T.C. BURSA BAM ....HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
...HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : .
KARAR NO : .
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
.
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :.
NUMARASI : .
DAVACI .
DAVANIN KONUSU : Tespit
KARAR TARİHİ : .
KARAR YAZIM TARİHİ : .
Bursa ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ...Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket ...Şirketi yönetim kurulu üyelerinden ... ın Bursa ..... Noterliğince düzenlenen 11.05.2020 tarih ve ... sayılı istifaname ile ve ....ün Bursa .... Noterliğince düzenlenen 23.06.2020 tarih ve 20959 sayılı istifaname ile (Ek-4) davalı şirketteki görevlerinden istifa ettiğini davalı şirkete ve müvekkil kuruma bildirdiğini, TTK 363. Madde gereğince , Davalı şirketin istifa eden yönetim kurulu üyeleri yerine yeni yönetim kurulu üyesi/üyeleri seçimi ile ilgili ilgili müvekkil kuruma herhangi bir tescil talebinde bulunulmadığının tespit edildiğini, Bunun üzerine, nisabın sağlanamaması halinde yönetim kurulu üyelerinin istifasına ilişkin olarak Türk Ticaret Kanunu 33 maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliği 36.maddesi gereğince yazının tebliğinden itibaren 30 gün içinde istifa edenin yerine yeni yönetim kurulu üyesinin bildirilmesi; yönetim kurulu karar nisabının sağlanması halinde ise genel kurul yapılarak yeni yönetim kurulunun seçilerek tescilinin yaptırılması yaptırılamıyorsa yatırılmama nedenlerinin açık ve anlaşılır şekilde yazılı olarak bildirilmesi için tescil davetinde bulunulduğunu, Tescil davetlerinin ayrı ayrı 29.05.2020 ve 10.07.2020 tarihlerinde tebliğ edilmesine rağmen davalı şirket tarafından herhangi bir bildirim veya tescil işlemi yapılmadığını, belirterek şirket yönetim kurulu üyelerinin istifasının Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğünce tescil ve ilanına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Yargıtay'ın yerleşik uygulama ve kararlarında da açıklandığı üzere mahkemelerce anonim şirketin yöneticisinin yönetim sıfatının sona erip ermeyeceği ile ilgili genel kurulun yerine geçip bir belirleme yapıp karar verebilmesinin mümkün olmadığını, Ayrıca TTK'nun 33. Maddesine göre ; süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesinin, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emredeceği, aksi takdirde tescil istemini reddeceğini, Kanunun burada şirketin kaçınma sebebini bildirmesini öngörürken, mevcut durumun şirket için neyi ifade ettiğinin tespit edilebilmesi ve mahkemeye talep ve kaçınma sebebi arasında değerlendirme yaparak bir karar verme olanağının sağlanmasını gözettiğini, Yasanın açık hükmü uyarınca davacının dava konusu ettiği hususa ilişkin kaçınma sebebinin bildirilmiş olmasının mahkemenin karar vermesi için bir zorunluluk olduğunu, davalı tarafça sicil müdürlüğüne cevap verilmediği gibi eldeki davada da mahkemece hüküm kurulmasını sağlayacak bir biçimde cevap veya kaçınma sebebi de davalı tarafça dosyaya bildirilmediğini, yasanın 33.maddesinde ticaret sicilin bildirimine rağmen bunun cevapsız bırakılmasını açık bir biçimde idari para cezası yaptırımına tabi tuttuğunu, Şirketler hukukunun temel prensibi olarak yetkili organlar aracılığıyla karar alınması esasının geçerli olduğu , ticaret siciline tescil bildiriminin şirket yetkili organı tarafından yapılacağı, buna göre cevap verilmemesi yahut kaçınma sebebinin ileri sürülmemesinin karşılığının yalnızca idari para cezası yaptırımı (şartlar varsa geçici 7.maddenin de uygulanması), kaçınma sebebi ileri sürülmüşse kaçınma sebebinin haklı olup olmamasına göre ihtilaflı hususta mahkemenin karar vermesi ve idari para cezası yaptırımı olacağı, şirket ortaklar genel kurulunun münhasır yetkisini ihlal edecek bir biçimde mahkemece karar verilmesinin de mümkün olmadığı, TTK'nın 33.maddesi uyarınca davacının davalı şirkete yapmış olduğu bildirime cevap vermemesi nedeniyle sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından idari para cezası uygulanabileceği gibi yasal şartlar oluştuğu takdirde geçici 7.madde uyarınca öngörülen yaptırımların uygulanmasının davacının değerlendirme ve yetkisi kapsamında olduğu belirtilerek , davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Türk Ticaret Kanunu'nun 33. maddesinde; "süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişi" hakkında ikinci fıkra uyarınca ceza verilmesinin, üçüncü fıkranın uygulanmasına engel oluşturmayacağının düzenlendiğini, kanun hükmünün, şüpheye yer