T.C. BURSA BAM .. HUKUK DAİRESİ
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :.
KARAR NO : .
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : .
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... - ...
.
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali .
KARAR TARİHİ :.
KARAR YAZIM TARİHİ : .
Bursa ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...Anonim Şirketi ile Müvekkili ... arasında 16 RC 288 plakalı aracın alım satımının yapılması için mütabakat sağlandığını, müvekkili tarafından anlaşmaya uyulduğunu ve ilgili aracın bedeli olduğu açıklamasında bulunularak 23.02.2016 tarihinde 20.000,00 TL ve 26.02.2016 tarihinde 30.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL tutarında ödemede bulunulduğunu, aracın tesliminin müvekkili şirkete sağlanmadığı gibi, sadece 07.03.2016 tarihli ve 5.000,00 TL tutarlı ödeme iadesinin müvekkili şirketin hesabına gönderildiğini ve geriye kalan 45.000,00 TL'lik tutarın iade edilmediğini, bu durum üzerine davalı şirket yetkilisi ...'in müvekkili şirkete iade edilmeyen miktar için 45.000,00 TL meblağlı, 22.03.2016 düzenleme tarihli, 12.04.2016 ödeme tarihli ve hem ...Anonim Şirketi'ni temsilen hem de şahsi sorumluluğuna nispeten senet düzenlediğini, ve müvekkili şirkete teslim ettiğini, davalı ...'in araç alış verişine konu vermiş olduğu senedin vadesinin geçmiş olmasına rağmen senetteki meblağın ödenmediğini, bu nedenle davalı şirket yetkilisi ... ile...Ticaret Anonim Şirketi aleyhine Bursa.... İcra Müdürlüğünün.... sayılı dosyasıyla ilamsız takipte bulunulduğunu, ...'in takibe itiraz ettiğini, diğer takip borçlusu şirket yönünden ise ödeme emrine itiraz edilmediğini, hakkındaki takibin kesinleştirildiğini, belirterek davalı borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline, itiraz ile durmuş olan icra takibine devam edilmesine, ve icra inkar tazminata mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Takibe ve uyuşmazlığa konu senedin bono niteliğinde olduğu, düzenleyenin....Tic. A.Ş. olduğu, senet metninde bulunan ... imzalarının her ikisinin de şirket kaşesi dışına atıldığı ve borçlu ...'in imzasına itiraz etmediği, takibe dayanak bono şeklen de olsa TTK’nın 776. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca düzenleyenin imzasını içermekte olup, şekle ait noksanlık bulunmadığından aval vereninin taahhüdünün geçerli olduğu, davacı takipte takip öncesi işlemiş faiz talebinde de bulunmuş ise de senedin zamanaşımına uğradığı, davalı tarafın takipten önce temerrüde de düşürülmediği anlaşılmakla davacının takip öncesi işlemiş faiz talep edemeyeceği belirtilerek "Davanın kısmen kabulü ile, Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itirazlarının kısmen iptaline, takibin 45.000,00 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlarla birlikte devamına, 45.000,00 TL'nin %20'si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine," şeklinde karar verilmiştir.
Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hüküm kurulurken davacı tanığı ...'in beyanlarının delil olarak dayanıldığını oysa Yerel Mahkemenin tanık deliline dayanarak hüküm kurmasın HMK 'nın 200. maddesine aykırı olduğunu, mahkemece diğer başka delillerin toplanmadığını, yerel mahkeme tarafından da kabul edildiği gibi, dava konusu bononun vade tarihinden itibaren 3 yıllık zaman aşını tarihi geçtiğinden iş bu senedin taraflar arasındaki temel ilişkideki asıl alacağa dair yazılı delil başlangıcı niteliği taşıdığını, yazılı delil başlangıcı niteliğindeki delillerin doğrudan delil olarak kullanılamayacağını, eksik inceleme ile karar verildiğini, borcu kabul etmemekle birlikte müvekkili ...'in dava dosyasında bulunan senetteki imzasının aval şerhi içermediğini, zira dava ve icra takibine konu edilen bonoya karşı müvekkili ...'in takibe itirazda bulunurken zaman aşımı defi'nde de bulunduğunu, senedin kambiyo vasfını yitirdiğini, kambiyo vasfını yitirmiş olan ve doğrudan delil olarak kullanılmayan bir senedin üzerinde bulunan ve dava konusu hukuki işlemin tarafları ...Turizm Lojistik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davacı ... olduğundan, şirket yetkilisi vasfı ile imzası bulunan müvekkilinin bu borçtan sorumlu olacağının kabul edilemeyeceğini, nitekim kambiyo senedi vasfını kaybeden bir senette, yalnızca kambiyo senetlerine özgü olan ve TTK 700. maddesinde düzenlenen "Aval” kurumundan bahsedilmesi kanuna açıkça aykırılık oluşturacağından müvekkilinin hakkındaki icra takibinin iptalinin gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Dava, zamanaşımına uğramış bonodan dolayı temel ilişkiden doğan alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Bursa... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasında davacı alacaklı tarafından davalı ... ile dava dışı Start Enerji ....A.Ş. aleyhine 45.000,00 TL asıl alacak, 18.330,41 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 63.330,41 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 22.03.2016 tanzim tarihli, 12.04.2016 vade tarihli, 45.000,00 TL bedelli senet olarak gösterildiği ve ...'in borca faize ve ferilerine ve ayrıca bononun üç yılda takibe konulmadığından bono vasfını yitirdiğine dair itiraz dilekçesini sunduğu, bu suretle takibin durduğu anlaşılmıştır. Takip talebine ekli senette.... Lojistik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin borçlu, ...'in kefil kısmında borçlu olarak yer aldıkları senedin.... Ltd. Şti. lehine düzenlendiği, davalı ...'in aval veren olduğu görülmektedir.
