T.C. BURSA BAM ..... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
... HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :.
KARAR NO : .
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I.
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ ..ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : .
NUMARASI : .
DAVACI : .
DAVA : Kooperatif (Genel Kurulun Karalarının İptali Talepli)
KARAR TARİHİ : .
KARAR YAZIM TARİHİ : .
Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.09.2021 tarihinde ...'de düzenlenen Kooperatif Genel Kurul toplantısının usul ve yasaya uygun düzenlenmediğini, kurulda alınan kararların açıkça yasaya aykırı olduğunu, genel kurulda belirlenen Yönetim Kurulu, Divan Başkanının önermesi ile, liste oluşturulmadan seçilen Yönetim Kurulu olduğunu, Yönetim Kuruluna seçilen .... arasında birinci derece akrabalık ilişkisi bulunduğunu, bu durumun Kooperatifler Kanunu'na 12.04.2011 tarihinde yürürlüğe giren ek yasal düzenlemelerle yasaklandığını, her ikisinin de yönetim kurulu üyeliklerinin geçersiz olduğunu, bu durumda 04.09.2021 tarihinde yapılan Genel Kurulda seçilen yönetim kurulu üye sayısının bire düştüğünü, bu sayının Kooperatifler Kanunu'nun 55. Maddesindeki asgari üye sayısı şartını sağlamadığını, ayrıca Yönetim Kuruluna seçilecek kişinin bizzat Genel Kurulda hazır bulunması şart iken ...'ın 04.09.2021 günü toplantıda hazır bulunmadığını,... tarafından yerine imza atılarak Genel Kurulda hazırmış gibi muamelede bulunulduğunu, gündem değişikliği yapılması için kooperatife kayıtlı ortakların en az onda birinin yazılı teklifte bulunması gerektiğini, teklifin ancak gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yapılabileceğini, teklifi gündeme almak için ayrıca bir oylama yapılması gerektiğini, ancak Divan Başkanının 8-10 ortakla birlikte bir toplantı düzenleyip genel kurul toplantısında gündeme alınacak konuların kararlaştırıldığını, bu konuların Genel Kurul toplantısına usule aykırı olarak gündeme alındığını, gündem dışı maddelerin genel kurulda bir bir okunup oylanmadığını, tutanağa geçirilmediğini, madde numaraları değiştirilerek uygun olmayan maddelerin gündeme eklendiğini, gündem dışı konuların 20.08.2021 tarihinde kooperatif e-mail yazışma grubunda paylaşılmış olan bir maille haberdar olunduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı olarak alınan 04.09.2021 tarihli genel kurul kararının tümden iptalini, 04.09.2021 tarihli toplantıda yönetim kuruluna seçilen Süleyman Fidan ve Mustafa Yıldırım Fidan'ın yönetim kurulu üyeliklerinin hükümsüz olduğunun tespiti ile yönetim kurulunun feshini, mahkeme tarafından atanacak kayyım tarafından seçim gündemli olağanüstü Genel Kurul toplantısı düzenlenerek yeni yönetim kurulunun oluşturulmasını, gündem dışı ve yasaya aykırı olarak eklenip Genel Kurulda görüşülen madde 7, madde 8, madde 9, madde 10, madde 18, madde 21, madde 22'nin iptalini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; toplantının Bakanlık temsilcisi huzurunda yapıldığını, toplantının yapılış biçimi ve alınan kararların usul ve yasaya uygun olduğunu, genel kurul toplantısında seçilen yönetim kurulunun yasaya uygun olarak seçildiğini, M.Yıldırım Fidan'ın ...'ın yeğeni olduğunu, TMK 17.maddesi uyarınca aralarında 3.derece akrabalık ilişkisi bulunduğunu, üçüncü derece akrabalık ilişkisinin yasaya aykırılık teşkil etmediğini, M.Yıldırım Fidan'ın kooperatif ortağı olduğunu, Bakanlık temsilcisine verilen "Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Kooperatif Ortak Cetveli"nin 41.sırasında...ortak üyeliği bulunduğunu, cetvelde vekaleten ve asaleten imza yerlerinin bulunduğunu, ...