vermeyecek derecede açık ve anlaşılır olduğunu ve Mahkemenin Kanun'un amacına uygun yorum yapmayarak hukuka aykırı bir karar verdiğini, Müvekkili Kurumun, yasal mevzuat çerçevesince tescili zorunlu hususlar nezdinde Bursa Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne kayıtlı olarak ticaret faaliyet gösteren tüm ticari işletmeler kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmekte olduğunu, TTK m.33 hükmünün amacına uygun yorumlanarak tescile karar verilmesi gerektiğine ilişkin görüşü destekler nitelikteki İzmir BAM, 20. HD., E. 2020/2489 K. 2021/489 T. 3.6.2021kararı bulunduğunu, müvekkili Kurumun tüm süreç boyunca gerekli bildirimleri davalı yana yaparak üstüne düşen tüm görevleri eksiksiz yerine getirdiğini, belirterek eksik ve hatalı incelemeye dayalı olarak kurulan yerel mahkeme kararının kaldırılmanı talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava; Sicil Müdürlüğü'nün davetine rağmen, davalı şirketin dava dışı yönetim kurulu üyelerinin istifası hususunun kurum tarafından tescil ve ilanına mahkemece karar verilmesi istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
TTK’nın 33. maddesine göre, tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır.
(2) Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır.
(3) Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder. Süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişinin ikinci fıkradaki cezayla cezalandırılması bu fıkra hükmünün uygulanmasına engel oluşturmaz.
Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 36. maddesine göre, tescil edilmesi gereken bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini haber alan müdürlük, tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir. (2) Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine, süresi içinde tescil isteminde bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş olmasına rağmen kaçınma sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük, durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir. (3) Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır. (4) Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası verilmesine rağmen, kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde, müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir.
TTK.nun 363. Maddesinde (1) 334 üncü madde hükmü saklı kalmak üzere, herhangi bir sebeple bir üyelik boşalırsa, yönetim kurulu, kanuni şartları haiz birini, geçici olarak yönetim kurulu üyeliğine seçip ilk genel kurulun onayına sunar. Bu yolla seçilen üye, onaya sunulduğu genel kurul toplantısına kadar görev yapar ve onaylanması hâlinde selefinin süresini tamamlar." hükmü düzenlenmiştir.
Anonim şirket yönetim kurulu üyesi, istifa yoluyla üyelikten çekilebilir. İstifa, tek taraflı, karşı tarafa varması gereken bir irade beyanıdır. Herhangi bir şekle tabi olmamakla birlikte ispat açısından yazılı verilmesi yerinde olur. İstifa edenin bu yoldaki irade açıklamasının ortaklığa ulaşması ile sonuç doğuran tek taraflı bozucu ve yenilik doğurucu bir hukuki işlemdir. İstifa, yönetim kuruluna veya yönetim kurulu başkanına yöneltilir. Yönetim kurulu tek kişiden oluşuyorsa veya yönetim kurulunun tamamı istifa ediyorsa o takdirde adres genel kuruldur. Yönetim kurulu üyesi istifa etmekle yönetim kurulu üyeliği düşer ve ortaklığın istifayı kabulü de söz konusu değildir. Ancak, istifanın üçüncü kişiler yönünden sonuç doğurabilmesi için ticaret sicilinde ilan edilmesi gerekir (Doç. Dr. Necla Akdağ Güney, Anonim Şirket Yönetim Kurulu, 2.Baskı, Sayfa 58-60).( Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 08/07/2021 tarih 2021/533 Esas 2021/954 Karar sayılı ilamı)
Anonim şirketlerde yönetim kurulu genel kurulda alınacak bir kararla oluşturulan bir şirket organıdır. Yönetici, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde şirketin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır. Yönetici ile şirket arasındaki ilişki vekalet akdine dayanır. Kural olarak yönetici seçmeye ve azle genel kurul yetkilidir. Buna göre TTK nun 408/2 b bendinde "...Yönetim kurulu üyelerinin seçimi, süreleri, ücretleri ile huzur hakkı, ikramiye ve prim gibi haklarının belirlenmesi, ibraları hakkında karar verilmesi ve görevden alınmaları. " genel kuruluna ait görev ve devredilemez yetkiler arasında sayılmıştır. Yönetim Kurulunun istifası halinde TTK.nun 363. Maddesi gereğince , yönetim kurulu, kanuni şartları haiz birini, geçici olarak yönetim kurulu üyeliğine seçip ilk genel kurulun onayına sunması gerekmektedir.