Somut olayda; davacının lehdar ve hamil, davalının aval veren olarak yer aldığı bir adet senetten kaynaklı alacağa yönelik davacı tarafından Bursa ... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyası üzerinden başlatılan takibe davalının zamanaşımı ve borç bulunmadığı nedenli süresi içerisindeki itirazı üzerine takibin davalı yönünden durdurulduğu, eldeki dava ile; davalı itirazının iptalinin talep edildiği, mahkemece "avalistin sorumluluğunun ancak kambiyo senedinde şekle dair eksiklik olması halinde ortadan kalkacağı, takibe konu bono da şekle ait noksanlık bulunmadığından aval vereninin taahhüdünün geçerli olduğu, Davacı takipte takip öncesi işlemiş faiz talebinde de bulunmuş ise de senedin zamanaşımına uğradığı, davalı tarafın takipten önce temerrüde de düşürülmediği anlaşılmakla davacının takip öncesi işlemiş faiz talep edemeyeceği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Takibe konu edilen bonoda davalı aval veren, davacı ise lehdar konumunda bulunmaktadır. Davalı takibe yönelik süresi içerisindeki itirazında zamanaşımı def'isini ileri sürmüş, davaya süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davaya konu edilen 22.03.2016 tanzim tarihli, 12.04.2016 vade tarihli senet nedeniyle 21.10.2020 tarihinde takip başlatılmıştır.
6102 Sayılı TTK.'nın 778-(1)-h) maddesinin yollaması ile TTK. 749 maddesi uyarınca; bonolarda zamanaşımı süresi vade tarihinden itibaren (3) yıldır. Vade tarihinden itibaren (3) yıllık zamanaşımı süresi dolan ve zamanaşımına uğrayan bonolar kambiyo vasfını kaybedecektir, TTK. 700 maddesi vd. uyarınca; avalistin kambiyo senedinden doğan aval sorumluluğu ortadan kalkacaktır.
6102 sayılı TTK.'nın 732 maddesinde; "(1) Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar."hükmü düzenlenmiştir.
Sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca; aval verenler hakkında zamanaşımına uğramış bono nedeniyle, alacak isteminde bulunulamaz. Yine aval verenlere karşı temel ilişkiye dayanılarak başvurulması mümkün değildir (Yargıtay 19.H.D.20/12/2018 tarih E: 2018/2973 K: 2018/6785).
Bu açıklamalar uyarınca uyuşmazlık değerlendirildiğinde; takibe ve davaya konu vade tarihinden itibaren 3 yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan bono kambiyo vasfını takip tarihi itibari ile kaybetmiştir. Buna göre ,dava ve icra takibine konu zaman aşımına uğramış senette davalının avalist olarak yer aldığı, kambiyo senedi vasfındaki bononun zamanaşımına uğraması durumunda; avalistin kambiyo senedinden doğan aval sorumluluğu ortadan kalkacaktır. TTK m. 700 vd. uyarınca, avalist ...'in kambiyo senedinden doğan aval sorumluluğunun ortadan kalktığı, takip konusu bonoda aval veren durumunda olan davalıya karşı TTK’nın 732 (eTTK'nın 644.) maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme hükümleri ve temel ilişki uyarınca; zamanaşımına uğramış bono nedeniyle alacak isteminde bulunulamayacağı bu nedenle davalı ... hakkında davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuştur.( Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2016/10626 E- 2017/5247K).
Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararınını kaldırılmasına, dosyada deliller toplandığından dairemizce davanın reddine dair karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
A-Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile;
B-Bursa.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı kararının KALDIRILMASINA, kaldırılan karar yerine geçmek üzere yeniden HÜKÜM TESİSİ İLE,
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 1.962,55 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.347,15 TL'nin davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin, davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığın,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
İstinaf Yargılaması ve Harç Yönünden;
1-İstinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,
2-Davalı tarafından istinaf yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
4-6100 sayılı HMK. 359/4. maddesine göre kararın tebliği ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 31/10/2025
...
Başkan
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Üye
...
e-imza
...
Katip
...
e-imza