ın asaleten kendi imzasını attığını, başka herhangi bir imza atmadığını, toplantı gündeminde yer almayan ek maddelerin görüşülmesi zorunluluğunun doğduğunu, kooperatifte 66 adet villa mevcut olduğunu, 39 adedinin kooperatif üyelerine 27 adedinin toprak sahiplerine ait olduğunu, kuruluştan bugüne kadar davacı ve murisleri tarafından kooperatif elektrik, su havuz bakımı, çalışan ücretlerinin ödenmesi, emlak vergileri, çevre bakımı gibi muhtelif giderleri bakımından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davanın reddine, 04.09.2021 tarihinde seçilen yönetim kurulunun görevine devam etmesine, kayyım atanması talebinin reddine, genel kurulda görüşülen 7, 8, 9, 10, 18, 21 ve 22. maddelerinin iptali talebinin reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, "04/09/2021 tarihinde yapılan olağan genel kurulda alınan kararlara ilişkin butlan iddiaları bakımından sadece 21 nolu karar yönünden yerinde görülmekle davanın kısmen kabulü ile, davalı .... Konut Yapı Kooperatifinin 04.09.2021 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında alınan genel kurul kararlarından genel kurul tutanağında yazılı 21.maddesinin mutlak butlan ile batıl olduğunun tespiti ve iptaline, davalı ....Konut Yapı Kooperatifinin 04.09.2021 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında alınan diğer kararların iptali ile fazlaya ilişkin taleplerin ise reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak kısmen kabulüne" karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; yerel mahkeme tarafından hükme esas alınan 25.05.2022 tarihli bilirkişi raporunda davacı müvekkilinin usule uygun toplantı çağrısına karşın iptalini talep ettiği 04.09.2021 tarihli Genel Kurul Toplantısına katılmadığı iddia edilmiş ise de kooperatif üyesi müteveffa ...'nın 13.08.2012 tarihinde vefat ettiğini, yasal mirasçıları olan gerek davacı müvekkiline gerekse diğer yasal mirasçılara usule uygun yapılmış bir toplantı çağrısının söz konusu olmadığını, müvekkilinin Türkiye de dahi ikamet etmediğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununan 53. Maddesine göre yerel mahkeme kararının isabetli olmadığını, yerel mahkemenin nihai kararının gerekçesinde genel kurul toplantı gündeminde olmamasına rağmen görüşülen hsusuları tektek sıralamış olmasına rağmen üyelere yükümlülük yükleyecek mahiyette olmadıkları gerekçesi ile iptaline karar vermediğini, ancak iş bu görüşülen hususların önceden belirlenmemiş olması hali dahi tek başına genel kurul iptal sebebi olup kooperatif üyelerine yükümlülük yüklemese dahi iptalinin gerektiğini, yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda 04.09.2021 tarihli genel kurulda görüşülen ve iptali istenen kararlardan 7,8,9,10,18 ve 22. maddelerin hukuka uygun olduğu yönünde kaanat bildirilmiş ise de bu tespite katılmadıklarını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
Dava, Kooperatif Genel Kurul Kararlarının istemine yöneliktir.
İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 53. maddesinde "Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1) Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;" hükmüne yer verilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir.
Kooperatiflerde genel kurul toplantısına çağrının usulsüz yapılması veya yapılmaması halinin müeyyidesinin bu toplantıda alınan kararların yokluğu mu, yoksa iptal edilebilirliği mi olduğu hususu Türk ve yabancı doktrinde tartışmalı olup, çoğunluk düşüncesi, hukuki işlemlere güvenlik getirme amacı da dikkate alınarak bu nevi sakatlıkların müeyyidesinin iptal edilebilirlik olduğu yönündedir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. ve anasözleşmenin 25. maddesi emredici nitelikte ise de, aynı Yasanın 53. maddesinde çağrıda usulsüzlük halinin genel kurula bu nedenle katılamayan ortaklara bu toplantıda alınan kararların iptali davası açma hakkı verildiğine göre, kanun koyucunun çağrıda usulsüzlük halinde bunun müeyyidesini yokluk olarak kabul etmediği anlaşılmaktadır.
Çağrının usulsüzlüğünü iddia eden taraf, genel kurul toplantısında alınan kararların yasaya, anasözleşmeye veya iyiniyet kurallarına aykırılık iddialarından birine ya da hepsine dayanması ve iddiasını ispat etmesi zorunludur. Çağrıdaki usulsüzlük, alınan kararların salt bu nedenle iptali ya da yokluğu sonucunu doğurmamaktadır.
Öte yandan, genel kurul toplantısına çağrılması gereken ortakların çağrılmaması ve gelmemeleri halinde, toplantı ve karar nisabını etkiliyorsa bu durum, kararın yok sayılmasını gerektirir. Bu nitelikteki kararların yokluğunun tespiti davası açabilmek için kararlara muhalif olmak gerekmediği gibi, açılacak dava da herhangi bir süreye tabi değildir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. maddesi, "Genel kurul sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı sözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantısında ortakların en az 1/4' ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır." hükmünü; aynı Kanun'un 51/1. maddesi ise "Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça, genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur" hükmünü içermektedir. Anılan hükümler emredici nitelikte olup, bu hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları yok hükmünde olup, bu kararlar baştan beri hüküm ifade etmezler ve bunların yok hükmünde olduğunun tespiti için açılacak davalarda genel kurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmayacağı gibi, bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olmaları da dinlenmeleri yönünden zorunlu değildir. (Yargıtay 23. HD 17.03.2016 tarih 2015/4093 E, 2016/1678 K sayılı kararı).
Toplantıya ait gündemi içeren toplantıya davet mektuplarının 21 ortağa taahhütlü olarak gönderildiği, 20 ortağa ise elden imza karşılığı tebliğ edildiği, 04.09.2021 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısına 41 ortaktan 19 ortağın asaleten, 3 vekaleten katılımı ile toplam 22 ortağın toplantıda hazır bulunduğu, Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 33. Maddesinde ve 1163 Sayılı Koop. Kanunu 45. Maddesinde; "Toplantı nisabı ana sözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttı." şeklindeki hüküm uyarınca toplantının üyelerin ¼’ünden fazla (41/4=11) olan 22 ortağın katılımı ile yapıldığı tespit edilmekle genel kurul toplantı nisabında yasa ve ana sözleşmeye aykırı bir yön bulunmadığı, davacı tarafından açılan davanın, olağan genel kurul toplantı tarihi olan 04.09.2021 tarihinden itibaren 1 ay içince 01.10.2021 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, çağrıya ilişkin tebligat usule aykırı olarak muris adına çıkartılmış ise de bu hususun toplantı ve karar nisabını etkilememesine, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40 TL istinaf karar ve ilâm harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,
3-) İstinaf eden davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olmaması nedeniyle Dairemizce taraflara tebliğine,
dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 361/1 hükmü uyarınca Dairemiz kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi. 05/11/2025
Başkan ...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
...
Üye ...
¸(e-imzalıdır)
...
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
MUHALEFET ŞERHİ
Öncelikle belirtmek gerekir ki, gerekçeli karardaki hüküm fıkrasının 1-b bendi, hükmün mahiyeti konusunda tereddüt oluşturacak surette kaleme alınmıştır. Gerekçe kısmına bakıldığında 21'inci madde dışında kalan diğer maddelere yönelik iptal davasının haksız olduğunun açıklandığı anlaşılmaktadır. Ancak hükümde "... Diğer kararların iptali ile fazlaya ilişkin taleplerin reddine" denmiş olması ilk bakışta diğer kararların da iptal edildiği, bunun dışındaki "fazlaya ilişkin taleplerin" reddedildiği algısı yaratmaktadır.
Cümlenin ifade ettiği şeyin "diğer kararların iptaline ilişkin taleplerin reddine" karar verilmesi olduğu bellidir. İstinaf dilekçesinden davacı tarafın da bu şekilde anladığı tahmin edilebilir. Zaten fazlaya ilişkin başka bir talep de yoktur. Tereddüt doğurmaya müsait bu ifade eleştiriye açık bulunmuştur. Hükümlerin vazıh ve anlaşılır olmasına dikkat edilmesi gerekir.
Öte yandan yerel mahkemece iptaline karar verilen 21'inci madde, kooperatif üyeleri yönünden herhangi bir külfet getirmeyen, kooperatif üyelerini bağlamayan, keza davacı açısından da herhengi bir hak kaybı yaratmayan bir karardır. Maddedeki kararın muhatabı kooperatif üyeleri değildir. Açıkça "kooperatife üye olmayan site sakinlerinden" aidat (ödeme) alınmasına yöneliktir. Bu karar hem kooperatifin hem de üyelerin yararına sonuç doğurur. Bir kooperatif üyesinin buna dava açmak için bir haklı sebebi yoktur. Sırf şekil şartlarına aykırı diye üyenin açtığı davaya haklılık verilmemesi gerekir.
Kaldı ki bu madde üye olmayan site sakinleri yönünden de bağlayıcılık taşımaz. Zira site yönetimi toplantısında usulünce alınan bir karar değildir. En fazla bir temenni içerir. Bir kooperatif üyesinin hem üyelere hem kooperatife katkı sağlayacak bu karara karşı çıkması hakkın kötüye kullanılması mahiyetindedir. Bu sebeple davanın tümden reddi gerektiği kanaatindeyim.
Başkan
¸e-imzalıdır