Bu yolla seçilen üye, onaya sunulduğu genel kurul toplantısına kadar görev yapar ve onaylanması hâlinde selefinin süresini tamamlar." hükmü düzenlenmiştir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2015/13645 Esas - 2017/1451 Karar sayılı kararında, tek taraflı bozucu yenilik doğuran hak niteliğinde olan istifanın, iç ilişkide bu yöndeki beyanın şirkete ulaşmasıyla hukuki sonuç doğuracağını, bu nedenle şirket müdürlüğünden istifanın şirkete tebliğ edilmesi halinde sonuç doğurup ancak tebliğ ile birlikte müdürlük görevinin son bulacak olduğunu, dış ilişkide ise istifanın ticaret siciline tescil ve ilan edilmesiyle sonuç doğurduğunu (TTK 37. madde) şirketi temsile yetkili olan kişileri tescil edilmek üzere ticaret siciline bildirmekle yükümlü olan yönetimin (müdür veya müdürler) istifa nedeniyle temsil yetkisi kalkan müdürün istifasını da sicile bildirmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
İstifa gibi meydana gelen değişiklerin de aynı Yasa’nın 33. maddesi uyarınca tescil ve ilan ettirilmesi gerekmektedir.
Somut olayda Somut olayda Davalı şirket Bursaspor Medya İletişim Radyo Televizyon Anonim Şirketi Yönetim Kurulu üyelerinden ...ın, Bursa... Noterliği'nce düzenlenen 11.05.2020 tarih ve ... sayılı istifaname ile; ...ün ise Bursa ... Noterliğince düzenlenen 23.06.2020 tarih ve ... sayılı istifaname ile davalı şirketteki görevlerinden istifa ettiğini, davalı şirkete ve davacı Sicil Müdürlüğüne bildirdiği, Sicil Müdürlüğü tarafından davalı şirkete TTK nun 33 maddesi ve Ticaret Sicil Yönetmeliği 36.maddesi gereğince yazının tebliğinden itibaren 30 gün içinde istifa edenin yerine yeni yönetim kurulu üyesinin bildirilmesi; yönetim kurulu karar nisabının sağlanması halinde ise genel kurul yapılarak yeni yönetim kurulunun seçilerek tescilinin yaptırılması yaptırılamıyorsa yatırılmama nedenlerinin açık ve anlaşılır şekilde yazılı olarak bildirilmesi için tescil davetinde bulunulduğu, davalı şirket tarafından bildirimde bulunulmadığından bahisle eldeki dava ile "şirket yönetim kurulu üyelerinin istifasının Sicil tarafından tescil ve ilanına karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda tek taraflı bozucu yenilik doğuran hak niteliğinde olan istifanın, iç ilişkide bu yöndeki beyanın şirkete ulaştığı ancak Dış ilişkide istifanın, TTK'nın 37. maddesi gereğince ticaret siciline tescil ve ilan edilmesiyle sonuç doğuracağından (Bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... Esas ve .... Karar sayılı İlamı) TTK' nın 33. maddesi gereğince ... ın Bursa ... Noterliğince düzenlenen 11.05.2020 tarih ve ... sayılı istifaname ile ve...ün Bursa ..... Noterliğince düzenlenen 23.06.2020 tarih ve... sayılı istifanamesinin tescilinin emredilmesine karar verilmesi gerekirken , davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının 353/(1)-b-2. Maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyada deliller toplandığından dairemizce maddesi uyarınca yeniden esas hakkında aşağıda şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
A-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile;
B-Bursa .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ...Esas ve ....Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, kaldırılan karar yerine geçmek üzere yeniden HÜKÜM TESİSİ İLE,
1-Davanın kabulü ile; şirket yönetim kurulu üyeleri ....' ün istifalarının Bursa Ticaret Sicil Müdürlüğüne tescil ve ilanına,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harcın peşin alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 534,70TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL peşin harç ve 155,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 235,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
İstinaf Yargılaması ve Harç Yönünden;
1-İstinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,
2-Davacı tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
4-Kararın tebliği ve harç işlemlerinin Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/12/2025
Başkan ...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
...
Katip ...
¸(e-imzalıdır)