T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 12/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 18/02/2025
DAVANIN KONUSU: Kooperatif Yönetim Kurulu Kararının İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 12/05/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili ...'ın Antalya 5. Noterliği'nin 22.12.2011 tarih ve ... yevmiye numaralı Hisse Devir Sözleşmesi uyarınca dava dışı o dönem davalı kooperatife üye olan ...'ın hissesini satın aldığını, müvekkilinin işbu devir sözleşmesi uyarınca davalı kooperatife başvuruda bulunduğunu ve devraldığı üyenin toplamda 26.500,00 TL borcunu ödediğini, davalı kooperatifin Yönetim Kurulu'nun 03.07.2012 tarihinde toplandığını, 11 nolu kararıyla "Kooperatif üyemiz ...'ın ...Blok Kat:...No:...hissesini İstanbul 32. Noterliği 26.08.2009 tarih ...sayılı kooperatif hisse devir sözleşmesi ile ...'a , ...'ın da Antalya 5. Noterliği 22.12.2011 tarih ... sayılı hisse devir sözleşmesi ile ...'a tüm hak ve vecibeleri ile devrettiğinin görüldüğünü, ...'ın üyeliğinin sonlandırılmasına, hisse devir sözleşmelerine göre de ...'ın kooperatif üyeliğine kabul edilmesine oy birliği ile karar verilmiştir." dendiğini, davalı kooperatifin keşide ettiği Antalya 5. Noterliği'nin 03.10.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkillinin aidat borcu olduğunun, borcun tutarının 58,379,50 TL olduğunun, işbu 1. ihtarname ile talep edilen 10 günlük süre içinde borcun ödenmesinin, borcun 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı dönemlerine ait olduğunun, işbu borç 10 gün içinde ödenmediği takdirde üyelikten çıkarılacağının ihtaren bildirildiğini, davalı kooperatifin keşide etmiş olduğu Antalya 5. Noterliği'nin 21.10.2019 tarih ... yevmiye numaralı 2. ihtarnamesi ile ilk keşide edilen ihtara rağmen borcun 10 günlük yasal sürede ödenmediğinin, 58,379,50 TL borcun 1 ay içinde ödenmesinin, ödenmediği takdirde üyelikten ve ortaklıktan çıkarılacağının ihtaren bildirildiğini, müvekkilinin hiçbir toplantıya davet edilmediği gibi yukarıda bahsi geçen ihtarnamelerle talep edilen aidatların ödenmesi için de uyarılmadığını, müvekkilinin ... ile aktif olarak görüştüğü 2019 yılına kadar kooperatife herhangi borcu bulunmadığını, ödemelerinin tamamını zamanında ve eksiksiz olarak yaptığını, herhangi bir genel kurul toplantısına davet edilmeyen müvekkilinin aidat borcu olduğunu çok sonradan müvekkilinin adresinde olmadığı zamanlarda adresine yapılan ihtarname ile öğrendiğini, bunun üzerine davalı kooperatif ile iletişime geçmeye çalışan müvekkilinin herhangi bir irtibat sağlayamadığını, zira keşide edilen ihtarnamede davalı kooperatife ait veya başkan yada yetkililerine ait iletişim bilgisi bulunmadığını, keşide edilen ihtarnamede davalı kooperatife ödenmesi gereken borç tutarının nereye ve ne şekilde ödeneceği noktasında da bilgi bulunmadığını, genel kurul anasözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrıldığını, müvekkiline genel kurul için davet çıkarılmadığını ve yine ortaklıktan çıkarıldığına dair herhangi bir karar tebliğ edilmediğini, müvekkilinin 22.12.2011 tarihinde bütün borç ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini, müvekkilinin 2019 yılına kadar talep edilen bütün aidatları ödediğini ve kooperatife herhangi bir borcu bulunmadığını, keşide edilen her iki ihtarnamenin de içerik olarak usule uygun olmadığını, bu nedenle ihtarname içeriklerine itiraz ettiklerini ve yine müvekkili hakkında alınmış ortaklıktan çıkarılma kararı müvekkiline tebliğ edilmediğinden gerekçesi ve detaylarının taraflarınca bilinmediğini, işbu nedenlerle işbu karara da itiraz ettiklerini belirterek ... Kooperatifi'nin 22 nolu hisseye denk gelen ... Blok Kat:...No:...'daki daireye devir yasağı konulması için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin ortaklıktan çıkarılma kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Dava dilekçesi ve ekleri davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafça süresinde davaya cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece; "Somut olayda; parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacıya noter kanalıyla aidat borçlarını ödemesi için iki ayrı ihtarname gönderildiği, ihtarnamelerin tebliğine aidat borcunu ödememesine üzerine genel kurul kararı ile üyelikten ihraç edildiği, ihraç kararının Antalya 5.Noterliğinin 10.01.2020 tarih ve ...yevmiye nolu ihtarnamesi ile Tebligat Kanunun 21. Madde, Tebligat Tüzüğünün 28. Madde hükümlerine uygun olarak aynı evde yaşayan eşi ...'a 16.01.2020 tarihinde tebliğ edildiği,
Davacı yan ihraç karının tebliğ edildiği adres olan ...Mah....sok. No: ... Daire:... Merkez /Siirt adresinin kooperatife bildirdiği adres olmadığını, bu sebeple tebliğin geçersiz olduğunu iddia etmiş ise de; aidat borçlarının ödenmesi için gönderilen her iki ihtarnamenin de bu adrese gönderildiği ve tebliğ edildiği, nitekim dava dilekçesi içeriğinden bu tebligatların alındığının anlaşıldığı, davalı Kooperatif tarafından sunulan Antalya 13.Noterliğinin 04.12.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin ... Mahallesi ... Cad.... Apartmanı Sitesi No:...iç Kapı No:... Merkez/Siirt adresine (davacının bir önceki mernis adresi) gönderilen tebligatın adreste tanınmadığından bahisli iade edildiği, yine Antalya 5.Noterliği 28.01.2019 tarih ...yevmiye nolu ihtarnamenin davacının kooperatife bildirdiği adres olan ...Mah. ... Cad. ... Sk. No:... Daire:... .../İstanbul adresine gönderildiği, tebligatın adreste tanınmadığından bahisle iade edildiği,
UYAP sisteminden yapılan sorgulama ile parasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi için gönderilen iki ihtarnamenin ve ihraç karının davacıya tebliğ edildiği adres olan: ... Mah...sok. No: ... Daire:... Merkez/Siirt adresinin; davacının 26.04.2019 tarihinden bu yana kullandığı mernis adresi olduğu tespit edilmiştir.
Bu halde; ihraç kararının davacıya 16.01.2020 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği, Mahkememize 27/02/2024 tarihinde açılan ihraç kararının iptaline yönelik davanın 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 16/3 maddesinde düzenlenen 3 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı sübuta ermekle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İlk Derece Mahkemesi'nce verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın usulden reddine dair verilen kararın usule ve kanuna aykırı olduğunu, davacı müvekkiline davalı kooperatif tarafından parasal yükümlülüklerinin yerine getirilmesine ilişkin 1. ve 2. ihtar ile ihraç kararına ilişkin ihtarların müvekkilinin kooperatife bildirdiği adrese yapılmadığını, nitekim davacı müvekkilinin davalı kooperatife adres değişikliği talebinde de bulunmadığını, bu hususun davalı kooperatifin dava dosyasına sunmuş olduğu belgelerle sabit olduğunu, sonuç olarak bu haliyle davalı kooperatifin davacı müvekkiline parasal yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin 1. ve 2. ihtarının usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediğinin bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, dava dosyasına gelen Antalya 5. Noterliği'nin cevabi yazısı ekinde sunulan tebligat evraklarında mernis adresine yapılan tebligatın Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre yapılmadığını, bu nedenle müvekkilinin mernis adresine yapılan tebligatların usulsüz olduğunu, bildirilen adrese çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edilmesi halinde tebligatın muhatabın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine Tebligat Kanunu’nun 21/2. maddesine göre çıkarılması gerektiğini, aşamalarda alınan bilirkişi raporunda kooperatif üyeliğinden ihraç kararına ilişkin ihtarnamenin müvekkiline tebliğ edildiğine dair herhangi bir tebliğ şerhi bulunmadığını, müvekkiline usulüne uygun şekilde yapılmış bir ihtar bulunmadığını, bilirkişi raporunda tespit edilen bir diğer hususun ise davalı kooperatif tarafından dosyaya sunulan belgelerin incelenmesinde ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerde belirtilen borç tutarı ile davalı kooperatifin ticari defterlerinde kayıtlı olan borç tutarı arasında 58.379,50 – 41.379,50 = 17.000,00.-TL tutarında davacı aleyhine borç farkının olduğunu, fazla bildirilen % 41,08’lik bir farkın fahiş bir fark olduğunu, Yüksek Yargı kararlarında parasal yükümlülüğünü yerine getirmeyen üyelere çekilen ihtarlarda belirtilen borcun gerçek borcu yansıtması, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir farkın bulunmaması şartının arandığını, ancak davaya konu ihraç kararına dayanak gösterilen borç miktarı ile kooperatifçe sunulan belgelerde tespit edilen borç miktarı arasında fahiş bir fark olduğunu, dava dosyasına sunmuş oldukları belgelerden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin davalı kooperatife herhangi bir borcu bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Ayrıca davacı vekili Av. ...'ın istinaf süresi geçtikten sonra ayrı bir istinaf dilekçesi sunduğu görülmüş ise de, bu dilekçe süresinde sunulmadığından nazara alınmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Dairemizce de istinaf incelemesi bu çerçevede yapılmıştır.
Yargılamada ileri sürülen iddia ve cevaplar, mevcut deliller ve tüm dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;
Dava; davacının üyelikten ihracına dair kooperatif yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir
Mahkemece yukarıda yazılı gerekçeyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Dosya kapsamından; davacının, davalı kooperatife karşı olan mali yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesine dayanılarak 10.01.2020 tarihli yönetim kurulu kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı Kooperatif Anasözleşmesi'nin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, ilgili düzenlemeler uyarınca parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacıya noter aracılığıyla aidat borçlarını ödemesi için iki ayrı ihtarname gönderildiği, ihtarnamelerin tebliğine rağmen aidat borcunun ödenmediği gerekçesiyle davacının yönetim kurulu kararı ile üyelikten ihraç edildiği, ihraç kararının Antalya 5. Noterliği'nin 10.01.2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 16/01/2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafça ihraç kararının iptali istemli eldeki davanın 27/02/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili, davalı kooperatif tarafından parasal yükümlülüklerinin yerine getirilmesine ilişkin 1. ve 2. ihtar ile ihraç kararına ilişkin ihtarların müvekkilinin kooperatife bildirdiği adrese yapılmadığını, davacı müvekkilinin davalı kooperatife adres değişikliği talebinde de bulunmadığını, bu haliyle davalı kooperatifin davacı müvekkiline parasal yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin 1. ve 2. ihtarının usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediğini, Antalya 5. Noterliği'nin cevabi yazısı ekinde sunulan tebligat evraklarında mernis adresine yapılan tebligatın Tebligat Kanunu'nun 21/2. maddesine göre yapılmadığını, bu nedenle müvekkilinin mernis adresine yapılan tebligatların usulsüz olduğunu, kooperatif üyeliğinden ihraç kararına ilişkin ihtarnamenin müvekkiline tebliğ edildiğine dair herhangi bir tebliğ şerhi bulunmadığını istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de; davalı kooperatif tarafından parasal yükümlülüklerinin yerine getirilmesine ilişkin 1. ve 2. İhtarnamelerin öncelikle davacının kooperatife bildirdiği adres olan "...Mah. ...Cad. ... Sk. No:... Daire:... .../İstanbul" adresine tebliğe çıkartıldığı ancak tebligatlaeın "adreste tanınmadığından" bahisle iade edildiği, bunun üzerine tebligatların ihraç kararının da tebliğ edildiği adres olan "... Mah....sok. No: ... Daire:... Merkez /Siirt" adresine tebliğe çıkartıldığı ve ihtarnamelerin bu adreste davacının birlikte oturduğu eşi ve kızı ... imzasına tebliğ edildiği, kaldı ki dava dilekçesi içeriğinden davacının bu tebligatlardan haberdar olduğunun anlaşıldığı, kooperatiften ihraç kararının da davacının daha önce usulüne uygun tebligat yapılmış olan "... Mah....sok. No: ... Daire:... Merkez /Siirt" adresinde aynı konutta birlikte yaşayan eşi ... imzasına 16.01.2020 tarihinde tebliğ edildiği, tüm bu hususlar nazara alındığında davacının ihraç kararının kooperatife bildirdiği adrese tebliğe çıkartılması gerektiği yönündeki itirazlarının TMK'nın 2. Maddesinde yer alan dürüstlük kuralına aykırı olduğu, tebligatların yapıldığı tarihte davacının o adresten taşınmış olduğunun dosya kapsamıyla sabit olduğu, parasal yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin 1. ve 2. İhtar ile ihraç kararının tebliğine ilişkin tebligatların da Tebligat Kanunu'nun 21. Madde, Tebligat Tüzüğünün 28. Madde hükümlerine uygun olarak yapıldığı anlaşılmış olmakla davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
Bu durumda; kooperatiften ihraç kararının davacıya 16.01.2020 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği, ihraç kararının iptaline yönelik eldeki davanın ise ihraç kararının tebliğinden 4 yıl sonra 27.02.2024 tarihinde açıldığı anlaşıldığından Yerel Mahkemece 1163 sayılı Kooperatifler Kanu'nun 16/3. maddesinde düzenlenen 3 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra dava açıldığı gerekçesiyle hak düşürücü süre nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgiler, yasaya uygun gerektirici nedenler, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, HMK'nın 355/1. maddesi gereği inceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmakla, re'sen gözetilmesi gereken kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, bu itibarla davacı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu ve bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcın peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
6-Kararın Dairemizce taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde başvurulmak suretiyle Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 12/05/2025
...