2015 yılı haziran ayına kadar ödenmemiş 17.922,00 TL aidat, 25.690,00 TL gecikme faizi, 1.000,00 TL iskan, 1.000,00 TL tapu harcı olmak üzere 45.612,00 TL borç sebebiyle ihraç karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkiline tek ihtarın gönderildiğini ikinci ihtarın gönderilmediğini, hesaplanan bakiye borç miktarının da gerçeğe uygun olmadığını, ihtara konu borca yönelik Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1074 Esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını ve derdest olduğunu, davacıya eşit durumdaki üyelerden farklı uygulama yapıldığını, davacının yaptığı ödemelerin borçtan mahsup edilmediğini ileri sürerek davalı kooperatif yönetim kurulunun 20/01/2016 gün ve 186 sayılı ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı üyenin kooperatiften ihracının 2006 yılında mahkeme kararı ile kesinleştiğini, buna rağmen 2008 yılı Ekim ayında davacının yeniden ortaklık talebine istinaden kendisinden taahhütname alınarak bakiye borcu olan 16.100,00 TL ile 2008 yılında ödemesi gereken 8.280,00 TL aidatı ödemesi kaydıyla üyeliğe kabul edileceğinin bildirildiğini, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi sebebiyle davacının ortaklığa alınmadığını, 28/06/2009 tarihinde yapılan genel kurulda borçtan 7.380,00 TL tenzil edilerek ödeme şartıyla üyeliğe kabul kararına rağmen bununda yerine getirilmediğini, bu nedenle 2010 yılında kooperatiften kaydının silinmesine karar verildiğini, borcunu ödediğini ileri sürerek dava açan davacının Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/117 Esas sayılı dosyası ile bakiye 13.872,00 TL borçlu olduğu tespit edilmesine rağmen kooperatife üye olduğuna da karar verildiğini, bu kararın Yargıtay tarafından önce bozulduğunu sonra karar düzeltme aşamasında onandığını, 2015 yılında ortaklığa dönen davacının bakiye borçlarının çıkarılarak ödeme için noter aracılığıyla birinci ihtar gönderildiğini, 10 günlük sürede ödeme yapılmayınca PTT kanalıyla ikinci ihtar gönderilip bir aylık süre verildiğini, yine ödeme yapılmayınca ihraç kararı alındığını ve kendisine tebliğ edildiğini, tek ihtar gönderildiği iddiasının doğru olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, dosya kapsamı deliller itibariyle ihraç karar gerekçesinin davacının borcu bulunduğuna yönelik olduğu, ihraca gerekçe yapılan borca yönelik Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1074 Esas sayılı dosyasında menfi tespit davasında yargılama yapıldığını ve davacının davalı kooperatife 25.690,00 TL gecikme faizi, 1.000,00 TL iskan harcı, 1.000,00 TL tapu harcı ve 15.952,00 TL aidat miktarı yönünden borçlu olmadığının tespitine fazlaya dair istemin reddine karar verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini, kooperatif tarafından davacıya gönderilen ihtarnamede 45.612,00 TL borç bulunduğunun bildirildiği, bu halde kesinleşen ilam gereği davacının ihtarnamede belirtilen miktarda borcu bulunmadığının belirlenmesi sebebiyle davalı kooperatifin 20/01/2016 tarih 186 sayılı ihraç kararının hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; yerel mahkemenin hükme dayanak aldığı Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1074 Esas sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, 31/12/2010 tarihinden öncesine ait borcun davacının üyelik kaydının silinmesi sebebiyle muhasebe işlemi ile kapatıldığını, sonrasında üyeliğe dönen davacının bu borcunun dikkate alınması gerektiği halde yerel mahkeme ve yasa yolları aşamasında bunun gözetilmediğini, davacının yönetim kurulu ihraç kararına yönelik açtığı iş bu dava sırasında 26/11/2016 tarihli genel kurulda ihraç edilenlerin durumunun görüşüldüğünü, davacının yazılı ve sözlü itirazları sonrası ihracına karar verildiğini ve kararın aynı gün tebliğ edildiğini, davacı tarafından genel kurul kararına karşı dava açılmadığını ihraç kararının kesinleştiğini dolasıyla bu davanın konusuz kaldığını, aidat borçlarını ödememeyi alışkanlık haline getiren davacının 2015 yılı sonrasına dair aidat ödemelerini yapmaması sebebiyle yeniden ihracına karar verildiğini ve açılan davanın derdest olduğunu, bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davacı vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; ihraç kararına yönelik açılmış bir davanın bulunmasına rağmen kararın genel kurul oylamasına sunulmasının yasal dayanağının bulunmadığını, davalı tarafından ikinci ihtarnamenin gönderilmediğini, 16.100,00 TL borcun ödendiğini, yerel mahkeme kararının isabetli olduğunu belirterek istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif üyeliğinden ihraca yönelik yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda; davacının 2008-2015 yılı haziran ayına kadar ödenmemiş 17.922,00 TL aidat, 25.690,00 TL gecikme faizi, 1.000,00 TL iskan, 1.000,00 TL tapu harcı olmak üzere 45.612,00 TL üyelikten kaynaklanan borcu ödemediğinden bahisle yönetim kurulunun 20/01/2016 tarih ve 186 sayılı kararı ile ihraç edildiği, eldeki davanın, davacı tarafından yasal (3) aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, yasaya uygun ihtarın yapılmadığı, borcun gerçeği yansıtmadığı, istenen borca yönelik menfi tespit davası açıldığı, eşit durumdaki üyelerden farklı uygulama yapıldığını ileri sürülerek ihraç kararının iptalinin talep edildiği, davalı, ihtarnamelerin yasaya uygun gönderildiğini ihraç kararının yasal olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan, yargılama sırasında davalı kooperatifin 2015 yılı olağan genel kurul toplantısında hazır olan davacının ihracına konu yönetim kurulu kararının görüşülerek yönetim kurulu kararında belirtilen gerekçelerle ihraç edilmesine karar verildiği ve genel kurul kararının bir örneğinin davacıya tebliğ edildiği, bunun yanı sıra davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından davacının iş bu davadan sonraki dönemlere ait mali yükümlülükleri yerine getirmediğinden 03/06/2020 tarih 204 sayılı kararla ihracına karar verildiği ve söz konusu karara karşı davacı tarafından Mahkemenin 2020/543 Esası üzerinden dava açıldığı ve davanın kabulüne dair hükmün istinaf kanun yolu aşamasında olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu ihraç kararına esas alınan borç kalemlerine yönelik Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/1074 Esas sayılı dosyası üzerinden açılan dava neticesinde 2016/1344 karar sayılı ilamla, 15.922,00 TL aidat, 25.690,00 TL gecikme faizi, 1.000,00 TL iskan, 1.000,00 TL tapu harcı yönünden davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, söz konusu karar yasa yolları tüketilerek kesinleşmiştir.
Bu halde; ihraç kararına konu borca yönelik maddi anlamda kesin hüküm teşkil eden ilam uyarınca davacının ihraç kararının dayanağı olan ihtarlardaki borcun doğru gösterilmediği, dolayısıyla usulünce düzenlenmeyen ihtarlara göre verilen ihraç kararının dayanaksız olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, davacı tarafından ihracına yönelik yönetim kurulu kararına karşı genel kurula itiraz yoluna gidilmeyip hak düşürücü süre içesinde dava yoluna başvurulmuştur. Bu durumda çıkarma kararı hakkında genel kurulda ayrıca karar alınması eldeki dava konusuna etkisi bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla, açılan iş bu davadan sonra genel kurulda alınan karara yönelik dava açılmaması ihraç kararını kesinleştirmeyeceği gibi davayı konusuz hale de getirmez. Bu nedenle davalının bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.
Ayrıca, Kooperatifler Kanunu’nun 16/son maddesi uyarınca hakkında ihraç kararı verilen ortakların hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam eder. Ne var ki, ilk ihraç kararına ilişkin karar kesinleşmeden, sonraki ihraç kararına ilişkin davanın esasına girilemez. Bu durumda ikinci ihraç kararına yönelik açılan davada birinci ihraç kararının bekletici mesele yapılması gerekmekte olup, bu nedenle eldeki davada ikinci ihraç kararının bekletici mesele yapılmaması da doğru görülmüştür.
Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın istinaf eden taraftan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talebi halinde istinaf eden tarafa iadesine,
4-6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca temyizi kabil kararın Dairemizce taraflara tebliğine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza